St. Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 1396.15
Creative Commons License

Dr. Brigitte Roux, Stiftsbibliothek St. Gallen, 2025.

Kodikologische Einheit: 1 (p. 1-2)
Handschriftentitel: Inhaltverzeichnis (mit den Leben von Heiligen und ihrem Festtag)
Entstehungsort: St. Gallen
Entstehungszeit: 9. Jh. oder 10. Jh.
Beschreibstoff: Pergament
Umfang: 2 Seiten
Format: 20 x 16 cm (sehr unregelmäßig geschnittenes Fragment)
Schrift und Hände: Capitalis rustica und karolingische Minuskel, in roter und brauner Tinte
Buchschmuck: p. 2: Porträt von Paulus mit Inschrift Paulus servus domini nostri ihu xpi vas electionis (11. Jh.?), in schwarzer Tinte ausgeführt, mit Rothöhungen auf den Lippen.
Spätere Ergänzungen: p. 2: späterer Eintrag in karolingischer Minuskel: eme agros.
Hauptsprache: Lateinisch
Inhaltsangabe:
  • p. 1-2
    • (p. 1) Inhaltsverzeichnis Vita sancti Ermenlandi / Passio sancti Meginradi / Passio sancte Euphemie / Vita sancte Otilie / Faustini et Iovite / Passio sanctorum Theonisti Tabram et Tabratham / Vita et transitus sancti Innocentii et inventio corporis sancti Martiani. / Post hec legi [oder: lege?] capitula que sequent Es sind dieselben Heiligen, die das Passionarum novum (Cod. Sang. 577) eröffnen.
    • (p. 2) Zeichnung von Paulus
Kodikologische Einheit: 2 (p. 3-4)
Handschriftentitel: Verba seniorum
Entstehungsort: Nord Italien? oder Frankreich?
Entstehungszeit: 7. Jh.
Beschreibstoff: Pergament
Umfang: 2 Seiten (die ein Bifolium bilden)
Format: 34 x 24,5 cm (unregelmäßig geschnitten)
Zustand: von Würmern zerfressen und verfärbt
Seiteneinrichtung: zweispaltig, 24 Zeilen, Blindlinierung
Schrift und Hände: Halbunziale zur Minuskel neigend
Spätere Ergänzungen: p. 3 und p. 4: Besitzvermerk des Klosters St. Gallen (15. Jh.?): Liber monasterii sancti Galli
Hauptsprache: Lateinisch
Inhaltsangabe:
  • p. 3-4 Verba seniorum III.21 – IV,1; IV. 15-23 (PL 73, 855-992)
    Literatur:
    • CLA, vol. VII, n° 993
    • Ian Woods, «The problem of late Merovingian culture», in Exzerpieren – Kompilieren – Tradieren, Transformationen des Wissens zwischen Spätantike und Frühmittelalter, S. Dusil, G. Schwedler und R. Schwitter (hg.), Berlin/Boston, De Gruyter, 2017, S. 199-222.
    • Columba M. Batlle, Die Adhortationes sanctorum patrum (Verba Seniorum) im lateinischen Mittelalter, Münster, Aschendorff, 1971, S. 70.
Kodikologische Einheit: 3 (p. 5-8)
Handschriftentitel: Verba seniorum
Entstehungsort: St. Gallen (?)
Entstehungszeit: 3./4. Viertel 9. Jh. [Bischoff]
Beschreibstoff: Pergament
Umfang: 4 Seiten
Format: 19 x 15 cm
Seiteneinrichtung: einspaltig, 16 Zeilen
Schrift und Hände: karolingische Minuskel
Spätere Ergänzungen: p. 5: Inhaltsangabe, vielleicht von Ildefons von Arx: ex vita B. Corbiniani
Hauptsprache: Lateinisch
Inhaltsangabe:
  • p. 5-8 Dieses Fragment stammt aus Cod. Sang. 551, wo es sich zwischen den Seiten 281 und 282 befand, bevor es aus unbekannten Gründen daraus entfernt wurde. Scarpatetti hatte bemerkt, dass ein Bifolium fehlt, ohne jedoch dieses Fragment zu kennen, s. Inhaltsangabe. Die Datierung für Cod. Sang. 551 ist: 10. Jh. [Scherrer, Scarpatetti] und 1. Viertel 10. Jh. [von Euw].
    p. 5-8 et ora [Cod. Sang. 551, p. 281]//tionum frequentia adipistenda …–… mensa , salutifero crucis Christi// [Cod. Sang. 551, p. 282] signo cum laude
    Literatur:
    • Vita S. Corbiniani episcopi Frisingensis primi, auctore Aribone ipsius successore tertio, Acta Sanctorum, Paris, 1707, S. 511-512
    • Bernhard Bischoff, Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts, Teil III, Wiesbaden, 2014, S. 337, n° 5891.
Kodikologische Einheit: 4 (p. 9-28)
Handschriftentitel: Eusebius, Historia ecclesiastica, lateinische Übersetzung von Rufinus von Aquileia
Entstehungszeit: 11. Jh.
Beschreibstoff: Pergament
Umfang: 20 Seiten
Format: p. 9-10: 30,5 x 20,5 cm
Format: p. 11-12: 30 x 24,5 cm
Format: p. 13-14: 24,5 x 25 cm
Format: p. 15-16: 25,5 x 25 cm
Format: p. 17-18: 25,5 x 21 cm
Format: p. 19-20: 24,5 x 15,5 cm
Format: p. 21-22: 26 x 23,5 cm
Format: p. 23-24: 24,5 x 19 cm
Format: p. 25-26: 25 x 26 cm
Format: p. 27-28: 26 x 22,5 cm
Seiteneinrichtung: zweispaltig, 25-28 Zeilen
Schrift und Hände: karolingische Minuskel; 2 verschiedene Hände:
Buchschmuck: einfache rote Initialen, und römische Zahl der Kapitel in Rot
Hauptsprache: Lateinisch
Inhaltsangabe:
  • p. 9-28 Gehört zur selben Handschrift wie die Fragmente in Cod. Sang. 1396.16, p. 1-4 und 9-10.
      • (p. 9-10) nationum. Hunc opinio tenet …–… frumenta ad areas (S. 109-113)
      • (p. 11-12) tunc adversus apostolos domini …–… tanta autem refertur multitudo creden[tium] (S. 139-141)
      • (21-28) singulis pars media …–… corporeus sive incorporeus (S. 235-247)
      Edition:
      • Eusebius Werke, Die Kirchengeschichte, herausgegeben E. Schwarz, vol. 2, part. 1, Leipzig, 1902.
      • (p. 13-14) [crudelita]te ad supplicia raperentur …–… cum maneret immobilis (S. 743-749)
      • (p. 15-16) conquistas sisti sibi …–… tribunalia iudicum statuendos (S. 811-813)
      • (p. 17-18) [p. 17 folgt das Fragment Cod. Sang. 1396.16, p. 3] et virtutem eius …–… ut si quidem blandis [p. 18 geht dem Fragment voraus Cod. 1396.16, p. 10] (S. 831-837)
      • (p. 19-20) aliae rursum dimitti …–… exultatione mortem praesentem velut aeternae (S. 755-757)
      Edition:
      • Eusebius Werke, Die Kirchengeschichte, herausgegeben E. Schwarz, vol. 2, part. 2, Leipzig, 1902.