Einsiedeln, Stiftsbibliothek, Codex 339(1322)

Beschreibung für e-codices von P. Dr. Odo Lang OSB, Stiftsbibliothek Einsiedeln, 2011.
AperçuFac-similéAfficher XMLImprimer descriptionTitre du manuscrit: Sammelhandschrift grammatikalischen und theologischen Inhalts
Origines: - 1. Teil: Schweiz/Deutschland (?)
- 2. Teil: Oberitalien/Schweiz (?)
Périodes: - 1. Teil: 9./10. Jh.
- 2. Teil: 8./9. Jh.
Ancienne Cote: -
XLVIII.13.
-
16. Num. 6. B. V. Einsidl.
Support: Pergamenthanschrift. Pergament von unterschiedlicher Qualität von weisser bis bräunlicher Farbe, Haarseite z.T. porig, HFHF.
Volume:
I-II + 320 Seiten.
Format: 117 x 90 mm.
Numérotation des pages: Neuzeitliche (19. Jh.) Paginierung mit Bleistift in arabischen Zahlen 1-320, erg. mit I-II (
Pergamentvorsatzbl.).
Composition des cahiers: 20 z.T. bezeichnete Lagen (vorwiegend Quaternionen). IV-1 (1. Bl. herausgeschnitten), 7 IV, IV-1 (1 Bl. herausgeschnitten), 3 IV, V-1 (1 Bl. herausgeschnitten), 2 IV, IV+1 (1. Bl. beigebunden), 3 IV, IV+1 (1 Bl. beigebunden).
Mise en page:
Einspaltig zu 13-16 Zeilen.
Type d'écritures et copistes: - Von mehreren Händen mit hellbrauner bis schwarzer Tinte in karolingischer Minuskel geschrieben.
- Rubriziert. Hände des
Heinrich von Ligerz.
Reliure:
Einsiedler
Einband. – 14. Jh. 122 x 93 mm. 2 abgekantete Holzdeckel. Abgeschabtes,, weisses Schafleder. Rücken Pergament. 2 erhabene Doppelbünde. Oben und unten 2-farbiges geflochtenes Kapitalband. 1 Leder-Metall-Schliesse von der Kante des RD zur Kante des VD (rest. 20. Jh.). VD- und RD-Spigelblätter Pergament.
Sommaire:
Inhalt der Handschrift:
| I. (S. 1-137) |
Varia grammaticalia |
| 1. (S. 1-28) |
Priscianus <Caesariensis>. De figuris numerorum. |
| 2. (S. 28-49) |
Priscianus <Caesariensis>. De metris terentianis. |
| 3. (S. 49-83) |
Priscianus <Caesariensis>. Praeexercitamina. |
| 4. (S. 83-137) |
Rufinus <Grammaticus>. De metra terentiana. |
| II. (S. 139-318) |
Isidorus <Hispalensis>. Varia theologica. |
| 1. (S. 141) |
[Praefatio de dominica Resurrectionis]. |
| 2. (S. 142-215) |
Isidorus <Hispalensis>. In libros veteris ac novi testamenti prooemia. |
| 3. (S. 216-317) |
Isidorus <Hispalensis>. De ortu et obitu patrum. |
| 4. (S. 318) |
[De dominica Resurrectionis]. |
Provenance du manuscrit:
Der Codex besteht aus zwei Teilen, die erst im 14. Jh. in Einsiedeln zusammengebunden wurden. Wann und wie die Handschrift nach Einsiedeln kam, ist nicht feststellbar, jedenfalls war sie im 14. Jh. hier, wie die Hände des
Heinrich von Ligerz
bezeugen.
Acquisition du manuscrit: 2 Einsiedler Bibliotheksvermerke (17. Jh.): 1. (
VD-Spiegelbl.)
XLVIII.13. / 2. (
1)
16. Num. 6. B. V. Einsidl.
Bibliographie:
-
Bischoff B., Wendepunkte in der Geschichte der lateinischen Exegese im Frühmittelalter (SE 6, 1954, 189-281) (Mittelalterliche Studien I, 1966, 205-273);
-
Bischoff B., Frühmittelalterliche Handschriften und ihre Heimat (Scr. 22, 1968, 306-314);
-
Bischoff, Panorama, 24483, 251138;
-
Bischoff, Katalog, 242f.;
-
Bruckner, Scriptoria V, 19, 88;
- Codices Latini Antiquiores (CLA). A Palaeographical Guide to Latin Manuscripts Prior to the Ninth Century, ed. E. Lowe, 11 tom., Oxford 1934-1966, bes. Vii, 1956;
-
Diaz y Diaz M. C., Die spanische Jakobus-Legende bei Isidor von Sevilla (HJ 77, 1958, 467-472);
-
Jeudy C., Nouveau complément à un catalogue récent des manuscrits de Priscien (Scr. 38, 1984, 140-150, bes. 146);
- Katalog der datierten Handschriften II, 203 (Nr. 596);
-
Meier, Ligerz, 62;
-
Meier, Catalogus, 312s.;
-
Priscianus <Caesariensis>. Prisciani Caesariensis opuscula. Ed. critica a cura die M. Passalaqua, Tom. I. De figuris numerorum, De metris Terentii, Praeexercitamina (SusEr. 40, Roma 1987).
Unité codicologique:
I
Seite 1-
137
Varia grammaticalia
Origine: Schweiz/Deutschland (?)
Période: 9./10. Jh.
Composition des cahiers:
Kustoden in römischen Zahlen unten in der Mitte der letzten Seiten: I-VIII.
Mise en page:
Schriftraum: 83-70/80, Einrichtung und Linierung mit Griffel.
Type d'écritures et copistes: - Sehr sorgfältige kleine Schrift.
- Überschriften Tinte Rustica.
- Als Anfangsbuchstaben Tinten-Majuskeln.
Sommaire:
- 1.
Seite 1-28
Priscianus <Caesariensis>:
De figuris numerorum
-
(1)
>De figuris numerorum. Priscianus Grammaticus.<
Omnie te symmache
(Fortsetzung wegen Feuchigkeitsschaden unlesbar).
// (2) ...
Industria nostri nititur culminis. De figuris numerorum quos antiquissimi habent codices, Sciendum quod cum ab uno ad milies mille numeri notentur …–…
// (28) ...
Quinquangulum sexangulum et similia.
>De figuris numerorum liber singularis prisciani grammatici caesariensis explicitus.<
Filiation: Ed.: Keil H., Grammatici latini, III, 1859, 406-417.
Zum Verfasser: Priscianus <Caesariensis>, 5./6.. Jh.: LAW 2437; LMA 7, 1995, 218.
Zu bemerken: Der Text findet sich auch in Cod. 338(1321), 272-301 (10. Jh.).
- 2.
Seite 28-49
Priscianus <Caesariensis>:
De metris terentianis
-
(28)
>Incipit eiusdem de metris fabulkarum Terentii et aliorum comicorum.<
Cum non solum terentius, sed etiam plautus, et ennius, acciusque et naeuius atque pacuuius turpiliusque, et omne tam comoediae quam tragoedię ueteris latinę scriptores …
// (49) ...
Hi omnes locis paribbus sondeos habent.
>Prisciani grammatici de metris terentianis explicit feliciter.<
Filiation: Ed.: Keil H., Grammatici latini, III, 1859, 418-429.
Zu bemerken: Der Text findet sich auch in Cod. 338(1321), 301-332.
- 3.
Seite 49-83
Priscianus <Caesariensis>:
Praeexercitamina
-
(49)
>Incipiunt eiusdem pręexercitamina. De fabula<
// (50)
Fabula est oratio ficta uerisimili discpositione imaginem exhibens ueritatis …
// (83) ...
quando dicimur quod inglorium est.
>Prisciani sophistae ars praexercitaminum secundum hermogenem uel libanium explicit feliciter. Amen.<
Filiation: Ed.: Keil H., Grammatici latini, III, 1859, 430-440.
Zu bemerken: Der Text findert sich auch in Cod. 338(1321), 332-356.
- 4.
Seite 83-137
Rufinus <Grammaticus>:
De metra terentiana
-
(83)
>Commentarium Rufini v. c. grammatici antiochensis in metra terentiana.<
// (84)
Euanthius on commentario terentii de fabula hoc est de comoedia sic dicit …
// (137) ...
hec inimicis restitisti.
>Commentarium Rufini in metra terentiana finit.<
Filiation: Ed.: Keil H., Grammatici latini, VI 1874, 554-578,
Zum Verfasser: Rufinus <Grammaticus>, 4./5. Jh., aus Antiochien: LAW 2677.
Zu bemerken: Der Text findet sich auch in Cod. 338(1321), 356-410.
Seite 138: Auf der leeren Seite Zeichnung eines Mannes, der auf den Text finit hic liber hinweist, von
Heinrich von Ligerz
(14. Jh.).
Unité codicologique:
II.
Seite 139-
319
Isidorus <Hispalensis>. Varia theologica
Origine: Oberitalien/Schweiz (?)
Période: 8./9. Jh.
Composition des cahiers: Nur die Kustoden I-II und IIII (Lagen 10-11 und 13). Keine Reklamanten.
Mise en page:
Schriftraum: 90 x 65/70, Rahmen und Linierung mit Bleistift.
Type d'écritures et copistes: - Feste ungelenke Schrift, der (142) genannte Amprosius könnte einer der Schreiber sein.
- Überschriften Tinte Rustica, rot getupft.
- Als Anfangsbuchstaben Majuskeln in Tinte oder Minium.
Ajouts:
Die
Seiten 139-
140 sind so zerstört, dass sie nicht mehr lesbar sind.
Auf den ursprünglich leeren Seiten
141 und
318 befinden sich liturgische Texte zum Weihnachts- und Osterfest.
Sommaire:
- 1.
Seite 141
[Praefatio de Nativitate Domini]
-
Uere dignum aequum et salutare. Te quidem domine …
aequum canimus sine fin
(Test abgeschnitten).
- 2.
Seite 142-215
Isidorus <Hispalensis>:
In libros veteris ac novi testament prooemia
- 3.
Seite 216-317
Isidorus <Hispalensis>:
De ortu et obitu patrum
- 4.
Seite 318
[De Dominica Resurrectionis]
-
Resurrexi et adhuc tecum sum …
et ueritatis. All. All. All.
Die Seite enthält ohne Neumen den Introitus, Graduale, Offertorium und Communio für den Ostersonntag.
-
Seite 319
Fragment. Griechisches Alphabet A-O mit Ziffern. Federproben.
-
Seite 320
leer.