<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
     xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
     xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
     xml:lang="deu"
     xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/csg/0338"
     version="5.09"
     xml:id="eCod_csg-0338">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Computus, Breviarium, Graduale, Sakramentar</title>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <bibl>PDF vorhanden</bibl>
            <msDesc xml:lang="deu" xml:id="csg-0338">
               <msIdentifier>
                  <settlement>St. Gallen</settlement>
                  <repository>Stiftsbibliothek</repository>
                  <idno>Cod. Sang. 338</idno>
                  <altIdentifier type="catalog">
                     <idno>162</idno>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title>Computus, Breviarium, Graduale, Sakramentar</title>
                  <origPlace>St. Gallen</origPlace>
                  <origDate notBefore="1035" notAfter="1075">um 1050-1060</origDate>
               </head>
               <msContents>
                  <summary>Inhalt u. Schmuck:</summary>
                  <msItem>
                     <locus from="1" to="2">p. 1-2</locus>
                     <note>Schluss des in Verlust geratenen Kalendars mit dem Monat Dezember von Lucii confessoris (1.12.) - Nat. sci. Silvestri epi. et confessoris (31.12.)</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <note>Teil I</note>
                     <msItem>
                        <locus from="2" to="14">p. 2-14</locus>
                        <note>, Computus</note>
                        <msItem>
                           <locus from="2">p. 2</locus>
                           <note>Tabelle der Regulares solares, Concurrentes, Regulares lunares, Epactae u. Accessores in den Monaten März (über April, Mai usw.) bis Februar, mit Erklärungen</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="3">p. 3</locus>
                           <note>Merkverse für die zu fürchtenden Tage im Monat, De diebus egyptiacis. Si tenebre egyptus greco sermone vocatur</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="4">p. 4</locus>
                           <note>Merkverse für die Concurrentes I-VII, None aprilis norunt quinos</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="5">p. 5</locus>
                           <note>In Arkaden gesetztes Diagramm der Concurrentes (Angelus) im 19jährigen Mondzyklus zum Auffinden der Termini von Quadragesima, Ostern u. Rogationes</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="6">p. 6</locus>
                           <note>Computusregeln: Si quolibet anno paschalem diem lunam ipsius<gap/>, Si vis scire unde veniant regulares termini paschalis, Incipit compotus Grecorum</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="7">p. 7</locus>
                           <note>Diagramm der Concurrentes u. Epactae im Cyclus decemnovennalis, oben u. seitlich mit Ranken verziert, oben links ein Löwen-, rechts ein Menschenkopf</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="8">p. 8</locus>
                           <note>Quadriertes Diagramm des großen Osterzyklus mit den B(issextiles), Concurrentes u. Litterae lunares, Cyclus magnus paschalis annorum quinquaginta XXXIIta an., unter einer Arkade mit drei Überfangbogen sowie einer Fußleiste, eckige Band- u. Punktverzierung, Blüten als Akrotere</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="9">p. 9</locus>
                           <note>Tabelle zum Auffinden der Termini für Quadragesima, Ostern u. Pfingsten, in Arkade mit drei Überfangbogen, Basen der Säulen mit Löwenfüßen, Kapitelle u. Akrotere als Blüten, Säulen zweibändrig umrankt</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="10">p. 10</locus>
                           <note>Computusregeln: In quibus locis et quibus annis et mensibus embolismi inveniantur (primus - septimus embolismus); De termini XLE. (et) paschali</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="11">p. 11</locus>
                           <note>Diagramm zum Auffinden des Mondalters am Monatsersten im 19jährigen Cyclus: Lune in Kalendis mensium per decemnovennalem cyclum, seitlich u. unten gerahmt, mit drei Überfangbogen, auf den Kapitellen u. an den Basen der Bogen von links nach rechts: liegender Löwe, Satyrmaske, zwei Hände als Bogenhalter, zwei Löwenköpfe, als Akrotere Kelchblüten</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="12" to="14">p. 12-14</locus>
                           <note>Tafeln des großen Osterzyklus zum Auffinden des Osterdatums von 1054-1122, alle dreiseitig gerahmt mit Doppelbändern u. drei Überfangbogen</note>
                           <msItem>
                              <locus from="12">p. 12</locus>
                              <note>Umrankung der Bänder</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="13">p. 13</locus>
                              <note>Kreuzung der Bänder, Knoten, Achterschlingen, als Akrotere Enten</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="14">p. 14</locus>
                              <note>Bänder gekreuzt u. geknotet, von einem Band umwunden, unten mäandrisch gefüllt</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <note>Teil II</note>
                     <msItem>
                        <locus from="15" to="34">p. 15-34</locus>
                        <note>, Breviarium missae mit den Anfängen der gesprochenen u. gesungenen Messtexte des Proprium de sanctis (A. Intr., Lect. GR., -All., Evang., OF., Co.) für den ganzen Jahreskreis</note>
                        <msItem>
                           <locus from="15">p. 15</locus>
                           <note>Incipit breviarium per circulum anni. De sco. Silvestro papa</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="25">p. 25</locus>
                           <note>In nat. sci. Remacli, De sco. Magno, De sco. Lantperto</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="26">p. 26</locus>
                           <note>In vig. s. Galli, in nat. ipsius</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="27">p. 27</locus>
                           <note>In oct. sci. Galli, In nat. sci. Huperti</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="28">p. 28</locus>
                           <note>In vig. s. Otmari, in nat. ipsius, In octava sci. Otmari</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="29">p. 29</locus>
                           <note>De sco. Columbano</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="30" to="33">p. 30-33</locus>
                           <note>Wochentagsmessen</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="33" to="34">p. 33-34</locus>
                           <note>Nachträge (13. Jh.)</note>
                        </msItem>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <note>Teil III</note>
                     <msItem>
                        <locus from="35" to="318">p. 35-318</locus>
                        <note>, Graduale</note>
                        <msItem>
                           <locus from="35">p. 35</locus>
                           <note>Titelseite in Capitalis mit Minium, golden schattiert: Incipiunt officia per totum anni circulum in die cantanda. Dom. I. de adventu Dni.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="36">p. 36</locus>
                           <note>A. A(d te levavi), schlanker Buchstabenkörper, aus dem linken Schaft aufsteigendes Binnenmotiv als Ranke mit Rosette, an der Spitze der beiden Schäfte goldene Kelchblüte</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="64">p. 64</locus>
                           <note>(In nat. Dni.). P(uer natus)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <note>
                              <locus from="77">p. 77/</locus>
                              <locus from="78">78</locus>
                           </note>
                           <note>(In Theophania) E(cce advenit)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="93">p. 93</locus>
                           <note>Ypapanti. S(uscepimus Deus misericordiam)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="143">p. 143</locus>
                           <note>Domin. in medio xlme. L(aetare Hierusalem)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="166">p. 166</locus>
                           <note>Dom. in palmis. D(omine ne longe)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="185">p. 185</locus>
                           <note>Dom. sci. Paschae. In die ad missam, Statio</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="186">p. 186</locus>
                           <note>ad scam. Mariam. R(esurrexi), das äußere Band des Schaftes treibt Seitentriebe als Blattvoluten u. Fiederung, in der Spitze ein Lanzettblatt, im Bogen einfache Knotung durch Lösen des inneren Bandes, das Binnenmotiv steigt als Ranke mit Blattenden u. Rosetten in Gold vom inneren Band des Schaftes auf</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="210">p. 210</locus>
                           <note>In die ascensionis D. U(iri Galilei)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="214">p. 214</locus>
                           <note>Die Dom. Pentecosten. S(piritus Domini)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="246">p. 246</locus>
                           <note>In dedicatione basilicae sci. Michahelis archangeli. B(enedicte Domino)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="259">p. 259</locus>
                           <note>Dom. I. p. oct. Pent. D(omine in tua misericordia), es folgen die XXIII Sonntage nach Pfingsten</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="278" to="304">p. 278-304</locus>
                           <note>Alleluia Dominicales, Commune sanctorum, Votivmessen</note>
                           <msItem>
                              <locus from="278">p. 278</locus>
                              <note>Incipiunt Aeviae dominicales per circulum anni</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="304">p. 304</locus>
                              <note>Althochdeutsches Glaubensbekenntnis u. Beichte (12. Jh.)</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="305" to="313">p. 305-313</locus>
                           <note>Ordinariumsgesänge</note>
                           <msItem>
                              <locus from="305">p. 305</locus>
                              <note>Carmen angelicum</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="306">p. 306</locus>
                              <note>Credo</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="310">p. 310</locus>
                              <note>Carmen angelicum grece (lat. transkribiert) et latine</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="312">p. 312</locus>
                              <note>Symbolum apostolorum grece (ebenso lat. transkribiert)</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="314" to="317">p. 314-317</locus>
                           <note>Versus Hartmanni ante Evang. legatur canendi. Sacrata libri dogmata;</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="318">p. 318</locus>
                           <note>Ergänzung (13. Jh.)</note>
                        </msItem>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <note>Teil IV</note>
                     <msItem>
                        <locus from="319" to="798">p. 319-798</locus>
                        <note>Sakramentar</note>
                        <msItem>
                           <locus from="319" to="335">p. 319-335</locus>
                           <note>Praeparatio ad missam (in kleiner Minuskel)</note>
                           <msItem>
                              <locus from="319">p. 319</locus>
                              <note>P(resbiter cum se ad missam parat), Titel in Uncialis, golden schattiert</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="330" to="335">p. 330-335</locus>
                              <note>Benedictiones (12. u. 13. Jh.)</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="336" to="348">p. 336-348</locus>
                           <note>Präfation u. Canon missae</note>
                           <msItem>
                              <locus from="336">p. 336</locus>
                              <note>Titelseite in goldener Capitalis auf Purpurgrund, blau u. grün gerahmt: In nomine Dni. nri. Ihu. Xpi. incipit liber sacramentorum beati Gregorii papae urbis Romae</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="337">p. 337</locus>
                              <note>per oma. scla. - iustum est (ebenso)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="338">p. 338</locus>
                              <note>Initialzierseite auf Purpurgrund, Goldleistenrahmen mit mäandrischer Füllung: U(ere) D(ignum), UD-Ligatur mit Kreuzquerbalken in der Mitte, aus dem das Binnenmotiv, farbige Blüten treibend, wächst, solche Blüten entwachsen auch den Bogen des U u. D, über der Zierseite der Titel: Sancte pater Galle Cotescalco premia redde (am unteren Rand Anweisung zur liturgischen Handlung [15. Jh.]) - <bibl>MGH Poet.lat. V, 437; Schaller/Könsgen, Nr. 14631)</bibl>
                              </note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="339">p. 339</locus>
                              <note>oben Seitentitel: Huius opus libri tibi qui patravit honori, Text: Dne. sce. pater omps. aeterne - tibi digne tractentur mysteria</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="340">p. 340</locus>
                              <note>Kanonbild mit dem Seitentitel: Improba vis leti hic more perit crucifixi, Kreuzigung mit Maria u. Johannes, Maria hält gesenkten Blickes trauernd die linke Hand an die Wange, das Kreuz mit unbeschriftetem Titulus steht auf dem Querbalken am unteren Bildrand mit der (nachträglich überholten) Inschrift: Te igitur clementissime pater, das mit dem Kreuznimbus ausgezeichnete Haupt Christi ist offenen Auges zu Maria geneigt, Johannes schaut mit der Rechten akklamierend zu ihm auf, im Rahmen um einen Stab wachsendes mäandrisches Band</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="341">p. 341</locus>
                              <note>Fortsetzung des Seitentitels von</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="340">p. 340</locus>
                              <note>Cuius passa caro Belial dirum capit hamo</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="348">p. 348</locus>
                              <note>Libera mit den Namen der hll. Benedikt, Gallus, Magnus u. Otmar</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="348" to="384">p. 348-384</locus>
                           <note>Weihnachtskreis mit Epiphanie u. Sonntage danach</note>
                           <msItem>
                              <locus from="348">p. 348</locus>
                              <note>In vig.nat. Dni. D(s. qui nos redemptionis)</note>
                              <note>zwischen <locus from="352">p. 352</locus> u. <locus from="353">353</locus> fehlt ein Blatt mit der Anastasia-Messe u. dem Bild der Geburt Christi sowie dem Seitentitel mit dem Anfang des <locus from="353">p. 353</locus> fortgesetzten Verses</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="353">p. 353</locus>
                              <note>Seitentitel zur Weihnachtsmesse: Nos ad salvandum venit per virginis alvum, darunter: In natale Dni. ad publicam missam. C(oncede), Buchstabenkörper wellig blau umrandet, im Bogen an Stelle eines Knotens u. in der Mitte des Binnenmotivs eine Blüte in weiß gehöhtem Purpur, Blau u. Grün</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="363">p. 363</locus>
                              <note>In Epiphania. d(eus qui hodierna)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="384">p. 384</locus>
                              <note>Dom. VI. p. Theophaniam</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="385" to="467">p. 385-467</locus>
                           <note>Vorfasten-, Fastenzeit u. Karwoche</note>
                           <msItem>
                              <locus from="385">p. 385</locus>
                              <note>Dom. in Septuagesima</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="421">p. 421</locus>
                              <note>Dom. in Indulgentie. O(mnipotens semp. Ds.)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="454" to="457">p. 454-457</locus>
                              <note>Karsamstagslitanei</note>
                              <msItem>
                                 <locus from="455">p. 455</locus>
                                 <note>mit der Anrufung der hll. Columba, Columbane, GALLE, OTMARE, MAGNE <gap/>. Verena, Regula, Brigita, UUIBORADA</note>
                              </msItem>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="468" to="500">p. 468-500</locus>
                           <note>Osterkreis, Himmelfahrt Christi (Proprien gemischt),</note>
                           <note>zwischen <locus from="467">p. 467</locus> u. <locus from="468">468</locus> fehlt ein Blatt mit der ersten Hälfte des Titulus von <locus from="468">p. 468</locus> sowie dem Osterbild mit der Darstellung der Frauen am Grabe</note>
                           <msItem>
                              <locus from="468">p. 468</locus>
                              <note>Seitentitel: Victor surrexit homines a morte revexit (MGH Poet. lat. V, 437; Schaller/Könsgen, Nr. 17202)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="468">p. 468</locus>
                              <note>Dom. sca. Paschae. D(s. qui hodierna), im Buchstabenkörper an Stelle von Knoten farbige Blüten, ebenso an den Enden des Binnenmotivs</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="487">p. 487</locus>
                              <note>In festivitate sce. Uuiborade. B(eata Uuiborada virgo et martyr),</note>
                              <note>zwischen <locus from="493">p. 493</locus> u. <locus from="494">494</locus> fehlt ein Blatt mit der ersten Hälfte des Titulus von <locus from="494">p. 494</locus> u. dem Bild der Himmelfahrt Christi</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="494">p. 494</locus>
                              <note>Seitentitel: Gaudetis reducem modo quem vidistis euntem, In ascensione Domini. C(oncede quaesumus), Buchstabenkörper wellig blau umrandet, in der Mitte an Stelle des Knotens u. im Zentrum farbige Blüten</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="501" to="533">p. 501-533</locus>
                           <note>Pfingsten u. Sonntage danach</note>
                           <msItem>
                              <locus from="501">p. 501</locus>
                              <note>Oratio ad missam sabb. sco. Pentecostes. P(resta quaesumus)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="503">p. 503</locus>
                              <note>Seitentitel: Spiritus ore Patris procedens munere prolis <bibl>(MGH Poet.lat. V, 437; Schaller/Könsgen, Nr. 15608)</bibl>, Pfingstbild: Die zwölf Jünger, fünf davon mit Petrus in der Mitte in voller Gestalt, sitzen, die Füße auf ein durchgehendes u. mit Gemmen besetztes Suppedaneum gestellt, in mehreren Reihen vor der Architekturkulisse einer über den Häuptern durchgezogenen Mauer mit vier Arkaden u. kleinen Fensteröffnungen, darüber erheben sich drei übereck gestellte Türme u. zwei Kuppelbauten mit Laternen, im Wolkensegment des goldenen Himmels die Taube des Hl. Geistes, Goldleistenrahmen mit Girlandenfüllung, von einem Band umwunden</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="504">p. 504</locus>
                              <note>Seitentitel: Cum variis linguis adiit iustos velut ignis, Dom. s. Pentecostes. D(eus qui hodierna), wellig blau umrandeter Buchstabenkörper, das Binnenmotiv zweigt unten am Bogen ab, umrankt den Schaft u. treibt eine goldene u. eine farbige Kelchblüte, im Bogen an Stelle des Knotens eine große farbige Blüte</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="513" to="533">p. 513-533</locus>
                              <note>Sonntage nach Pfingsten</note>
                              <msItem>
                                 <locus from="513">p. 513</locus>
                                 <note>Dom. prima post octava Pentecostes. d(eus in te sperantium), unzial</note>
                              </msItem>
                              <msItem>
                                 <locus from="533">p. 533</locus>
                                 <note>Dom. vigesima secunda</note>
                              </msItem>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="534" to="545">p. 534-545</locus>
                           <note>Adventssonntage</note>
                           <msItem>
                              <locus from="534">p. 534</locus>
                              <note>Dom. quinta ante nat. Dni.</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="546" to="568">p. 546-568</locus>
                           <note>Wochentagsmessen</note>
                           <msItem>
                              <locus from="546">p. 546</locus>
                              <note>Die Dom. de sca. Trinitate</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="569" to="667">p. 569-667</locus>
                           <note>Proprium de sanctis von Nicomedes - Thomas</note>
                           <msItem>
                              <locus from="569">p. 569</locus>
                              <note>Kl. Iun. Dedicatio sci. Nicomedis</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="635">p. 635</locus>
                              <note>Vigilia sci. Galli conf.</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="636">p. 636</locus>
                              <note>Depositio beati Galli confessoris D(eus qui nos beati Galli confessoris)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="641">p. 641</locus>
                              <note>Alia missa in dedicatione</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="642">p. 642</locus>
                              <note>In die dedicatione ecclesiae</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="644">p. 644</locus>
                              <note>Octava sci. Galli. P(rotegat nos Dne. sepius)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="656">p. 656</locus>
                              <note>Vigilia sci. Otmari abbatis</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="657">p. 657</locus>
                              <note>N. sci. Otmari abb. S(ci. Otmari confessoris)</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="667">p. 667</locus>
                              <note>Vigil. unius apli. B(eati apostoli tui)</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="689" to="750">p. 689-750</locus>
                           <note>Votivmessen</note>
                           <msItem>
                              <locus from="689">p. 689</locus>
                              <note>Missa specialis pro omni congregatione s. Galli</note>
                           </msItem>
                           <msItem>
                              <locus from="749">p. 749</locus>
                              <note>Missa Sigismundi regis</note>
                           </msItem>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="751" to="763">p. 751-763</locus>
                           <note>Totenmessen</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="763" to="781">p. 763-781</locus>
                           <note>Exorzismen</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="783">p. 783</locus>
                           <note>In dedicatione ecclesiae. U(idi civitatem scam.)</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="788" to="791">p. 788-791</locus>
                           <note>In commemoratione defunctorum</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="792" to="798">p. 792-798</locus>
                           <note>Proprium de sanctis mit Messen für die hll. Brigida, Blasius, Gregor, Depos. Benedicti, Victor, Primus u. Felicianus, Maria Magdalena.</note>
                        </msItem>
                     </msItem>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <extent>
                           <measure type="pagesCount" n="798">798 pp.</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="24.2 x 16 cm">24,2 x 16 cm</measure>
                        </extent>
                        <foliation>
                           <p>Die Folia des Graduale im 15. Jh. auf der Rückseite foliiert (II = <locus from="37">p. 37</locus> - CXXXIIII = <locus from="310">p. 310</locus>)</p>
                        </foliation>
                        <collation>
                           <p>Zumeist <term>Quaternionen</term>: 1<hi rend="sup">6</hi> (<locus from="1" to="12">p. 1-12</locus>), 2<hi rend="sup">8</hi> (<locus from="13" to="27">p. 13-27</locus>), 3<hi rend="sup">4</hi> (<locus from="28" to="35">p. 28-35</locus>), in drei Lagen fehlen Seiten mit Bildern: 1. <locus from="351" to="364">p. 351-364</locus> fehlt ein Blatt mit dem Weihnachtsbild zwischen <locus from="352">p. 352</locus> u. <locus from="353">353</locus>, 2. <locus from="460" to="471">p. 460-471</locus> fehlt ein Bifolium mit Text u. dem Osterbild zwischen <locus from="463">p. 463</locus> u. <locus from="464">464</locus> sowie zwischen <locus from="467">p. 467</locus> u. <locus from="468">468</locus>, 3. <locus from="492" to="497">p. 492-497</locus> fehlt eine Seite mit dem Himmelfahrtsbild zwischen <locus from="493">p. 493</locus> u. <locus from="494">494</locus> (die fehlenden Blätter wurden herausgeschnitten)</p>
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout>
                           <p>Schriftspiegel im Computus u. Breviar 14,7 x 12 cm, einspaltig zu 24 Zeilen, im Graduale 14,5 x 11,5 cm, einspaltig zu 16 Zeilen, im Sakramentar 15 x 12 cm, einspaltig zu 19 Zeilen.</p>
                        </layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote>Karolingische Minuskel, im Breviar, Graduale u. Sakramentar wohl von einer Hand</handNote>
                  </handDesc>
                  <decoDesc>
                     <decoNote>
                        <p>Im Graduale zu den Hochfesten Initialen in Gold u. Minium, blau u. grün schattiert, im Sakramentar ebenso, jedoch mit Blüten in weiß gehöhtem Blau u. Purpur sowie mit welliger Umrandung ausgezeichnet. Zu Präfation u. Canon missae Text- u. Initialzierseiten mit Goldleistenrahmung, Goldschrift auf Purpurgrund. Ganzseitige Bilder in Deckfarbenmalerei mit Minium, Blau, Grün, Ocker, Purpur, alle weiß gehöht, Schwarz u. Gold.</p>
                     </decoNote>
                  </decoDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p>Sang. 338 ist die früheste Hs. einer mit Bildern u. Initialen nahezu gleich ausgestatteten Gruppe von Missalien mit getrennten Corpora (Graduale u. Sakramentar), zu der <ref type="mss" cRef="csg-0340">Sang. 340</ref> u. <ref type="mss" cRef="csg-0341">341</ref> (Nr. 164 u. 165) gehören. Wie jedoch die Bildtituli u. das Kreuzigungsbild auf <locus from="340">p. 340</locus> zeigen, steht Sang. 338 in unmittelbarer Verwandtschaft zu <ref type="mss" cRef="csg-0376">Sang. 376</ref> (Nr. 159). Im Gegensatz zu Sang. 376, dessen Cyclus decemnovennalis mit dem Jahr 1064 beginnt, setzt der entsprechende Cyclus in Sang. 338, <locus from="12">p. 12</locus>, schon mit dem Jahr 1054 ein. Der Schreiber nahm folglich die letzten 10 Jahre noch vom zweiten, von Beda Venerabilis (663/64-735) von 532-1064 errechneten großen Cyclus mit, bevor er zum dritten überging, den er mit dem Jahr 1122 auf <locus from="14">p. 14</locus> schließt. So wird es wahrscheinlich, dass Sang. 338 wie <ref type="mss" cRef="csg-0380">Sang. 380</ref> (Nr. 161) um 1054 entstand, ja dass er textlich eine Komplementär-Hs. zu <ref type="mss" cRef="csg-0380">Sang. 380</ref> bildet, obwohl dieser im Diptychonformat geschrieben ist. Boecklers Datierung von Sang. 338 u. <ref type="mss" cRef="csg-0376">376</ref> in das letzte Viertel des 11. Jh. ist daher zu korrigieren. Die beiden Hss. sind früher entstanden als <ref type="mss" cRef="csg-0340">Sang. 340</ref> u. <ref type="mss" cRef="csg-0341">341</ref>, was Turner bestätigt. Der byzantinische Bilderzyklus, der sich in <ref type="mss" cRef="csg-0340">Sang. 340</ref> u. <ref type="mss" cRef="csg-0341">341</ref> spiegelt, war, was das Pfingstbild hier auf <locus from="503">p. 503</locus> beweist, schon dem Illuminator von Sang. 338 bekannt. Schon er verarbeitete auf den heute fehlenden Bildseiten zu Weihnachten, Ostern u. Himmelfahrt die entsprechenden Vorbilder aus Palästina u. Byzanz. Die Handschrift enthielt folglich schon den in den <ref type="mss" cRef="csg-0340">Sang. 340</ref> u. <ref type="mss" cRef="csg-0341">341</ref> enthaltenen Bildersatz zu den Hochfesten des Kirchenjahres mit den entsprechenden Anfängen der Bildtituli. Die Verse von <locus from="338" to="339">p. 338-339</locus> zu Beginn des Sakramentars enthalten die Widmung dieses Buches an den hl. Gallus, dem zu Ehren Cotescalc es bereitete (patravit). Von Scarpatetti (CMD-CH III, S. 262) meint dazu «Gottschalk kann Schreiber, Illuminator, Leiter des Skriptoriums oder Compilator des Textes gewesen sein». Wieso war er nicht alles in einer Person?</p>
                  </origin>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl><persName>Euw Anton von</persName>, Die St. Galler Buchkunst vom 8. bis zum Ende des 11. Jahrhunderts, Band I: Textband, St. Gallen <date>2008</date> (Monasterium Sancti Galli, Bd. 3), S. 539-543, Nr. 162.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <bibl>
                        <note>
                           <ref type="crossRef" target="http://www.stibi.ch/handschriften/hss/0338.htm"><hi rend="small-caps">Scherrer</hi></ref>
                        </note>, S. 118.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Chroust</hi></abbr>, I. Abt., II. Bd., Liefg. XVI, Taf. 8-9.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Merton</hi></abbr>, S. 76f., Taf. LXXV, LXXX, LXXXI, LXXXIII.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Bruckner</hi> III</abbr>, S. 47, 96, Taf. XLVI.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Cordoliani</hi></abbr>, Manuscrits du comput, S. 196, 393.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Knoepfli</hi></abbr>, Kunstgeschichte I, S. 67.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Turner</hi></abbr>, Sacramentaries of Saint Gall, S. 190-192.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Boeckler</hi>, Züricher Notkerbild</abbr>, S. 162-165, Abb. 7, 10.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Duft</hi>, Abtei St. Gallen I</abbr>, S. 109f., 113, 255f., Abb. 20, 21.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr>CMD-CH III</abbr>, S. 287, Nr. 851, S. 262, Lit., Abb. 772.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">von Euw</hi>, in: Kloster St. Gallen</abbr>, S. 201, Abb. 97</bibl>
                     <bibl>Michael G. <hi rend="small-caps">Witczak</hi>, St. Gall Mass Orders (I): Ms. Sangallensis 338. Searching for the Origins of the 'Rhenish Mass Order', in: Ecclesia Orans 16, 1999, S. 393-410.</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <!--revisionDesc>
         <change who="Marina: revision" date="09.01.2013"></change>
         </revisionDesc-->
   </teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>