<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_fcc-0003_Fuehrer"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/fcc/0003/Fuehrer">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Graduale OFM</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Brigitte Roux</persName>
						<date when="2025-09-05">05.09.2025</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="copyright">
					<licence>
						<p>Mit freundlicher Genehmigung des <orgName xml:base="https://schwabe.ch/">Schwabe Verlag, Basel, Berlin</orgName>. Das Copyright an der Handschriftenbeschreibung liegt beim Verlag.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<bibl>PDF vorhanden</bibl>
				<msDesc xml:id="fcc-0003_Fuehrer" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Fribourg/Freiburg</settlement>
						<repository>Couvent des Cordeliers/Franziskanerkloster</repository>
						<idno>Ms. 3</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Graduale OFM</title>
						<origPlace>Südwestdeutschland</origPlace>
						<origDate notBefore="1300" notAfter="1349">erste Hälfte des 14. Jahrhunderts</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<msItem>
							<locus from="V1r">A1r</locus>
							<note>Besitzstempel, sonst leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V1v" to="V2v">A1v-A2v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V3r" to="V4v">Ir-IIv</locus>
							<title>Sequentia de corpore Christi.</title>
							<note>Nachtrag.</note>
							<rubric>In festo Corporis Cristi. Prosa.</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Lauda Syon salvatorem</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">cohęredes et sodales fac sanctorum civium. Amen. </explicit>
							<bibl>AH 50 Nr. 385.</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1r">1r</locus>
							<title>Kyriale.</title>
							<note>Fragment (ehemals Spiegelblatt).</note>
							<rubric>Maius duplex</rubric>
							<quote>Kirie leyson </quote>
							<rubric>Semiduplex</rubric>
							<quote>Kirie leyson <gap reason="sampling"/> Sanctus <gap reason="sampling"/> Benedictus <gap reason="sampling"/></quote>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1v" to="170r">1v-170r</locus>
							<title>Proprium de tempore.</title>
							<note>1. Sonntag im Advent – 24. Sonntag nach Pfingsten. </note>
							<incipit>Asperges me domine ysopo <gap reason="sampling"/> &gt;Versus&lt;. Miserere mei <gap reason="sampling"/> &gt;Finito versu dicatur inmediate: Gloria patri&lt;. Gloria patri <gap reason="sampling"/> &gt;Et repetitur antiphona&lt;. Asperges me <gap reason="sampling"/> &gt;Supradicta antiphona predicto modo dicatur in aspersione aque benedicte, in dominicis per totum annum excepto <gap reason="sampling"/> et&lt; Gloria patri&#47;&#47;
							<note> Bl. 2 fehlt: [Dominica prima ... Universi ...] <locus from="3r">3r</locus></note>
							&#47;&#47; non confundentur domine. &gt;Psalmus&lt;. Vias tuas <gap reason="sampling"/> Alleluia. &lt;Versus&gt;. Ostende nobis <gap reason="sampling"/>
							<note><locus from="3v">3v</locus></note>
								&gt;Dominica ii<hi rend="sup">a</hi>&lt;
							Populus Syon</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">&gt;Dominica xx<hi rend="sup">a</hi> iiii<hi rend="sup">a</hi> post penthecosten resumitur officium de preterita dominica scilicet.&lt;
							Dicit dominus: Ego cogito.</explicit><lb/>
							<note><locus from="14v">14v</locus> bzw. <locus from="18v">18v</locus> Weihnachten, <locus from="25v">25v</locus> Epiphanie, <locus from="88v">88v</locus> bzw. <locus from="95v">95v</locus> Palmsonntag, mit (<locus from="93v">93v</locus>) <bibl>AH 50 Nr. 117</bibl> (1–14, 21–28, sowie: <quote>Ingrediente domino in sanctam civitatem <gap reason="sampling"/></quote> die Verse 7–8 mit Bleistift durchgestrichen), <locus from="113v">113v</locus> Karfreitag, <locus from="128v">128v</locus> Ostern, <locus from="139r">139r</locus> Auffahrt, <locus from="143r">143r</locus> Pfingsten. Entspricht den Vorgaben im Ordo Missalis des <persName role="author" key="pnd_118719939">Haimo de Faversham</persName>, vgl. <bibl><hi rend="small-caps">van Dijk</hi>, Sources, Bd. 2, S. 207–270</bibl>, die liturgischen Rubriken stimmen teils vollkommen überein (vgl. etwa 7r und S. 208); die Seiten Ib–IIa, LVIIb–LVIIIIa (nach alter Zählung, vgl. oben) und CLXXb–CLXXVa fehlen: 1. Adventssonntag (Anfang), Donnerstag und Freitag der zweiten Fastenwoche sowie Donnerstag nach Ostern – 3. Sonntag nach Ostern, ebd. S. 207, 226 und 253f.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="170v" to="200r">170v-200r</locus>
							<title>Proprium de sanctis.</title>
							<note>Andreas - Clemens.</note>
							<rubric>In vigilia sancti Andree</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Dominus secus mare Galylee</incipit>
							<rubric>In sancti Clementis pape et martyris. Introitus</rubric>
							<explicit xml:lang="lat" rend="dots-after">Dicit dominus sermones mei</explicit>
							<rubric>Communio</rubric>
							<quote>Beatus servus.</quote>
							<note><locus from="172r">172r</locus> Conversio Pauli, <locus from="172v">172v</locus> Purificatio BMV, <locus from="177r">177r</locus> Agatha, <locus from="178r">178r</locus> Valentin, <locus from="179r">179r</locus> Kathedra Petri, <locus from="181r">181r</locus> Annuntiatio BMV, <locus from="182v">182v</locus> Philipp und Jakob, <locus from="183r">183r</locus> Inventio Crucis, <locus from="184r">184r</locus> <quote>Antonius: Alleluia.&gt;Versus&lt;. Antoni compar inclyte <gap reason="sampling"/></quote> <bibl><hi rend="small-caps">Felder</hi>, Reimofficien, S. lx, nach dieser Hs. (vgl. S. 97 bzw. lxix)</bibl>; <locus from="184v">184v</locus> Joh. Bapt., <locus from="187r">187r</locus> Petrus und Paulus, <locus from="188v">188v</locus> Commemoratio Pauli, <locus from="189v">189v</locus> Vincula Petri, <locus from="190r">190r</locus> Laurentius, <locus from="191v">191v</locus> Assumptio BMV, <locus from="192v">192v</locus> Octava Laurentii, <locus from="193r">193r</locus> Nativitas BMV, <locus from="194v">194v</locus> Exaltatio Crucis, <locus from="195v">195v</locus> Michael, <locus from="197v">197v</locus> &gt;<quote>In nativitate sancti Francisci. Graduale</quote>&lt;. <quote>Os iusti.</quote> <locus from="198r">198r</locus> <quote>Alleluia. &gt;Versus&lt;. O patriarcha pauperum <gap reason="sampling"/></quote> <locus from="198v">198v</locus> <quote>Alleluia. &gt;Versus&lt;. Hic Franciscus pauper et modicus <gap reason="sampling"/></quote> <bibl><hi rend="small-caps">Felder</hi>, Reimofficien, S. xxxix–xl, nach dieser Hs. (vgl. S. 97 bzw. lxix)</bibl>; <locus from="198v">198v</locus> Allerheiligen, <locus from="199v">199v</locus> Martin. Entspricht den Vorgaben im Ordo Missalis des <persName role="author" key="pnd_118719939">Haimo de Faversham</persName>, vgl. <bibl><hi rend="small-caps">van Dijk</hi>, Sources, Bd. 2, S. 271–304.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="200v" to="201v">200v-201v</locus>
							<title>Versus.</title>
							<quote>Alleluia. Preciosa in conspectu domini mors sanctorum eius</quote>
							<note>, zum Commune martyrum, vgl. <locus from="214r">214r</locus>. Von anderen Händen (Nachträge): <quote>Kirie leyson <gap reason="sampling"/></quote> <locus from="201r">201r</locus> <quote>O salutaris hostia suavitatis epulum <gap reason="sampling"/> Kyrie leyson <gap reason="sampling"/></quote> <locus from="201v">201v</locus> <quote>Alleluia. Panis vite dulcis <gap reason="sampling"/> Sacerdotes incensum domini et panes offerunt <gap reason="sampling"/></quote></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="202r" to="252r">202r-252r</locus>
							<title>Commune sanctorum, dedicatio ecclesiae, officium defunctorum.</title>
							<rubric>Incipit commune sanctorum de missali. In vigilia unius apostoli, introitus</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Ego autem sicut oliva <gap reason="sampling"/> &gt;Psalmus&lt;. Quid gloriaris</incipit>
							<explicit><note><locus from="250r">250r</locus></note> &gt;Pro mortuis&lt;. Requiem eternam <gap reason="sampling"/> 250v &gt;Gloria non dicitur sed finito psalmo absolute repetitur&lt;. Requiem eternam <gap reason="sampling"/> &gt;Communio&lt;. Lux eterna <gap reason="sampling"/> luceat eis. Cum. </explicit>
							<note>Apostel, <locus from="206v">206v</locus> Märtyrer, <locus from="230r">230r</locus> Bekenner, <locus from="239r">239r</locus> Jungfrauen, <locus from="248r">248r</locus> Dedicatio ecclesiae, <locus from="250r">250r</locus> Totenoffizium. Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">van Dijk</hi>, Sources, Bd. 2, S. 305–318 und 327f.</bibl>; die Seiten CCLIIIIb–CCLVa (nach alter Zählung, vgl. oben) fehlen: In natali plur. mart. a Pascha usque Pent., ibid. S. 310.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="252v" to="268v">252v-268v</locus>
							<title>Kyriale.</title>
							<note>10 Formulare, dann 8 Mal Gloria, zuletzt das Credo. </note>
							<rubric>In festis duplicibus</rubric>
							<incipit>Kyrie leyson <gap reason="sampling"/> Gloria <gap reason="sampling"/> <locus from="253v">253v</locus> Sanctus <gap reason="sampling"/> Agnus dei <gap reason="sampling"/> <locus from="265r">265r</locus> &gt;In festis beate virginis et conmemorationibus&lt;. Kyrie leyson <gap reason="sampling"/> <locus from="266v">266v</locus> Gloria patri <gap reason="sampling"/> <locus from="267v">267v</locus> Credo in unum deum </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">et vitam venturi seculi amen.</explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="269r" to="273v">269r-273v</locus>
							<title>Exultet</title>
							<rubric>Benedictio cerei</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Exultet iam angelica turba</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">cum beatissimo papa nostro N. quiete temporum concessa&#47;&#47;</explicit>
							<note><bibl><hi rend="small-caps">Franz</hi>, Benediktionen, Bd. 1, S. 535–538</bibl>, die Seite CCCXVb (nach alter Zählung) fehlt, es fehlen die Schlussworte (und zudem der Passus S. 537f.: Apis ... – ... et virgo permansit, vgl. S. 537, Anm. 8).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="274r" to="274v">274r-v</locus>
							<title>Vere dignum</title>
							<incipit xml:lang="lat">&#47;&#47;<supplied>et ubique gra</supplied>tias agere. Domine sancte pater</incipit>
							<explicit><note><locus from="274v">274v</locus></note> Cumque omni milicia celestis <gap reason="sampling"/> sine fine dicentes: Sanctus. </explicit>
							<note>Es fehlen die Seiten CCCXVb–CCCVIa (vgl. oben).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="274v" to="275r">274v-275r</locus>
							<title>Oratio in Parasceve. </title>
							<rubric>Tonus orationis, in parasceve</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Oremus dilectissimi nobis pro ecclesia sancta</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Per eundem Christum dominum nostrum. Amen.</explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="275r" to="276r">275r-276r</locus>
							<title>Versus alleluiatici. </title>
							<incipit xml:lang="lat">Alleluya. &gt;Versus&lt;. Felix es sacra virgo Maria <gap reason="sampling"/> Alleluya. &gt;Versus&lt;. Gaudete Syon filie pastor reduxit hodie <gap reason="sampling"/> <note><bibl>RH 7161 (Cantus ID g03424)</bibl>. <locus from="276r">276r</locus></note> Alleluya. &gt;Versus&lt;. O virgo clarens vespere</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Ihesu que<supplied>m</supplied> dilexisti. </explicit>
							<bibl>AH 5 Nr. 54</bibl>
							<note>(2. Vesper, ad Magnificat: S. 160). Am unteren Rand dieser ursprünglich letzten Seite: <quote>Iste liber est correctus</quote>, vgl. Korrekturen und Nachträge.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="276v" to="284v">276v-284v</locus>
							<title>Kyriale.</title>
							<note>Zunächst frühe Nachträge verschiedener Hände:</note>
							<quote>Recordare virgo mater in conspectu dei <gap reason="sampling"/></quote>
							<note>Cantus ID 502003 (Conceptio BMV).</note>
							<quote>Ave regina celorum mater regis ange<supplied>lor</supplied>um <gap reason="sampling"/> </quote>
							<note><bibl>RH 2072 (Cantus ID g02261)</bibl>. Anschliessend (zweistimmig): <quote>Kyrie leyson <gap reason="sampling"/> Sanctus</quote>, abgewaschen (?), darüber: <quote>Kirie leyson, Christe leyson.</quote> Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Reaney</hi> (RISM B IV2), S. 62</bibl>, mit weiteren Literaturhinweisen. Die letzte Lage eine Ergänzung von wesentlich späterer Hand: <locus from="277r">277r</locus> <quote>&gt;De beata virgine Maria&lt;. Kyrie leyson <gap reason="sampling"/> Gloria <gap reason="sampling"/></quote> zweimal (mit verschiedener Melodie), <bibl>Cantus ID 509502.1</bibl>. <locus from="279r">279r</locus> <quote>Patrem omnipotentem factorem celi et terre <gap reason="sampling"/></quote> <bibl>Cantus ID 509503</bibl> (Credo), die erste Hälfte (bis <quote>homo factus est, Amen</quote>) anschliessend viermal wiederholt. <locus from="282v">282v</locus> <quote>&gt;De virgine Maria&lt;. Et in terra pax hominibus <gap reason="sampling"/></quote> <bibl>Cantus ID 509502.1</bibl> (vgl. oben). <locus from="283v">283v</locus> <quote>Kyrie leyson <gap reason="sampling"/></quote> <locus from="284v">284v</locus> <quote>Ave verum corpus natum de Maria virgine <gap reason="sampling"/></quote> <bibl>RH 2175</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="285r" to="286v">285r-286v</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>Pergament</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount">287 Blätter</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="41 x 30,5 cm">41 x 30,5 cm</measure>
								</extent>
								<foliation><p>Alte Zählung der Doppelseiten (abwechselnd rote und blaue röm. Zahlzeichen, das erste jeweils rot), teilweise beschnitten (<locus from="61v">61v</locus> und <locus from="62v">62v</locus> teilweise radiert), mit Korrekturen: <hi rend="italic">I</hi> (<locus from="1v">1v</locus>). <hi rend="italic">III</hi> (<locus from="3v">3v</locus>) – <hi rend="italic">LVII</hi> (<locus from="57v">57v</locus>). <hi rend="italic">LX</hi> (<locus from="60v">60v</locus>). <hi rend="italic">LXX</hi> (<locus from="61v">61v</locus>). <hi rend="italic">LXXX</hi> (<locus from="62v">62v</locus>). <hi rend="italic">LXXXX</hi> (<locus from="63v">63v</locus>). <hi rend="italic">C</hi> (<locus from="64v">64v</locus>) – <hi rend="italic">CXXXVII</hi> (<locus from="101v">101v</locus>). <hi rend="italic">CXXXVIIII</hi> (<locus from="102v">102v</locus>). <hi rend="italic">CXXXVIIII</hi> (<locus from="103v" >103v</locus>) – <hi rend="italic">CLVIIII</hi> (<locus from="123v">123v</locus>). <hi rend="italic">CL</hi> (<locus from="124v">124v</locus>). <hi rend="italic">CLXI</hi> (<locus from="125v">125v</locus>) – <hi rend="italic">CLXX</hi> (<locus from="134v">134v</locus>). <hi rend="italic">CLXXVI</hi> (<locus from="135v">135v</locus>) – <hi rend="italic">CLXXXVI</hi> (<locus from="146v">146v</locus>). <hi rend="italic">CLXXXXIII</hi> (<locus from="147v">147v</locus>). <hi rend="italic">CLXXXVIIII</hi> (<locus from="148v">148v</locus>) – <hi rend="italic">CCXXXII</hi> (<locus from="191v">191v</locus>). <hi rend="italic">CCXXXIIII</hi> (<locus from="192v">192v</locus>). <hi rend="italic">CCXXXIIII</hi> (<locus from="193v">193v</locus>) – <hi rend="italic">CCXLI</hi> (<locus from="200v">200v</locus>). <hi rend="italic">CCXLIII</hi> (<locus from="202v">202v</locus>) – <hi rend="italic">CCLIIII</hi> (<locus from="213v">213v</locus>). <hi rend="italic">CCLVI</hi> (<locus from="214v">214v</locus>) – <hi rend="italic">CCLXVIIII</hi> (<locus from="226v">226v</locus>). <hi rend="italic">CCLXVIIII</hi> (<locus from="227v">227v</locus>) – <hi rend="italic">CCCXV</hi> (<locus from="273v">273v</locus>). <hi rend="italic">CCCXVII</hi> (<locus from="274v">274v</locus>) – <hi rend="italic">CCCXIX</hi> (<locus from="276v">276v</locus>); im abgekürzten Text bisweilen Verweise auf die notierte Vollversion anhand dieser Zählung, z. B. <locus from="172r">172r</locus> oder <locus from="214r">214r</locus>.</p> 
									<p>Eine neuere Bleistiftfoliierung in den beiden Kyrialia, im ersten von einer Hand, die auch Marginalien anbrachte: <hi rend="italic">295</hi> (<locus from="253v">253v</locus>) – <hi rend="italic">306</hi> (<locus from="264r">264r</locus>), im zweiten (Nachtrag) 319 (<locus from="277r">277r</locus>) – <hi rend="italic">325</hi> (<locus from="280r">280r</locus>) und mit Tinte <hi rend="italic">326</hi> (<locus from="280v">280v</locus>).</p> 
									<p>Neufoliierung durch <hi rend="small-caps">Leisibach</hi> (vgl. <bibl>Iter Helveticum II, S. 95</bibl>) mit Bleistift, nur zu Beginn mit Berücksichtigung der fehlenden Blätter: A1–A2. I–II. 1. 3–57. 60–286.</p></foliation>
								<collation>
									I<hi rend="sup"><locus from="V2v">II</locus></hi> + (VI-1)<hi rend="sup"><locus from="12v">12</locus></hi> + 3 VI<hi rend="sup"><locus from="48v">48</locus></hi> + (VI-2)<hi rend="sup"><locus from="60v">60</locus></hi> + 5 VI<hi rend="sup"><locus from="120v">120</locus></hi> + IV<hi rend="sup"><locus from="128v">128</locus></hi> + (VI-5)<hi rend="sup"><locus from="135v">135</locus></hi> + 4 VI<hi rend="sup"><locus from="183v">183</locus></hi> + (VI+1)<hi rend="sup"><locus from="196v">196</locus></hi> + (II+1)<hi rend="sup"><locus from="201v">201</locus></hi> + VI<hi rend="sup"><locus from="213v">213</locus></hi> + (VI-1)<hi rend="sup"><locus from="224v">224</locus></hi> + VI<hi rend="sup"><locus from="236v">236</locus></hi> + (V+1)<hi rend="sup"><locus from="247v">247</locus></hi> + 2 VI<hi rend="sup"><locus from="271v">271</locus></hi> + (III-1)<hi rend="sup"><locus from="276v">276</locus></hi> + IV<hi rend="sup"><locus from="284v">284</locus></hi>, vor Bl. <locus from="3r">3</locus> ein Blatt herausgerissen, nach Bl. <locus from="57v">57</locus> zwei, nach Bl. <locus from="134v">134</locus> fünf Blätter, vor Bl. <locus from="214r">214</locus> und <locus from="274r">274</locus> je ein Blatt herausgeschnitten, Textverlust; Bl. <locus from="66r">66</locus> und <locus from="67r">67</locus> sowie <locus from="98r">98</locus> und <locus from="107r">107</locus> zu Doppelblättern zusammengeklebt, Bl. <locus from="196r">196</locus>, <locus from="201r">201</locus> und <locus from="239r">239</locus> Einzelblätter. Nach Bl. <locus from="284v">284</locus> Reste einer weiteren Lage sichtbar. Lagenzählung am Schluss der Lagen in Resten sichtbar <locus from="48v">48v</locus>, <locus from="60v">60v</locus> und <locus from="171v">171v</locus>, beschnitten: <hi rend="italic">vi<hi rend="sup">us</hi></hi> (<locus from="72v">72v</locus>), zu Beginn der (vorletzten) Lage: <hi rend="italic">xxv<hi rend="sup">us</hi></hi> (<locus from="272r">272r</locus>).  
								</collation>
								<condition>Buchblock beschnitten; Bl. <locus from="149r">149</locus> und <locus from="189r">189</locus> am äusseren Rand eingeknickt (wohl wegen der Marginalien bzw. Nachträge) und weniger stark beschnitten als der Rest (ersteres heute überstehend, letzteres noch gefaltet), andere Ergänzungen teils verstümmelt. Der untere Rand von Bl. <locus from="8r">8</locus> weggeschnitten. Flicken bzw. Ergänzungen: Bl. <locus from="1r">1</locus> (Pergament), <locus from="11r">11</locus>, <locus from="12r">12</locus> und <locus from="115r">115</locus> (Papier). Bl. <locus from="147r">147</locus> Riss am unteren Rand mit weissem Garn genäht, Bl. <locus from="155r">155</locus> und <locus from="258r">258</locus> Risse mit Pergament geflickt, Bl. <locus from="185r">185</locus> Riss in der oberen, <locus from="238r">238</locus>, <locus from="246r">246</locus> und <locus from="257r">257</locus> in der unteren Ecke (Bl. <locus from="246r">246</locus> bei der Pergamentherstellung genäht). </condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="1" writtenLines="8">
									Spuren von Liniierung und vertikaler Schriftraumbegrenzung mit Stift, Schriftraum <measure type="written">33–34 × 21</measure> (Text) bzw. 23, 8 Zeilen mit Notenschema. 
								</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="1">
							<handNote script="textualis">
								<p>
									Textualis formata wohl von einer Hand. 
								</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<musicNotation>Quadratnotation auf vier roten Linien.</musicNotation>
						<decoDesc>
							<decoNote>
								Rubriziert, rote Überschriften (wohl vom Schreiber, doch meist nach Vorgaben), <locus from="35r">35r</locus> nicht ausgeführt; liturgische Anweisungen in kleinerer Schrift (ohne Vorgaben), z. T. mit Zeilenfüllern (z. B. <locus from="7r">7r</locus>). Zählung der Doppelseiten in Rot und Blau, siehe Foliierung.</decoNote> 
							<decoNote>Abwechselnd rote und blaue Lombarden (einzeilig, einschliesslich der Notationszeile) mit Fleuronné in der Gegenfarbe, zu Beginn der Einzelfeste mit Fleuronnéstäben; Binnengliederung durch schwarze, rot gestrichelte Versalien mit vegetabilen oder geometrischen Schaftaussparungen (viele Eicheln) und Ornamenten in den Binnenfeldern, oft mit (teils sehr gekonnt gezeichneten) Fratzen, Profilen oder (seltener) Tieren. <locus from="18v">18v</locus>, <locus from="25v">25v</locus>, <locus from="95v">95v</locus>, <locus from="129r">129r</locus>, <locus from="139r">139r</locus>, <locus from="143r">143r</locus> (1. Sonntag nach Pfingsten), <locus from="148v">148v</locus>, <locus from="170v">170v</locus>, <locus from="202r">202r</locus> und <locus from="248v">248v</locus> zweizeilige rot-blau ornamental gespaltene Fleuronnéinitialen mit rot-blauem Knospenfleuronné und einseitigen Fleuronnéstäben, z. T. mit Fabelwesen und Blattranken in schwarzer Federzeichnung als Schaftaussparung; <locus from="18v">18v</locus> zusätzlich 13 Medaillons (ein weiteres <locus from="95v">95v</locus>) mit Fabeltieren, mit schwarzem Federstrich ausgespart auf alternierend hell- und dunkelrotem Grund, zwei Sechserreihen im Binnenfeld, darüber je eine kleinere Rosette mit charakteristischer, aus blauen Punkten gebildeter Blüte (vgl. auch <locus from="23v">23v</locus>, <locus from="139r">139r</locus>, <locus from="143r">143r</locus> sowie <ref type="mss" cRef="fcc-0008" rend="no-link">Ms 8</ref> und <ref type="mss" cRef="fcc-0113" rend="no-link">Ms 113</ref>), das grösste Medaillon am Ansatz des Fleuronnéstabs. Der Buchschmuck entspricht dem sog. Oberrheinischen Initialstil, <bibl><hi rend="small-caps">Beer</hi>, Beiträge, S. 22–25</bibl> (Gruppe 2). 
							</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Vereinzelt Korrekturen von der Hand des Schreibers, z. B. <locus from="12r">12r</locus> (Zeile ergänzt, mit Notation), <locus from="52v">52v</locus>, <locus from="125v">125v</locus>, <locus from="189v">189v</locus> Ergänzungen am Rand (wohl von ihm); zum Schluss <locus from="276r">276r</locus> (alt 318b) die liturgiehistorisch bedeutsame, zeitgenössische (aber nicht eindeutig dem Schreiber zuweisbare) Anmerkung: <quote>Iste liber est correctus</quote>, vgl. <bibl><hi rend="small-caps">van Dijk</hi>, Sources, Bd. 1, S. 110</bibl> (Hs. angeführt in Anm. 2, mit Verweis auf <hi rend="small-caps">Felder</hi>). Ergänzungen, <date>14./15. Jh.</date>: <locus from="126v">126v</locus> in der Litanei drei Heilige am Rand nachgetragen: <quote><supplied>Do</supplied>minice <gap reason="sampling"/> <supplied>A</supplied>gnes <gap reason="sampling"/> Clara ora pro <supplied>nobis</supplied></quote>, mit Notation, <locus from="164r">164r</locus> Rasuren, Streichungen und Ersetzungen in den liturg. Anweisungen, <locus from="179r">179r</locus> eine nachträgliche rote Überschrift (ebenso <locus from="230v" to="233v">230v–233v</locus> rote Marginalien: <quote>Mart. pont.</quote> oder <quote>Martyris et pont.</quote>), <locus from="194v">194v</locus> (Nativitas BMV) zwei Nachträge am Rand (mit Verweisen); <locus from="198v">198v</locus> (Franciscus) Alternativtext für Visitatio BMV; <locus from="230v">230v</locus> am unteren Rand zwei Zeilen mit Notation, der Text der unteren abgeschnitten, von anderer Hand <locus from="258v" to="259r">258v–259r</locus> fünf Zeilen, stark verblasst. Streichungen, z. B. <locus from="265v">265v</locus> (<quote>spiritus et alme orphanorum paraclyte</quote> und <quote>primogenitus Marie virginis matris</quote>) und <locus from="266r">266r</locus> (<quote>Mariam sanctificans</quote> etc.). <locus from="149v">149v</locus> Nachträge dreier verschiedener Hände, die jüngste wohl des <date>17. Jhs.</date> (siehe auch Lagen). Zahlreiche Rasuren und Ergänzungen in der Notation: <locus from="3v">3v</locus>, <locus from="15v">15v</locus>, <locus from="46v">46v</locus> (die Leere rot ornamentiert), <locus from="137v">137v</locus>, <locus from="244v">244v</locus>; <locus from="251v" to="252r">251v–252r</locus> Tilgung mit Bleistift. <locus from="210v">210v</locus> alternativer Text: <quote><supplied>In sti</supplied>gmatibus sancti patris Francisci</quote>, unter die Zeile geschrieben: <quote>Christo crucifixo sum cruci autem iam non ego <gap reason="sampling"/></quote> <date>16./17. Jh.</date> Marginalien von jüngeren Händen, teils mit Bleistift: im Kyriale mehrere Hände, z. B. <locus from="254v">254v</locus> <quote>dup. valet</quote> (Tinte), wohl <date>18. Jh.</date>, und von der Hand, die auch (teil-) foliierte (vielleicht <date>19. Jh.</date>), etwa <locus from="256v">256v</locus> <quote>NB non valet</quote> (Bleistift).<lb/>
							<locus from="V3r" to="V4v">Ir–IIv</locus> Nachtrag, <date>15. Jh.</date>, 9 Zeilen mit Notenschema, Textualis formata (mit e-caudata), rote Lombarden mit Punkverdickungen und Konturbegleistrichen. <locus from="1r">1r</locus> Nachtrag, <date>14. Jh.</date>, 9 Zeilen mit Notenschema, rote Lombarden mit Punktverdickungen und Konturbegleitstrichen. <locus from="276v">276v</locus> Nachtrag (von 2 Schreibern, vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Reaney</hi>, S. 62</bibl>), <date>14. Jh.</date>, 8 Zeilen mit Notenschema, 3 stark beschnittene, in der Tintenfarbe vegetabil ornamentierte Initialen. <locus from="277r" to="284v">277r–284v</locus> Nachtrag, <date>16. Jh.</date>, 9 Zeilen mit Notenschema (Quadratnotation auf vier roten Linien), rote und blaue Lombarden, teils mit ornamentalen Schaftaussparungen, die erste mit rot-schwarz gespaltenem Schaft und Fleuronné in den gleichen Farben; Binnengliederung durch Kadellen, teils mit Akanthus und Fratzen, auf der ersten Seite rot oder blau gestrichelt.</additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1700" notAfter="1799">
								<p>
									Mit dunkelbraunem Leder bezogene, an den Kanten innen abgeschrägte <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus>, <date>18. Jh.</date>; das Leder an den unteren Kanten durchgescheuert. Streicheisenlinien, Rollen- und Einzelstempel (in der Mitte ein Kruzifix). Blau-weisse Kapitale. <locus from="Schliessenseite">Schnitt</locus> rot gesprenkelt. Spiegel- und Vorsatzblätter (<locus from="V1r">A1</locus>, <locus from="V2r">A2</locus>, <locus from="285r">285</locus>, <locus from="286r">286</locus>) Papier, Wasserzeichen: NE-Ligatur und M in Kartusche, <bibl><hi rend="small-caps">Lindt</hi>, Nr. 352 (1740–1747)</bibl>. Bl. <locus from="1r">1</locus> ehemals in den Spiegel geklebt, stellenweise mit Abklatsch einer Text-Hs. sowie Rostflecken in der linken oberen Ecke, unten rechts Reste eines aufgeklebten Papierzettels (<date>15. Jh.</date>). 
								</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
						<accMat>Auf Bl. <locus from="101r">101</locus>, <locus from="128r">128</locus>, <locus from="170r">170</locus>, <locus from="202r">202</locus>, <locus from="206r">206</locus>, <locus from="214r">214</locus>, <locus from="230r">230</locus> und <locus from="237r">237</locus> ehemals Signakel, abgelöst.</accMat>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p> Franziskanisch (Liturgie), südwestdeutsch (Buchschmuck). Möglicherweise ist die nachträgliche Ergänzung des Fronleichnamsfests (<locus from="V3r" to="V4v">Ir–IIv</locus>) auch ein Hinweis für eine Datierung ins <date>frühe 14. Jahrhundert</date>.</p></origin>
						<acquisition>
							<locus from="V1r">A1r</locus> Stempel (rechteckig, in Violett): <quote>Couvent des Cordeliers FRIBOURG</quote>, <date>20. Jh.</date>
						</acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl><persName>Dörthe Führer /  Mikkel Mangold</persName>, Katalog der mittelalterlichen Handschriften des Franziskanerklosters Freiburg, Basel,  <date>2023</date>, S. 60-64.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Felder</hi>, Reimofficien, S. 97;</bibl> 
							<bibl><hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria 11, S. 96 (in Anm. 47);</bibl> 
							<bibl>Gilbert <hi rend="small-caps">Reaney</hi>, Manuscripts of polyphonic music (c. 1320–1400), München/Duisburg 1969 (RISM B IV2), S. 61f.; </bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Leisibach</hi>, Iter Helveticum II, S. 93–96 (Nr. 30) und Abb. 18;</bibl> 
							<bibl><hi rend="small-caps">Leisibach</hi>, Scrinium Friburgense 6, S. 66– 68 und 139 mit Abb. 3;</bibl> 
							<bibl><hi rend="small-caps">Favre/Marti</hi>, Buchmalerei, S. 127 (Abb. 79) und 128.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
