<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_sbe-0172"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/sbe/0172">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Sammelband grammatischen Inhalts</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Widmer</persName>
						<date when="2013-04-10">10.04.2013</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by">
					<licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
						<p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDesc xml:id="sbe-0172" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Einsiedeln</settlement>
						<repository>Stiftsbibliothek</repository>
						<idno>Codex 172(1128)</idno>
						<altIdentifier type="former">
							<idno>4. Numero 9. B. V. Einsidl.</idno>
						</altIdentifier>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Sammelband grammatischen Inhalts</title>
						<origPlace>Herkunft unbekannt (wahrscheinlich Reichenau)</origPlace>
						<origDate notBefore="0866" notAfter="0899">9. Jh. (3. Drittel)</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<summary>
							<note>
								<table>
									<row>
										<cell>1. (<locus from="2" to="110">S. 2-110</locus>)</cell>
										<cell><persName role="author" key="pnd_118555995">Isidorus &lt;Hispalensis&gt;</persName>. <title>Liber Synonymorum</title>.</cell>
									</row>
									<row>
										<cell>2. (<locus from="111" to="138">S. 111-138</locus>)</cell>			
										<cell><persName role="author" key="pnd_118788302">Remigius &lt;Altissiodorensis&gt;</persName>. <title>Commentum in Donati artem minorem</title>.</cell>
									</row>
									<row>
										<cell>3. (<locusGrp><locus from="138" to="150">S. 138-150</locus><locus from="201" to="208">201-208</locus><locus from="151" to="195">151-195</locus></locusGrp>)</cell>		
										<cell><persName role="author" key="pnd_118788302">Remigius &lt;Altissiodorensis&gt;</persName>. <title>Commentum in Donati artem maiorem</title>.</cell>
									</row>
									<row>
										<cell>4. (<locus from="196">S. 196</locus> und <locus from="215">215</locus>)</cell>			
										<cell><title>Argumentum Eunuchi Terentii</title>.</cell>
									</row>
									<row>
										<cell>5. (<locusGrp><locus from="197" to="200">S. 197-200</locus><locus from="209" to="214">209-214</locus></locusGrp>)</cell>		
										<cell><title>Commentarium Einsidlense in Donati Barbarismum</title>.</cell>
									</row>
									<row>
										<cell>6. (<locus from="215" to="216">S. 215-216</locus>)</cell>			
										<cell>Zusatz (von Hand des <date>10. Jh.</date>).</cell>
									</row>
								</table>
								Zu bemerken: Wie die Auflistung zeigt, wurden die Lagen und Bogen bei der Neubindung im <date>14. Jh.</date> z.T. falsch zusammengestellt und eingebunden, so dass die <catchwords>Lagenzählung</catchwords> nicht eindeutig zu verifizieren ist. Die Textteile sind dadurch durcheinandergeraten.
							</note>
						</summary>
						<msItem>
							<locus from="1">Seite 1</locus>
							<title>De Deo</title>
							<note><date>(10. Jh.)</date></note>
							<lb/><incipit>Exterius superius et inferius est</incipit>
							<explicit>quod inscrutabile omni genere miramur.</explicit>
							<lb/><note>Zum Inhalt: Exzerpt aus <persName role="author" key="pnd_118541838">Gregorius &lt;Magnus&gt;</persName>. In Ezechielem II, 5 cap. 11 oder davon abgeleitet <persName role="author" key="pnd_118553909">Hrabanus Maurus</persName>, In Ezechielem: <bibl><abbr>PL 110</abbr>, 914</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem n="1">
							<locus from="2" to="110">Seite 2-110</locus>
							<author key="pnd_118555995">Isidorus &lt;Hispalensis&gt;</author>
							<title>Liber Synonymorum</title>
							<lb/><note>(<locus from="2">2</locus>)</note>
							<rubric>In nomine dei summi incipit liber sancti isidori spaniensis episcopi quam sinonimam appellant</rubric>
							<incipit rend="dots-after">idest multa uerba in unam significationem coeuntia sanctę recordationis ysidorus archiepiscopus ex hispanię introducit personam hominis</incipit>
							<note>// (<locus from="110">110</locus>)</note>
							<explicit rend="dots-before">In caelo non in terra merces prom<supplied>mittitur</supplied></explicit>
							<note>
								<p>// (Textabbruch).</p>
								<p>Ed.: <bibl><abbr>PL 83</abbr>, 825-867</bibl>. Verlorengegangen sind der Schluss der Nr. 99 und die Nummern 100-103. – Vgl. die Anmkerung von <persName role="annotator" key="pnd_117143308">P. <hi rend="small-caps">Gall Morel</hi></persName>: <quote>desiderantur IV puncta tantum, n. 100-103.</quote></p>
								<p>Dieser Teil enthält zahlreiche Rand- und Interlinearglossen.</p></note>
						</msItem>
						<msItem n="2">
							<locus from="111" to="138">Seite 111-138</locus>
							<author key="pnd_118788302">Remigius &lt;Altissiodorensis&gt;</author>
							<title>Commentum in Donati artem minorem</title>
							<lb/><note>(<locus from="111">111</locus>)</note>
							<incipit rend="dots-after">Bipartita est id est in duas partes diuisa</incipit>
							<note>// (<locus from="112">112</locus>)</note>
							<quote rend="dots-before dots-after">Ergo iuxta diffinitionem soni dicta est persona a concauitate laruarum</quote>
							<note>// (<locus from="138">138</locus>)</note>
							<explicit rend="dots-before">et interpretatur admirabilis vel pater patrum.</explicit>
							<finalRubric>Litora sermonum linguis componibus istic.</finalRubric>
							<lb/><note><p>Zu bemerken: Die <locus from="111">Seite 111</locus> ist nicht mehr zu entziffern, ganz verblasst.</p>
<p>Ed.: <bibl><hi rend="small-caps">Hagen</hi> H., Anecdota helvetica quae ad grammaticam latinam spectant ex bibliothecis Turicensi Einsidlensi Bernensi (Grammatici latini. Supplementen, Leipzig 1870, 202-218).</bibl></p></note>
						</msItem>
						<msItem n="3">
							<locusGrp><locus from="138" to="150">Seite 138-150</locus>
							<locus from="201" to="208">201-208</locus>
							<locus from="151" to="195">151-195</locus></locusGrp>
							<author key="pnd_118788302">Remigius &lt;Altissiodorensis&gt;</author>
							<title>Commentum in Donati artem maiorem</title>
							<lb/><note>(<locus from="138">138</locus>)</note>
							<rubric>De voce.</rubric>
							<incipit rend="dots-after">Locuturus Donatus de grammatica disputatione bene incohauit a uoce</incipit>
							<note>// (<locus from="195">195</locus>)</note>
							<explicit rend="dots-before">ipse actus ab efficio uerbo idest perficio.</explicit>
							<finalRubric>Explicit.</finalRubric>
							<lb/><note>Ed.: <bibl><hi rend="small-caps">Hagen</hi> H., a.a.O., 219-266.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem n="4">
							<locusGrp><locus from="196">Seite 196</locus>
							<locus from="215">215</locus></locusGrp>
							<title rend="supplied">Argumentum Eunuchi Terentii</title>
							<lb/><note>(<locus from="196">196</locus>)</note>
							<rubric>Actiuum uerbum que in indicatiuo.</rubric>
							<incipit rend="dots-after">Argumentum autem fabule breuiter dicendum est quoniam in ipso contextu</incipit>
							<note>// (<locus from="215">215</locus>)</note>
							<explicit rend="dots-before">statimque flagellis afflictus confessus est ordinem rei qui adhuc latebat fedriam. <supplied>actiuum</supplied>.</explicit>
							<lb/><note>Ed.: <bibl>P. Terentii Afri Comoediae sex ... et Cel. Ruhnkenii dictata in Terentium. Tomus I, Halle 1811, 155-156.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem n="5">
							<locusGrp>
								<locus from="197" to="200">Seite 197-200</locus>
								<locus from="209" to="214">209-214</locus>
							</locusGrp>
							<title>Commentum Einsidlense in Donati Barbarismum</title>
							<lb/><note>(<locus from="197">197</locus>)</note>
							<incipit rend="dots-after">Exstasis uero excessus mentis. Italia antepenultimam idest i. breuem habet</incipit>
							<note>// (<locus from="214">214</locus>)</note>
							<explicit rend="dots-before">Lacedemona pars grecię. hoc est lacona.</explicit>
							<lb/><note>Ed.: <hi rend="small-caps">Hagen</hi> H., a.a.O., 267-274.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="215" to="216">Seite 215-216</locus>
							<note><hi rend="bold">[Zusatz]</hi> (von Hand des <date>10. Jh.</date>)</note>
							<quote><locus from="215">215</locus> Hoc quod in capite librorum scribitur diuersis nominibus a doctoribus appellatur</quote>
							<note>// (<locus from="215">215</locus>)(Federprobe)</note> 
							<explicit>In nomine patris.</explicit>
							<lb/><note>Zu bemerken: Der Schluss von <locus from="215">Seite 215</locus> und die <locus from="216">Seite 216</locus> sind so verblasst, dass sie nicht mehr zu entziffern sind.</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>Pergamenthandschrift. Pergament von sehr unterschiedlicher Qualität, z.T. gut geglättet und geschmeidig, H und F gleichmässig gelblich-braun, HFHF. Zahlreiche Löcher und genähte Risse.</support>
								<extent>
									<measure type="pagesCount" n="216">216 (richtig 218) Seiten.</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="17.1 x 14.0 cm">171 x 140 mm.</measure>
								</extent>
								<foliation>Neuzeitliche (<date>19. Jh.</date> / <persName role="librarian" key="pnd_117143308">P. Gall Morel</persName>) Paginierung mit Bleistift in arabischen Zahlen 1-216 (richtig 218, da zusätzlich <locus from="85a" to="58b">58bis/ter</locus>). Keine Vorsatzblätter.</foliation>
								<collation>15 z.T. bezeichnete Lagen (vorwiegend <term>Quaternionen</term>): 8 IV, III-2 (2 Bl. herausgeschnitten), 3 IV, IV-1 (1 Bl. herausgeschnitten), IV, IV+2 (2 Blätter dazugebunden). <catchwords>Kustoden</catchwords> in römischen Zahlen I-VI für die Lagen 1-6. Keine <catchwords>Reklamanten</catchwords>.</collation>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="1" writtenLines="19 21">Schriftraum: <measure type="written">130 x 90(115) mm</measure>. Einrichtung durch Rahmen und Linierung mit Griffel, ab // cd. Zirkellöcher z.T. am Rand erhalten, meist abgeschnitten. – Einspaltig zu 19-21 Zeilen.</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc>
							<handNote>Von mehreren Händen mit hellbrauner bis schwarzer Tinte in vorkarolingischer Minuskel geschrieben.</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote type="heading">Überschriften in minium Rustica bzw. romanischen Majuskeln.</decoNote>
							<decoNote type="initial">Anfangsbuchstaben als minium Majuskeln.</decoNote> 
							<decoNote type="border">(<locus from="51">51</locus>) „Lilien“-Ornament.</decoNote>
							<decoNote>Rubriziert.</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Zahlreiche Rand- und <term>Interlinearglossen</term>. Hände und Marginalien des <persName  role="librarian" key="pnd_124684149">Heinrich von Ligerz</persName>.</additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1300" notAfter="1399">
								<p>Einsiedler <locus from="Vorderseite">Einband</locus>. – <date>14. Jh.</date> <measure type="binding">177 x 140 mm.</measure> 2 abgekantete <locus from="Vorderdeckel">Holzdeckel</locus>. Grauweisses, abgeschabtes Schafleder. <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> unten pergamentverstärkt. 2 erhabene Doppelbünde. Oben und unten 2-farbiges, geflochtenes Kapitalband. 1 <locus from="Schliessenseite">Leder-Metall-Schliesse</locus> von der Kante des VD zur Kante des RD (ret. <date>20. Jh.</date>). Spiegelblätter von <locus from="Vordere_Innenseite">VD</locus> und <locus from="Hintere_Innenseite">RD</locus> herausgelöst, Leimabdrucke.</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p>Herkunft unbekannt (wahrscheinlich <placeName>Reichenau</placeName>).</p></origin>
						<acquisition><p>Besitzereintrag: Einsiedler Bibliotheksvermerk (<date>17. Jh.</date>): (<locus from="2">2</locus>) <quote>4. Numero 9. B. V. Einsidl.</quote></p></acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl type="not_for_e-codices">Beschreibung für e-codices von P. Dr. Odo Lang OSB, Stiftsbibliothek Einsiedeln, <date>2013</date>.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Bischoff</hi>, Katalog</abbr>, 238;</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria V</abbr>, 21, 88; VIII, 23;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Corsetti</hi> P.-P., Un nouveau témoin de l’Ars veterinaria de Pelagonius (RHT 19, 1989, 31-56);</bibl>
							<bibl>Festschrift Abt Gregor, 166;</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Hoffmann</hi>, Schreibschulen I</abbr>, 92;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Holtz</hi> L., Sur trois commentaires irlandais de l’Art majeur de Donat au IXe siècle (RHT 2, 1972, 45-72, bes., 50);</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Holtz</hi> L., Donat et la tradition de l’enseignement grammatical. Étude sur l’Ars Donati et sa diffusion (IVe-IXe siècle) et édition critique (Document, Études et Répertoires, Paris 1981);</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Jeudy</hi> C., Remi d’Auxerre et le livre II de l’“Ars maior“ de Donat (La Tradition vive. Mélanges Louis Holtz. Bibliologia. Elementa ad Librorum Studia Pertinentia 20, Turnhout 2003, 131-142);</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Krotz</hi>, Auf den Spuren</abbr>, 241;</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Meier</hi>, Ligerz, 37</abbr>, 53;</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Meier</hi>, Catalogus</abbr>, 138s.;</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Munk Olsen</hi> B., Chronique des manuscrits classique latins (IXe-XIIe siècles), IV (RHT 30, 2000, 123-188);</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Riché</hi> P., L’enseignemant de Gerbert à Reims dans le context européen (Gerberto. Scienza, storia e mito. Atti del Gerberti Symposium [Bobbio 25-27 luglio 1983], (ArBob.St. 2, Bobbio 1985, 51-69);</bibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Riou</hi> Y.-F., Essai sur la tradition manuscrite du Commentarium brunsianum des comédies de Térence (RHT 3, 1973, 79-113, bes. 90-94);</bibl>
							<bibl><abbr><hi rend="small-caps">Tischler</hi> M. M., Heilige</abbr>, 3298.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
