<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
     xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
     xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
     xml:lang="deu"
     xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/kba/0003"
     version="5.1"
     xml:id="eCod_kba-0003">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Pontificale Murense</title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Monika Rueegg</persName>
                  <date when="2008-06-25">25.06.2008</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="copyright">
               <licence>
                  <p>Mit freundlicher Genehmigung des <orgName xml:base="http://www.urs-graf-verlag.com">Urs Graf Verlag, Dietikon</orgName>. Das Copyright an der Handschriftenbeschreibung liegt beim Verlag.</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <bibl>PDF vorhanden</bibl>
            <msDesc xml:lang="deu" xml:id="kba-0003">
               <msIdentifier>
                  <settlement>Aarau</settlement>
                  <repository>Aargauer Kantonsbibliothek</repository>
                  <idno>MsMurF 3</idno>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <origDate notBefore="1508" notAfter="1508">1508</origDate>
                  <origPlace>Muri (?)</origPlace>
                  <title>Pontificale Murense</title>
               </head>
               <msContents>
                  <msItem>
                     <locus from="Ir" to="1r">Ir-1r</locus>
                     <note>leer</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="1v">1v</locus>
                     <note>Miniatur, Stifterbild</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="2r" to="34r">2r-34r</locus>
                     <title>Benedictiones festivales</title>
                     <rubric>Benedictiones festivales ad officium peragendas. Primo diaconus conversus ad populum extollens vocem exhortatur sic imponendo.</rubric>
                     <incipit> Humiliate vos ad benedictionem<gap/></incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <rubric>Benedictio in primo gallicantu.</rubric>
                     <incipit>Omnipotens deus qui incarnatione unigeniti sui<gap/></incipit>
                     
                     <bibl>, <abbr>CBP</abbr> 1643.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="2v">2v</locus>
                        <note>Weihnachten,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 321.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="3r">3r</locus>
                        <note>Stephanus,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 854;</bibl>
                        <note>Johannes Ev.,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 717.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="4r">4r</locus>
                        <note>Innocentes,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1600;</bibl>
                        <note>Circumcisio domini,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1545.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="4v">4v</locus>
                        <note>Dominica I<hi rend="sup">a</hi> post nativitatem domini,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1168.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="5r">5r</locus>
                        <note> Epiphanie,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1017;</bibl>
                        <note>Dominica I<hi rend="sup">a</hi> post epiphaniam,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 926.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="5v">5v</locus>
                        <note> Dominica II<hi rend="sup">a</hi>,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1143;</bibl>
                        <note>Conversio Pauli,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 940.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="6r">6r</locus>
                        <note>Purificatio,</note>
                        <bibl><abbr>BMV CBP</abbr> 1133;</bibl>
                        <note>Dominica III<hi rend="sup">a</hi>-VI<hi rend="sup">a</hi>,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1711, 2019, 855, 1005.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="7r">7r</locus>
                        <note>Septuagesima - Quadragesima,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1584, 632, 1694, 117, 192.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="9r">9r</locus>
                        <note>Annuntiatio,</note>
                        <bibl><abbr>BMV CBP</abbr> 1053;</bibl>
                        <note>Dominica II<hi rend="sup">a</hi> in quadragesima - Palmsonntag:</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1331, 39, 48, 1141, 180.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="11r">11r</locus>
                        <note>Cena domini,</note>
                        <bibl>ähnlich <abbr>CBP</abbr> 233;</bibl>
                        <note>Ostersamstag,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 879.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="11v">11v</locus>
                        <note> Ostern,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 292.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="12r">12r</locus>
                        <note>Feria II<hi rend="sup">a</hi>-IV<hi rend="sup">a</hi>:</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1419, 620, 1154.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="13r">13r</locus>
                        <note>Osteroktav,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 679; </bibl>
                        <note>Dominica I<hi rend="sup">a</hi>,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1884.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="13v">13v</locus>
                        <note> Inventio crucis,</note>
                        <bibl>ähnlich <abbr>CBP</abbr> 190;</bibl>
                        <note>Dominica II<hi rend="sup">a</hi>-IV<hi rend="sup">a</hi>:</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 630, 1159, 1329.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="14v">14v</locus>
                        <note> Rogationes,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1560.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="15r">15r</locus>
                        <note>Ascensio,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 281;</bibl>
                        <note>Dominica post ascensionem, </note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 380.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="15v">15v</locus>
                        <note> Pfingsten,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 948;</bibl>
                        <note>Feria II<hi rend="sup">a</hi>
                        </note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 187.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="16r">16r</locus>
                        <note>Trinitas,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 919.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="16v">16v</locus>
                        <note>Corpus Christi,</note>
                        <bibl>ähnlich <abbr>CBP</abbr> 322;</bibl>
                        <note>Dominica I<hi rend="sup">a</hi>-XXIII<hi rend="sup">a</hi> post octavam Pentecosten:</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1110, 695, 1481, 1836, 1071, 540, ähnlich 2059, 741, 1299, 1101, 1899, 369, 1618, 582, 929, 1936, 911, 546, 1835, 927, 696, 1474, 1366.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="24r">24r</locus>
                        <note>Benedictio dominicalis;</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 351.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="24v">24v</locus>
                        <note> Dominica I<hi rend="sup">a</hi>-IV<hi rend="sup">a</hi> in adventu:</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1544, 1307, 1722, 1200.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="25v">25v</locus>
                        <rubric>Benedictio in cottidianis diebus</rubric>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 663, 1433.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="26r">26r</locus>
                        <msItem><rubric>Benedictio in tempore belli</rubric>
                        <bibl> <abbr>CBP</abbr> 1856;</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio ad pluviam postuandam</rubric>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1431.</bibl></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="26v">26v</locus>
                        <msItem><rubric>Benedictio ad serenitatem postulandam</rubric>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1475;</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio de ieiunio</rubric>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1576.</bibl></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="27r">27r</locus>
                        <note>Johannes Bapt.</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 637.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="27v">27v</locus>
                        <note>Petrus und Paulus,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 193;</bibl>
                        <rubric>In festo visitacionis beate Marie virginis</rubric>
                        <incipit>Deus euius matris humilitas<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="28r">28r</locus>
                        <note>Maria Magdalena,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 793.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="28v">28v</locus>
                        <note>Christophorus,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1462;</bibl>
                        <rubric>Benedictio in die sancte Anne</rubric>
                        <incipit>Omnipotens deus qui beate Anne sterilitate<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="29r">29r</locus>
                        <note>Laurentius,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 2027;</bibl>
                        <note>Assumptio,</note>
                        <bibl><abbr>BMV CBP</abbr> 1053.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="29v">29v</locus>
                        <note>Decollatio Johannis,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1194.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="30r">30r</locus>
                        <note> Nativitas,</note>
                        <bibl><abbr>BMV CBP</abbr> 874;</bibl>
                        <note>Angeli,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 779.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="30v">30v</locus>
                        <note>Dedicatio ecclesiae,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1680;</bibl>
                        <note>Exaltatio crucis,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1105.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="31r">31r</locus>
                        <note> Allerheiligen,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1652;</bibl>
                        <note>Martin,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 583.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="31v">31v</locus>
                        <note>Andreas,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 629; </bibl>
                        <note>Commune sanctorum: Apostel,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1203.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="32r">32r</locus>
                        <rubric>De uno evangelista benedictio</rubric>
                        <incipit>Deus qui inter quatuor paradisi flumina<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="32v">32v</locus>
                        <rubric>Benedictio de pluribus apostolis</rubric>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1172;</bibl>
                        <note>Märtyrer,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 57, 153;</bibl>
                        <note>Bekenner,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 1733, 1968;</bibl>
                        <note>Jungfrauen,</note>
                        <bibl><abbr>CBP</abbr> 175, 1742.</bibl>
                     </msItem>
                  
                  <msItem>
                     <locus from="34v" to="37v">34v-37v</locus>
                     <title>Benedictiones indumentorum pontificalium </title>
                     <rubric>Orationes dicende dum abbas pontificalia induit</rubric>
                     <incipit>In induitione caligarum. <supplied>C</supplied>alcia me domine me caligas iocunditatis<gap/>
                     </incipit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="38r" to="47v">38r-47v</locus>
                     <title>Benedicitiones diversae</title>
                     <rubric>Benedictio crucis</rubric>
                     <incipit>Rogamus te domine sancte pater omnipotens eterne deus ut digneris benedicere hoc lignum crucis<gap/>
                     </incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 2, XII, 3, 4, 2, 6.</bibl>
                     <msItem>
                        <locus from="39v">39v</locus>
                        <rubric>Benedictio bacculi <supplied>sic</supplied>
                        </rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 1, XIV, 39;</bibl>
                        <rubric>Benedictio annuli <supplied>sic</supplied>
                        </rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 1, XIV, 41.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="39v">39v</locus>
                        <rubric>Prefatio in consumatione <supplied>sic</supplied> capsarum</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> XL, 111, 112, 115.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="41r">41r</locus>
                        <rubric>Prefatio ciborii</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 2, XIX, 1, 2.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="42r">42r</locus>
                        <rubric>Benedictio ad signum ecclesie</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> LI, 5, 10, 15.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="44v">44v</locus>
                        <msItem><rubric>Benedictio vexilli</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Franz</hi>, Benediktionen, Bd. 2, S. 296 [3];</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio putei</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> CCXXXI, 1.</bibl></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="45r">45r</locus>
                        <msItem><rubric>Benedictio uve vel fabe</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> CCXXVI;</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio ad omnia quecumque volueris</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> CCXIX.</bibl></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="45v">45v</locus>
                        <msItem><rubric>Benedictio ad fruges novas</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> CCXXIII;</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio panis</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> CCXXIV;</bibl></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio nove domus</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Franz</hi>, Benediktionen, Bd. 1, S. 608 [I, 3].</bibl></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="46r">46r</locus>
                        <rubric>Benedictio pathene</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> XL, 88-91.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="46v">46v</locus>
                        <rubric>Benedictio calicis</rubric>
                        <bibl><abbr>PRG</abbr> XL, 92-95.</bibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="48r" to="48v">48r-v</locus>
                     <note>leer.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="49r" to="54r">49r-54r</locus>
                     <title>Ad ordinandum clericos</title>
                     <msItem>
                        <rubric>Ad ordinandum clericos et seu ad conferendum ordines minores abbas eisdem coram eo constitutis scilicet ordinandis incipit</rubric>
                     <incipit>Adiutorium nostrum in nomine domini<gap/></incipit>
                     </msItem>
                     <msItem><rubric>Tradendo eis antiphonarium</rubric>
                     <incipit>Vide ut quod ore cantes corde credas<gap/>
                     </incipit></msItem>
                     <msItem><incipit>Dilectissimi fratres dominum nostrum Ihesum Christum pro hoc famulo suo qui ad deponendam comam capitis sui<gap/>
                     </incipit></msItem>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, I. </bibl>
                     <msItem>
                        <locus from="50r">50r</locus>
                        <note>Hostiarius.</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="50v">50v</locus>
                        <note>Lector.</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="51v">51v</locus>
                        <note>Exorcista.</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="52r">52r</locus>
                        <note>Acolita,</note>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu,</hi> Bd. 1, IV-VII.</bibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="54r" to="59r">54r-59r</locus>
                     <title>Benedictiones indumentorum seu ornamentorum ecclesiasticorum</title>
                     <msItem><rubric>Officio completo continuatur missa</rubric>
                     <incipit> Praefacio eukaristalis id est vasculi<gap/>
                     </incipit></msItem>
                     <msItem><incipit>Dilectissimi ut deus omnipotens hoc vasculum corporis filii tui<gap/>
                     </incipit></msItem>
                     <bibl> <abbr>PRG</abbr> XL, 86, 87.</bibl>
                     <msItem>
                        <locus from="54v">54v</locus>
                        <rubric>Benedictio ampullarum</rubric>
                        <bibl>ähnlich <abbr>PRG</abbr> XL, 95.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="55r">55r</locus>
                        <rubric>De benedictione sacerdotalium indumentorum</rubric>
                        <bibl>ähnlich <abbr>PRG</abbr> XL, 79, 81. </bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="56r">56r</locus>
                        <rubric>Deinde benedictione mapparum<gap/>sacri altaris</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi> Bd. 3, lib. 2, X.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="56v">56v</locus>
                        <rubric>Specialis benedictio cuiuslibet indumenti</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 2, IX, 5.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="57r">57r</locus>
                        <rubric>Benedictio super amictum humerale</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 2, S. 451, Zeile 23-25;</bibl>
                        <rubric>Super albam benedictio</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 3, lib. 2, IX, 2.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="57v">57v</locus>
                        <msItem><rubric>Super cingulum</rubric>
                        <incipit>Omnipotens sempiterne deus qui Aaron<gap/>
                        </incipit></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio manipuli</rubric></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio stolarum</rubric></msItem>
                        <msItem><rubric>Benedictio casule</rubric></msItem>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 2, S. 451, Zeile 26-38.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="58v">58v</locus>
                        <rubric>De benedictione corporalium</rubric>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi> Bd. 3, lib. 2, XI.</bibl>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="59r" to="72r">59r-72r</locus>
                     <title>Ordo ad faciendum monachum et monialem</title>
                     <rubric>Ad induendum novum monachum ad benedictionem cuculle</rubric>
                     <incipit>Deus eternorum bonorum fidelissime promissor<gap/>
                     </incipit>
                     <bibl><abbr>PRG</abbr> XXVIII, 2 und I, 2;</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVI, 8, 5, 6.</bibl>
                     <msItem>
                        <locus from="61v">61v</locus>
                        <note>Professformel:</note>
                        <quote>Ego frater .N. promitto stabilitatem et conversionem morum meorum et obedienciam secundum regulam sancti Benedicti coram deo et sanctis eius in hoc cenobio quod est constructum in honore sancti Martini in presencia domini .N. abbatis<gap/>
                        </quote>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="62r">62r</locus>
                        <incipit>Deus indulgentie pater<gap/>
                        </incipit>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVI, 2-4.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="63r">63r</locus>
                        <rubric>Ad induendam novam munialem <supplied>sic</supplied> ad benedictionem cuculle</rubric>
                        <incipit>Deus eternorum bonorum fidelissime promissor<gap/>
                        </incipit>
                        <bibl>ähnlich <abbr>PRG</abbr> XX, 6 und I, 2;</bibl>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVI, 8, 5;</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="64v">64v</locus>
                        <note>bricht auf 64v ab, Fortsetzung auf <locus from="69r">69r</locus>.</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="65r" to="68v">65r-68v</locus>
                        <note>Einschub von anderer Hand</note>
                        <rubric>Ordo ad induendam novam monialem iuxta regulam sancti Benedicti</rubric>
                        <incipit>Post offertorium ducatur nova monialis ad altare portans candelam accensam in manibus</incipit>
                        <explicit>Ducatur ad suum locum choro canente. Congaudete mecum et congratulamini. Sacerdos in missa procedit. </explicit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="69r">69r</locus>
                        <note>Fortsetzung von <locus from="64v">64v</locus>.</note>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="69v">69v</locus>
                        <note>Professformel</note>
                        <quote>Ich schwester .N. geloben statigkeit und wesen myner sitten und gehorsami nach der regel mynes herren sant Benedicten vor got und sinen heiligen in disem gotzhuß das gestiftet und gewicht ist in der ere unser frowen oder des ald dero die patroni da ze dem goczhuß sind in gegenwürtigkeit mynes geistlichenn herren und vatters her .N. abbtes.</quote>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="70r">70r</locus>
                        <incipit>Deus indulgentie pater<gap/>
                        </incipit>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVI, 2-4.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="71v">71v</locus>
                        <quote>Finita collecta tune asperget et turificet eas de post facit eas abbas surgere et compleat officium suum.</quote>
                        <rubric>Oratio</rubric>
                        <incipit>Omnipotens sempiterne deus qui artam et angustam ius<supplied>s</supplied>isti arripere viam<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="72v" to="87v">72v-87v</locus>
                     <title> Reconciliatio ecclesiae et cimiterii</title>
                     <rubric>De ecclesie et cimiterii reconciliatione</rubric>
                     <incipit>Ecclesie et cimiterii reconciliatio omni die fieri potest<gap/>
                     </incipit>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVII, 15; Bd. 3, lib. 2, VI, 7-27.</bibl>
                     <msItem>
                        <locus from="73r">73r</locus>
                        <incipit>Omnipotens et misericors deus qui sacerdotibus tuis tantam pre ceteris gratiam contulisti<gap/>
                        </incipit>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi>, Bd. 1, XVII, 15; Bd. 3, lib. 2, VI, 7-27.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="82v">82v</locus>
                        <rubric>De reconciliatione cimiterii per se sine ecclesie reconciliatione</rubric>
                        <incipit>Quando cimiterium benedictum violatum seu pollutum separatum sit ab ecclesia<gap/>
                        </incipit>
                        <bibl>
                           <hi rend="small-caps">Andrieu</hi> Bd. 3, lib. 2, VII, 1-8.</bibl>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="85r">85r</locus>
                        <note>Litanei.</note>
                        <incipit>Kyrieeleison<gap/>
                        </incipit>
                        <note> bemerkenswert: Pelagius, Magnus, Otmar, Fridolin; Quiteria, Verena. </note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="87v" to="90v">87v-90v</locus>
                     <title>De celebratione missae</title>
                     <rubric>De mitra</rubric>
                     <incipit>Mitra aurifrigiata non utitur ecclesia romana ab adventu domini usque ad festum nativitatis domini<gap/>
                     </incipit>
                     <msItem>
                        <locus from="88r">88r</locus>
                        <rubric>De baculo pastorali</rubric>
                        <incipit>Abbas in suo monasterio et ecclesiis sibi subiectis tamen baculo pastorali uti debet<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="88v">88v</locus>
                        <msItem><rubric>De benedictione pontificali</rubric>
                        <incipit> Abbas benedictionem dare potest omni die dominica cum summe misse interfuerit<gap/>
                        </incipit></msItem>
                        <msItem><rubric>De ministrantibus in solemni celebratione missarum</rubric>
                        <incipit>Abbati solemniter celebraturo hos ministros adesse oportet<gap/>
                        </incipit></msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="89r">89r</locus>
                        <rubric>De officio capellani ad mitram deservientis</rubric>
                        <incipit>Quandocumque abbas sive in missa seu alio officio divino<gap/>
                        </incipit>
                        <quote>mitra utitur habere debet capellanum suppellicio indutum<gap/>
                        </quote>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="90r">90r</locus>
                        <rubric>De officio capellani ad mitram deservientis in solennitatibus vesperarum</rubric>
                        <incipit>Capellanus qui ad mitram deservire habet<gap/>
                        </incipit>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="90v">90v</locus>
                        <note> Hebräisches Kolophon, siehe Provenienz der Handschrift.</note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="91r" to="91v">91r-v</locus>
                     <note>leer.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="92r" to="96r">92r-96r</locus>
                     <note>Register.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="96v">96v</locus>
                     <title>Interrogatio episcopi et abbatis</title>
                     <rubric>Examen reverendi patri domini episcopi sive interrogationes</rubric>
                     <incipit>Vis tuum sanctum propositum et sancti Benedicti regulam observare<gap/>
                     </incipit>
                     <note>Gelübde: <quote>Volo. Et ego N nunc ordinandus abbas subiectionem et reverentiam a sanctis patribus constitutam secundum preceptum et regulam sancti Benedicti sancte Maguntinensis sedis archiepiscopo suisque catholicis successoribus perpetuo me exhibiturum promitto<gap/>
                        </quote> Auf der untersten Zeile hebräisches Kolophon, siehe Provenienz der Handschrift.</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="IIIr" to="IVr">IIIr-IVr</locus>
                     <note>leer.</note>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <support>Pergament</support>
                        <extent>
                           <measure type="leavesCount" n="100">100 Blätter</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="31 x 24 cm">31 x 24 cm</measure>
                        </extent>
                        <foliation> Alte Foliierung i-xxxiii [2-34]. xxxvii-xxxxvi [38-47]. xxxxviii-lxiii [49-64]. lxiiii-lxvii [69-72]; neuere Foliierung: I-II. 1-96. III-IV. </foliation>
                        <collation>(IV+1)<locus from="9v" rend="sup">9</locus> + 6 IV<locus from="57v" rend="sup">57</locus> + (III+1)<locus from="64v" rend="sup">64</locus> + II<locus from="68v" rend="sup">68</locus> + III<locus from="74v" rend="sup">74</locus> + 2 (IV+1)<locus from="92v" rend="sup">92</locus> + II<locus from="96v" rend="sup">96</locus>. Der <term>Binio</term> <locus from="65r" to="68v">Bl. 65-68</locus> ist nachträglich eingefügt.</collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="20">Stiftlinierung, Schriftraum <measure type="written">21,5-22 x 15-15,5</measure>; 20 Zeilen. Rubriziert.</layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc n="2">
                     <handNote script="gotica">
                        <p>
                           <term>Gotische Minuskel</term> von der Hand des <persName role="scribe">Jerge Schenk</persName>, <locus from="65r" to="68v">65r-68v</locus> von anderer Hand.</p>
                     </handNote>
                  </handDesc>
                  <musicNotation>Hufnagelnotation <locus from="2r">2r</locus>, <locus from="3v">3v</locus> auf einer, <locus from="43v">43v</locus>, <locus from="76r">76r</locus> und <locus from="78v">78v</locus> auf 4
                     Linien.</musicNotation>
                  <decoDesc>
                     <decoNote>
			1-2zeilige, ab <locus from="72v">72v</locus> auch 3-4zeilige rote und blaue Lombarden.
				 <locusGrp><locus from="2r">2r</locus> <locus from="6r">6r</locus> <locus from="9r">9r</locus>
				<locus from="11v">11v</locus>
				<locus from="15v">15v</locus> <locus from="27r">27r</locus> <locus from="30r">30r</locus>
				<locus from="31v">31v</locus> <locus from="49r">49r</locus></locusGrp> 4-6zeilige rote, grüne und blaue
				historisierte Initialen, die Buchstabenkörper mit vegetabilen Füllmotiven auf goldenem gepunztem
				Grund, auf den Rändern 2-3seitige Blattranken mit Blumen und Früchten in Rot, Rosa, Blau, Grün,
				Ocker, Hellgelb und Gold, teilweise an die Initialen anschliessend, <locus from="2r">2r</locus>
				mit Vogel, Wiesel und wildem Mann, <locus from="6r">6r</locus> mit Schelle und Wildtier, <locus from="9r">9r</locus> mit menschlicher Figur, <locus from="11v">11v</locus> mit Hase, <locus from="15v">15v</locus> und <locus from="30r">30r</locus> mit Vögeln, <locus from="27r">27r</locus> mit Narr, <locus from="31v">31v</locus> mit orgelspielendem Affen,
				<locus from="49r">49r</locus> mit Hahn und Schnecke; im Binnenfeld der Initialen
				Deckfarbenmalerei: <locus from="2r">2r</locus> Geburt Jesu, <locus from="6r">6r</locus>
				Darbringung im Tempel, <locus from="9r">9r</locus> Verkündigung an Maria, <locus from="11v">11v</locus> Auferstehung Christi, <locus from="15v">15v</locus> Taube des heiligen
				Geistes (von späterer Hand), <locus from="27r">27r</locus> Johannes Bapt., <locus from="30r">30r</locus> Geburt von Maria mit Jahrzahl <date>1508</date>, <locus from="31v">31v</locus> Martin. Ranken an den Blatträndern zum Teil beschnitten. In der
				Klerikerweihe am Rand kolorierte Federzeichnungen: <locus from="49r">49r</locus> Buch mit
				Notenlinien (Antiphonar), <locus from="49v">49v</locus> Superpellicium, Schere (zur Tonsur),
				<locus from="50r">50r</locus> Weihwasserbehälter, Schlüssel, <locus from="51r">51r</locus> und
				<locus from="51v">51v</locus> Buch (Missale und Exorzismus), <locus from="52v">52v</locus>
				Kerzenständer, Ampulla. <locus from="1v">1v</locus> ganzseitige Miniatur (Stifterbild): im oberen Register Beweinung Christi mit Benediktinerabt, im unteren Register Wappen des <placeName>Klosters Muri</placeName> und des <persName role="abbot">Abtes Johannes Feierabend</persName> mit Schriftband <quote>Ioannes Virabent divina providencia abbas monasterii Murensis, <date>1508</date></quote>. 
			</decoNote>
                  </decoDesc>
                  <additions>Wenige Korrekturen von zeitgenössischen Händen, z.B. <locus from="42r">42r</locus>, <locus from="47v">47v</locus>. Notizen und Ergänzungen von der Hand des Abtes <persName role="annotator">Hieronymus Frey</persName>, <date>1564-1585</date> (<locusGrp><locus from="29v">29v</locus> <locus from="56v">56v</locus> <locus from="58v">58v</locus> <locus from="59r">59r</locus> <locus from="61r">61r</locus> <locus from="62r">62r</locus> <locus from="68r">68r</locus> <locus from="70r">70r</locus> <locus from="72r">72r</locus></locusGrp>).   
		</additions>
                  <bindingDesc>
                     <binding notBefore="1500" notAfter="1699">
                        <p>Mit braunem Leder bezogene <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus>, <date>16./17. Jh.</date> Streicheisenlinien, Einzelstempel. 2 nach vorn greifende Kantenschliessen, die untere beschädigt; auf den Messingbeschlägen Monogramm <quote>LH</quote> und menschlicher Kopf. Braun-weisse Kapitale. Gelber Schnitt. Spuren von <term>Signakeln</term> auf den Blättern <locusGrp><locus from="46r">46</locus> <locus from="55r">55</locus> <locus from="57r">57</locus> <locus from="59r">59</locus></locusGrp>. Auf dem Rücken oben Titelschild abgerissen, unten Signaturschild <quote>Ms. Muri 3fol.</quote>, zum Teil mit Bleistift ergänzt. Vorsatzblätter (<locus from="Ir" to="IIv">I-II</locus>, <locus from="IIIr" to="IVv">III-IV</locus>) Papier. </p>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p><placeName>Muri</placeName> (?)</p>
                  </origin>
                  <provenance>
                     <p>
                        <locus from="96v">96v</locus> Schreibervermerk <supplied>vgl. Pdf</supplied> [= Jerge Schenk schriber], <locus from="90v">90v</locus> nur die Initialen  <supplied>vgl. Pdf</supplied>. Von seiner Hand auch Sarnen, <ref type="mss" rend="no-link">Cod. membr. 44</ref> und Zürich, <ref type="mss" rend="no-link">Zentralbibliothek Ms. C 180</ref>. Im Stifterbild und in der Initiale <locus from="30r">30r</locus> auf <date>1508</date> datiert. Nach dem Stifterbild für <persName role="purchaser">Johannes Feierabend</persName>, Abt des Klosters Muri <date>1500-1508</date>, bestimmt, dem <persName>Papst Julius II.</persName>
                        <date>1507</date> die Pontifikalien verliehen hatte; 
				<bibl><abbr>Helvetia Sacra III, 1, 2,</abbr> S. 931.</bibl>
                        <bibl>Die von <hi rend="small-caps">Schönherr</hi> postulierte Zuweisung der Miniaturen und historisierten Initialen an <persName>Niklaus Bertschi</persName> wird von <hi rend="small-caps">Holenstein</hi> abgelehnt. </bibl>
                     </p>
                  </provenance>
                  <acquisition>
                     <p> <persName>Abt Johannes Feierabend</persName>, siehe Herkunft; <persName>Abt Hieronymus Frey</persName>, siehe Korrekturen und Nachträge. In den Handschriftenverzeichnissen des <placeName>Klosters Muri</placeName> von <date>1744 und 1790</date> aufgeführt. Im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegel</locus> Exlibris des <placeName>Klosters Muri</placeName> <bibl>(<hi rend="small-caps">Wegmann</hi> 5120)</bibl>. <locus from="3r">3r</locus>, <locus from="76r">76r</locus>, <locus from="96v">96v</locus>
                        <stamp>Stempel <hi rend="italics">Kantonsbibliothek Aargau</hi>,</stamp>
                        <date>19.- 20.Jh.</date>
                     </p>
                  </acquisition>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl>Bretscher-Gisiger Charlotte / Gamper Rudolf, Katalog der mittelalterlichen Handschriften der Klöster Muri und Hermetschwil, Dietikon-Zürich 2005, S. 98-101.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Schönherr</hi>, Handschriften</abbr>, Bd. 1, Nr. 12;</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Schönherr</hi>, Liturgiegeschichtliches</abbr>, S. 38-41 mit Abb.;</bibl>
                     <bibl>Alfons <hi rend="small-caps">Schönherr</hi>, Ein Meisterwerk spätmittelalterlicher Buchmalerei in der Aargauischen Kantonsbibliothek, in: Aargauer Volksblatt 1954, Sept. 4;</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria 7</abbr>, S. 86 und Taf. 54;</bibl>
                     <bibl>Josef <hi rend="small-caps">Holenstein</hi>, Zur Forschung über den Buchmaler Niklaus Bertschi von Rorschach, in: Zeitschrift für schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 16 (1956), S. 86, Taf. 42;</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Amschwand</hi>, Bibliotheksgeschichte</abbr>, S. 164;</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Strebel</hi>, Muri</abbr>, S. 145; </bibl>
                     <bibl><abbr>CMD-CH</abbr> 1, Nr. 4. </bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <!--
         <revisionDesc>
         <change who="Marina" when="31.01.2013"></change>
         </revisionDesc>
      --></teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>