<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_bge-lat0050"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/bge/lat0050">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Recueil de textes relatifs au calcul du temps, de Bède le Vénérable ; Annales Petaviani et Annales de l’abbaye de Massay</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Widmer</persName>
						<date when="2014-05-13">13.05.2014</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by">
					<licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
						<p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDesc xml:id="bge-lat0050" xml:lang="fra">
					<msIdentifier>
						<settlement>Genève</settlement>
						<repository>Bibliothèque de Genève</repository>
						<idno>Ms. lat. 50</idno>
						<altIdentifier type="former">
							<idno>Inv. 122</idno>
							<note>(ancienne cote de la Bibliothèque de Genève)</note>
						</altIdentifier>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Recueil de textes relatifs au calcul du temps, de <persName role="author" key="pnd_118508237">Bède le Vénérable</persName></title>
						<origPlace>Abbaye de Massay</origPlace>
						<origDate notBefore="0810" notAfter="0840">vers 825</origDate>
					</head>
					<head>
						<title><hi rend="italic">Annales Petaviani</hi> et Annales de l’<placeName>abbaye de Massay</placeName></title>
						<origDate notBefore="0830" notAfter="0830">l’année 830 est mentionnée au <locus from="170v">f. 170v</locus> (lignes 14 et 27) dans un texte copié ultérieurement</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<summary><note><list>
									<item><hi rend="bold">Auteur :</hi>
										<persName role="author" key="pnd_118508237">Bède le Vénérable</persName> (<hi rend="italic">Beda Venerabilis</hi>) (né en <date>672/674</date>, † <date>735</date>), moine au monastère de <placeName>Jarrow</placeName> (Angleterre, Northumbrie), auteur d’ouvrages scientifiques, historiques et théologiques. <listBibl>
											<head>Sur Bède le Vénérable :</head>
											<bibl>H. <hi rend="small-caps">Bacht</hi>, W. <hi rend="small-caps">Becker</hi>, M. <hi rend="small-caps">Folkerts</hi>, H. <hi rend="small-caps">Schmid</hi>, D.K. <hi rend="small-caps">Fry</hi>, « Beda Venerabilis », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, vol. 1 (1980), col. 1774-1779.</bibl>
											<bibl>Guy <hi rend="small-caps">Lanoë</hi>, « Bède le Vénérable », dans <hi rend="italic">Dictionnaire des Lettres Françaises. Le Moyen Age</hi>, Paris, Ed. Fayard, 1992, p. 134-137.</bibl>
											<bibl>Michael <hi rend="small-caps">Lapidge</hi>, « Bède le Vénérable », dans <hi rend="italic">Dictionnaire Encyclopédique du Moyen Age</hi>, sous la direction d’André Vauchez, Paris, Ed. du Cerf, t. I, 1997, p. 183-184.</bibl>
											<bibl><hi rend="italic">Clavis Patristica Pseudepigraphorum Medii Aevi</hi>, vol. III A, par Jean <hi rend="small-caps">Machielsen</hi>, Turnhout, Ed. Brepols, 2003, « Computus. Beda Venerabilis », n° 639/a – 695, p. 221-264.</bibl>
										</listBibl></item>
									<item><hi rend="bold">Remarque :</hi> La description du contenu présentée ci-dessous reprend, en l’abrégeant, celle qui a été établie par Alain Dufour dans les années 1955-1959.</item>
								</list></note>
							<hi rend="bold">Texte :</hi>
						</summary>
						<msItem>
							<locus from="1r">f. 1r</locus>
							<note>Fragment d’un glossaire latin (disposé sur deux colonnes).</note>
							<incipit>Passima ordinare conferendis per se ubique. Pastinantes plantantes</incipit>
							<explicit>Cels. a celo, dicitur.</explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1v" to="3r">f. 1v-3r</locus>
							<title>Annales Petaviani</title>
							<note>de l’an <date>726</date> à l’an <date>797</date> (annales relatives aux événements du royaume des Francs) ; le texte se termine par un ajout concernant l’année <date>756</date>.</note>
							<incipit>Anno DCCXXVI Martinus mortuus est</incipit>
							<explicit>ad vesperum post solis occasum, luna XXV.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Monumenta Germaniae Historica. Scriptorum tomus I, 1826, p. 9-18 ; Scriptorum tomus III, 1839, p. 170.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="3v" to="4r">f. 3v-4r</locus>
							<note>Les chiffres des années <date>805</date> à <date>864</date> ont été écrits au début de chaque ligne (un chiffre par ligne) mais les lignes sont restées blanches.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="4v">f. 4v</locus>
							<note>Autre fragment du glossaire latin du <locus from="1r">f. 1r</locus>.</note>
							<incipit>Castus a castratione. Calumniator a calvando id est decipiendo</incipit>
							<explicit>Hostibus armis hostia nomen habet. Alucitare vana somniare.</explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="5r">f. 5r</locus>
							<note>Notions de l’alphabet grec, avec des exemples :</note>
							<quote rend="dots-after">Alpha pro a, beta pro b</quote>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="5v" to="6v">f. 5v-6v</locus>
							<quote rend="dots-after">De calendis, nonis et idis <gap/>. Januarius, augustus et december IV nonas habent</quote><lb/>
							<note>Ces quatre lignes sont suivies d’un calendrier disposé en colonnes (<locus from="5v" to="6r">f. 5v-6r</locus>) et du calcul des heures de jour variant selon les mois de l’année (<locus from="6v">f. 6v</locus>).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="7r" to="16v">f. 7r-16v</locus>
							<title>Cycles de <persName role="author" key="pnd_118508237">Bède</persName></title>
							<note>et</note>
							<title>Annales de l’abbaye de <placeName>Massay</placeName></title>
							<msItem>
								<note>28 cycles de 19 ans, de l’an <date>532</date> à l’an <date>1063</date>, utilisés pour établir la date de Pâques, dits <rs type="title">Cycles de Bède</rs>.</note>
								<incipit>Primus ciclus decen<supplied rend="italic">novennalis</supplied></incipit>
								<explicit>XII kal. Maii <sic>XVII</sic>.</explicit>
								<listBibl>
									<head>Edition :</head>
									<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 90 (1850), col. 859-878. </bibl>
									<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Bedae venerabilis presbyteri magnus circulus seu tabula paschalis annis domini DXXXII ad MLXIII », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 547-562.</bibl>
								</listBibl>
							</msItem>
							<msItem>
								<title>Annales de l’abbaye de Massay</title>
								<note>ou <hi rend="italic">Annales Masciacenses</hi>, de l’an <date>732</date> à l’an <date>1013</date>, copiées dans les marges des <locus from="10v" to="15v">f. 10v-15v</locus>.</note>
								<incipit>Karolus contra Sarracenos pugnavit Pictavis. DCCXXXII</incipit>
								<explicit>et Rod. moritur. MXIII.</explicit>
								<listBibl>
									<head>Edition :</head>
									<bibl>Monumenta Germaniae Historica. Scriptorum tomus III, 1839, p. 169-170.</bibl>
								</listBibl>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="16v" to="17r">f. 16v-17r</locus>
							<rubric>De anno.</rubric> <incipit rend="dots-after">Annus habet dies CCCLXV, menses XII</incipit>
							<note>(20 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">Inte<supplied rend="italic">r</supplied>rogacio compoti per dies anni</rubric>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">Interrogacio qualiter inveniatur luna per dies anni</rubric>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">De punctis</rubric>
							<note>(2 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">De duodecim signis. In quo signo fuit luna prima</rubric>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">De ora vel puncto. Quod sit luna accensa a sole</rubric>
							<note>(9 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17r">f. 17r</locus>
							<rubric rend="dots-after">De ciclo lune. Quotta est luna. Talis. Proba quod dicis</rubric>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="17v" to="23v">f. 17v-23v</locus>
							<decoNote type="diagram">Tableau sur le cours de la lune, suivi du calendrier des douze mois (un mois par page) avec mention des principales fêtes religieuses.</decoNote>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1337-1343. </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Kalendarium sive Martyrologium quasi Bedae cura et opere », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 563-578 (édition un peu différente). </bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="24r" to="32r">f. 24r-32r</locus>
							<author key="pnd_118508237">Bède</author>
							<title>De natura rerum</title>
							<msItem>
								<locus from="24r">f. 24r</locus>
								<note>préface en 4 vers (disposés sur deux lignes) suivie de la liste des 51 chapitres.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="24v">f. 24v</locus>
								<note>extrait de la lettre adressée par <persName role="author" key="pnd_118502026">Alcuin</persName> à <persName>Charlemagne</persName> en <date>798</date> sur la durée du carême :</note>
								<incipit>Cur LXX (septuagesimus) et LX (sexagesimus) vel L (quinquagesimus) ordo per dominicos dies ante XL (quadragesimum) dicatur vel colatur ?</incipit>
								<explicit>et resurrexit propter iustificationem nostram.</explicit>
								<listBibl>
									<head>Edition :</head>
									<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 100 (1851), col. 260-262.</bibl>
								</listBibl>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="25r" to="32r">f. 25r-32r</locus>
								<title>De natura rerum</title>
								<rubric>De quadrifario Dei opere.</rubric>
								<incipit>Operatio divina quae saecula creavit et gubernat</incipit>
								<explicit>a meridie usque ad occidentem extenditur.</explicit>
								<listBibl>
									<head>Edition :</head>
									<bibl><hi rend="italic">Patrologie Latine</hi>, t. 90 (1850), col. 187-278. </bibl>
									<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, Fr. <hi rend="small-caps">Lipp</hi>, « <hi rend="italic">De natura rerum liber</hi> », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 A, Turnhout, 1975, p. 173-234.</bibl>
								</listBibl>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="32r" to="37v">f. 32r-37v</locus>
							<author key="pnd_118508237">Bède</author>
							<title>De temporibus.</title>
							<msItem>
								<locus from="32r">f. 32r</locus>
								<note>liste des 22 chapitres</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="32v" to="37v">f. 32v-37v</locus>
								<title>Liber de temporibus.</title>
								<rubric>De temporibus, horis et momentis.</rubric>
								<incipit>Tempora momentis, horis, diebus, mensibus, annis</incipit>
								<explicit>reliquum sextae aetatis Deo soli patet. Finit.</explicit>
								<listBibl>
									<head>Edition :</head>
									<bibl><hi rend="italic">Patrologie Latine</hi>, t. 90 (1850), col. 277-292. </bibl>
									<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « <hi rend="italic">De temporibus liber</hi> », dans <hi rend="italic">Bedae Opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 293-303. </bibl>
									<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « <hi rend="italic">De temporibus liber</hi> », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 579-611.</bibl>
								</listBibl>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="37v" to="38r">f. 37v-38r</locus>
							<incipit>Itaque stella veneris et mercurii hoc a superioribus tribus planetarum</incipit>
							<explicit> longiores aetheris metas peragat.</explicit>
							<note>(27 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Ex Bedae computo (?) », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 658.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="38r" to="38v">f. 38r-v</locus>
							<incipit>De absi<supplied rend="italic">di</supplied>bus planetarum. Circulus zodiacus qui XII signis constat</incipit>
							<explicit>lxx dierum numerum reddat.</explicit>
							<note>(14 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 351, § XVI, 1)</bibl>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Ex Bedae computo (?) », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 659.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="38v">f. 38v</locus>
							<incipit>Argumentum ad inveniendam XIIII lunam. Sume regulares XXXVI quas mense martio</incipit>
							<explicit>per septenos multiplicare.</explicit>
							<note>(11 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Ex Bedae computo (?) », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 659.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="38v" to="41v">f. 38v-41v</locus>
							<author key="pnd_118508237" rend="supplied">Bède</author>
							<title rend="supplied">Epistola ad Wicthedum</title>
							<incipit>Reverentissimo ac sanctissimo fratri Victhedae presbitero</incipit>
							<explicit>ante aequinoctium fuisse confirmet.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Bedae epistola ad VVicthedum », dans <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 317-325. </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « Epistola ad VVicthedum », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C, Turnhout, 1980, p. 631-642.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="41v" to="42v">f. 41v-42v</locus>
							<author key="pnd_118508237" rend="supplied">Bède</author>
							<title rend="supplied">De temporum ratione<note><hi rend="normal">, chap. XXIX</hi></note></title>
							<incipit>Maxime autem prae omnibus admiranda</incipit>
							<explicit>paria incrementa recurrit.</explicit>
							<lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 363, lignes 30-31)</bibl>
							<lb/>
<note><hi rend="bold">Edition</hi> :<lb/> 
	voir ci-dessous à <locus from="45r" to="120r">f. 45r-120r</locus>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="42v" to="44r">f. 42v-44r</locus>
							<author key="pnd_118508237" rend="supplied">Bède</author>
							<title rend="supplied">De temporum ratione<note><hi rend="normal">, chap. XVII et XVIII</hi></note></title>
							<incipit>Luna cotidie IIII<hi rend="sup">or</hi> punctis </incipit>
							<explicit>tricesima spatio mensium XII.</explicit>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Edition</hi> :<lb/> 
								voir ci-dessous à <locus from="45r" to="120r">f. 45r-120r</locus>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="44r" to="44v">f. 44r-v</locus>
							<note>Extraits d’<persName role="author" key="pnd_118555995">Isidore de Séville</persName>, <rs type="title">Etymologies</rs>, livre LII, chap. 55, 58, 59 et 50.</note>
							<incipit>Interlunium lunae est tempus illud</incipit>
							<explicit>et noctes aequales extiterint.</explicit>
							<note>(11 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 82 (1850), col. 175-177.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="44v">f. 44v</locus>
							<incipit>VIIII horis in luna pro V diebus in sole computatis</incipit>
							<explicit>deservire et luxoriae. Explicit.</explicit>
							<note>(29 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="45r" to="120r">f. 45r-120r</locus>
							<author key="pnd_118508237" rend="supplied">Bède</author>
							<title rend="supplied">De temporum ratione</title>
							<msItem>
								<locus from="45r">f. 45r</locus>
								<rubric>Incipit praefatio.</rubric>
								<incipit rend="dots-after">De natura rerum et ratione temporum duos</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="45v" to="46r">f. 45v-46r</locus>
								<note>liste des 72 chapitres</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="46v">f. 46v</locus>
								<note>(blanc)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="47r" to="120r">f. 47r-120r</locus>
								<rubric>De conputo vel loquela digitorum.</rubric>
								<incipit>De temporum ratione, domino juvante, dicturi necessarium duximus</incipit>
								<explicit>premiorum mereamur accipere palmam.</explicit>
							</msItem>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 90 (1850), col. 293-578. </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « <hi rend="italic">Liber de temporibus maior sive de temporum ratione</hi> », dans <hi rend="italic">Bedae Opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 173-291. </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « <hi rend="italic">De temporum ratione liber</hi> », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 B, Turnhout, 1977.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="120v">f. 120v</locus>
							<note>Brève chronologie de l’Ancien Testament.</note>
							<incipit>Adam Seth / CXXXI Ienos</incipit>
							<explicit>XCVII.</explicit>
							<note>(11 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="120v">f. 120v</locus>
							<note>Poème.</note>
							<incipit>Clara dies rutilat populis sacra limina lustrant</incipit>
							<explicit>Percipiatque dehinc cum sanctis pascua leta.</explicit>
							<note>(27 lignes disposées sur deux colonnes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>H. <hi rend="small-caps">Hagen</hi>, <hi rend="italic">Carmina medii aevi […] ex bibliothecis Helveticis collecta</hi>, Berne, 1877, p. 112-113, n° 66.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="121r" to="123r">f. 121r-123r</locus>
							<note>[Lettre du <persName role="author" key="pnd_118550853">pseudo saint Jérôme</persName>].</note>
							<incipit>Incipit disput<supplied rend="italic">at</supplied>io sancti Hieronimi de sollempnitatibus Paschae. <sic>Dies</sic> sollempnitatibus et sabbatis, neome<supplied rend="italic">n</supplied>iis</incipit>
							<explicit>ora pro me venerabilis papa.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 22 (1864), col. 1220-1224.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="123r" to="123v">f. 123r-v</locus>
							<rubric>Epistola Pachasini episcopi a<supplied rend="italic">d</supplied> beatissimum papam Leonem de ratione paschali.</rubric>
							<incipit>Domino vero sancto atque beatissimo</incipit>
							<explicit>pro sua pietate, ut sustinere possimus.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 247-250.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="123v" to="126r">f. 123v-126r</locus>
							<rubric>Incipit epistola sancti Petrii <supplied>sic pour <hi rend="italic">Proterii</hi></supplied> Alexandrini episcopi ad beatissimum papa<supplied rend="italic">m</supplied> Leonem Romae urbis episcopum de <sic>ratinem</sic> paschae.</rubric>
							<incipit>Domino meo dilectissimo fratri et consacerdoti Leoni Proterius</incipit>
							<explicit>precor dilectissime et desiderantissime.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 67 (1848), col. 507-514. </bibl>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 269-278.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="126r" to="127r">f. 126r-127r</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">Epistola Cyrilli</supplied></rubric>
							<incipit><sic>Domino</sic> <sic>honorabilis</sic> sancti<supplied rend="italic">s</supplied> fratribus episcopis Aurelio et Valentino, si et omni sanctae</incipit>
							<explicit>scripta auttentica sinodis Nicene protuli.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 101-109, et p. 344-349.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="127r" to="130v">f. 127r-130v</locus>
							<note>Canon pascal d’<persName>Anatolius</persName>.</note>
							<incipit>De ratione ordinationis tempo<supplied rend="italic">rum</supplied> ac vicissitudinum mundi</incipit>
							<explicit>hiemis VIII kal. jan. similiter dividit.</explicit>
							<lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 82, note 4)</bibl>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 316-327.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="130v" to="131v">f. 130v-131v</locus>
							<note>Extraits d’<persName role="author" key="pnd_118531425">Eusèbe</persName>, de <persName role="author" key="pnd_118550853">saint Jérôme</persName>, etc., au sujet d’<persName>Anatolius</persName>.</note>
							<incipit>Eusebius Caesariensis dicit, dignum mihi videtur dicere</incipit>
							<explicit>hominem repararet propter quem fecerat mundum.</explicit><lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 216, n° 23)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="131v" to="132r">f. 131v-132r</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">Epistolae Cummiani continuatio</supplied></rubric>
							<incipit>Disputatio Morini Alexandrini episcopi de ratione paschali. Eo quod senserunt alii diverse. De eo quod scriptum est</incipit>
							<explicit>circulos post alios scribere.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1357-1358, § CXLVI.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="132r" to="132v">f. 132r-v</locus>
							<rubric>Epistola Philippi de Pascha.</rubric>
							<incipit>Post resurrectionem vel ascensionem domini salvatoris, apostoli</incipit>
							<explicit>scriptum est : quia facit Deus lucem et vocavit Deus.</explicit><lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 216, n° 25)</bibl>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 306-308 (édition assez semblable).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="132v" to="133r">f. 132v-133r</locus>
							<incipit>Victorius in quo ordine scriptorum</incipit>
							<explicit>luna endecas currit.</explicit>
							<note>(16 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 216, n° 26)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133r">f. 133r</locus>
							<rubric>Sulpicius</rubric>
							<incipit>Christus natus est Sabino et Rufino consulibus VIII kal<supplied rend="italic">endas</supplied> <supplied rend="italic">i</supplied>an<supplied rend="italic">uarii</supplied>, Christus passus duobus</incipit>
							<explicit>DCCCLXXX momentorum Ionas in medio coeti.</explicit>
							<note>(8 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 101, note 3, et p. 15, note 3)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133r">f. 133r</locus>
							<note>Biographie de <persName>Victor d’Aquitaine</persName> par <persName role="author" key="pnd_100942261">Gennade</persName>.</note>
							<incipit>Victor natione Aquitanicus calculator scripturarum</incipit>
							<explicit>resurrectio dominica facta est.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 58 (1847), col. 1112.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133r">f. 133r</locus>
							<incipit>Quidam fuerat anno octavo et Tiberii Ihesum</incipit>
							<explicit>hanc traditionem sequitur archiepiscopus Victorius.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133r" to="133v">f. 133r-v</locus>
							<note><rs type="title">Lettre du <persName role="author" key="pnd_119221764">pape Hilaire</persName> à <persName>Victorius</persName></rs>.</note>
							<rubric>In nomine divino Dei summi</rubric>
							<incipit>Dilectissimo honorabili sancto fratri Victorio, Hylarus episcopus urbis Romae. Cum pleraque de ratione Paschali</incipit>
							<explicit>mysterii inoffenso devotionis tramite dirigantur.</explicit>
							<note>(12 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Monumenta Germaniae Historica. Auctores Antiquissimi, t. IX (1892), p. 677.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133v">f. 133v</locus>
							<note><rs type="title">Lettre de <persName role="author" key="pnd_100661629">Victorius</persName> au <persName>pape Hilaire</persName></rs>.</note>
							<incipit>Domino vero sancto et venerabili in Christo papae Hylaro urbis Romae episcopo, Victorius. Utina<supplied rend="italic">m</supplied> preceptis tuis <sic>sanctae</sic> papa Hilare</incipit>
							<explicit>quam tuum iudicium videris exposci.</explicit>
							<note>(14 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Monumenta Germaniae Historica. Auctores Antiquissimi, t. IX (1892), p. 677-678.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="133v" to="135v">f. 133v-135v</locus>
							<rubric>Incipit prefatio paschalis festi.</rubric>
							<incipit>Paschalis igitur <supplied rend="italic">festi</supplied> cursum tuis potius orationibus</incipit>
							<explicit>observatum est reppere non posse. Explicit prologus.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Monumenta Germaniae Historica. Auctores Antiquissimi, t. IX (1892), p. 678-684.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="135v" to="136v">f. 135v-136v</locus>
							<note>Préface et titres des chapitres d’un traité de comput.</note>
							<msItem>
								<note>Préface :</note>
								<incipit>De numero igitur, fratres dilectissimi, Deo adiuvante, dicturi</incipit>
								<explicit>quod sunt divisiones maiores crescunt de minoribus.</explicit>
								<note>(15 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<note>Liste des 56 chapitres. Premier titre :</note>
								<quote rend="dots-after">De athomis etiam tractandum est</quote>
								<note>Dernier titre :</note>
								<quote>De compoto Grecorum et Latinorum per <sic>litteros</sic> et digitos demonstrando.</quote>
							</msItem>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae Opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 393- 394 (édition de la préface et des chapitres, sauf les trois derniers).</bibl>
							</listBibl>
							<note><hi rend="bold">Remarque :</hi><lb/> Alain Dufour précise que <quote rend="french">les indications qui se trouvent dans les marges de notre manuscrit [BGE, Ms. lat. 50] jusqu’au f. 160 semblent se rapporter à cette liste de capitula. Ce que nous considérons comme une succession d’items et d’extraits divers forme-t-il ce traité dont nous avons la table des matières ? Voir sur cette question tout l’article de Jones dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 204 et suivantes</quote>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="136v" to="139r">f. 136v-139r</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">De computo. Dialogus</supplied></rubric>
							<incipit>Augustinus dixit de quattuor divisionibus scripture </incipit>
							<explicit>multiplicato C sequente DDCCC significat.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 90 (1850), col. 647-652.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="139r" to="147v">f. 139r-147v</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">De divisionibus temporum. Dialogus</supplied></rubric>
							<incipit>Divisiones temporis quot sunt ? M<supplied rend="italic">agister</supplied> : XIIII, id est athomus</incipit>
							<explicit>Dyonisius enucleata formula subiecta discriptione pandit.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 90 (1850), col. 653-664 (les col. 653-657 correspondent au texte des <note><locus from="139r" to="141r">f. 139r-141r</locus></note> ; ensuite, le texte du Ms. lat. 50 et celui édité dans la <hi rend="italic">Patrologie latine</hi> divergent).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="148r">f. 148r</locus>
							<note>Table des lunaisons pascales pour chaque année du cycle de 19 ans.</note>
							<incipit>Anno decennovennali primo lunari</incipit>
							<explicit>Dyonisius hocusque.</explicit>
							<note>(16 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 85-86 (texte semblable).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="148r" to="148v">f. 148r-v</locus>
							<note>Notions de chronologie.</note>
							<incipit>Aetas aliquando per VII annis dicitur sicut dicuntur</incipit>
							<explicit>nihil vero mundo pulchrius oculis carnis aspicimus.</explicit>
							<note>(25 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="148v" to="151r">f. 148v-151r</locus>
							<rubric>De bissexto.</rubric>
							<incipit>Primum nobis interrogandum est quare dicitur bissextum</incipit>
							<explicit>quintus annis incipiat bissextelis dies pervenit.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 101 (1851), col. 993-998.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="151r" to="153r">f. 151r-153r</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">De saltu lunae</supplied></rubric>
							<incipit>De saltu lunae pauca dicamus. De hoc ergo psaltu lunae</incipit>
							<explicit>debuit fieri XXX dicitur hucusque de saltu.</explicit><lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, <hi rend="italic">Bedae opera de temporibus</hi>, Cambridge, Massachusetts, 1943, p. 375-376 ; et Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 214, n° 6 b)</bibl>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 101 (1851), col. 984-989.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="153r" to="153v">f. 153r-v</locus><rubric><supplied rend="italic">Argumentum de saltu lunae</supplied></rubric>
							<incipit>Si scire volueris quomodo die<supplied rend="italic">s</supplied> lunaris qui dicitur saltus</incipit>
							<explicit>hoc est unus dies naturalis qui dicitur saltus.</explicit>
							<note>(21 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 101 (1851), col. 989-990.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="153v">f. 153v</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">De bissexto</supplied></rubric>
							<incipit>Si nosse vis quomodo ille quadrans naturalis sex horarum</incipit>
							<explicit>et sex horis hucusque de bisexto ex pauca diximus.</explicit>
							<note>(18 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 101 (1851), col. 998-999.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="153v" to="154r">f. 153v-154r</locus>
							<incipit>Si nosse desideras augmentum lunare quomodo crescit</incipit>
							<explicit>XII horae crescunt in augmento noctis.</explicit>
							<note>(17 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 214, n° 9)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="154r" to="154v">f. 154r-v</locus>
							<rubric><supplied rend="italic">Hymnus primus. De ratione temporum</supplied></rubric>
							<incipit>Annus solis continetur quattuor temporibus</incipit>
							<explicit>Doxa regi per aeterna Deo soli secula.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 94 (1850), col. 605-606.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="154v" to="155r">f. 154v-155r</locus>
							<incipit>Ab initio anni secundum Aegyptios quorum ratio hic sequitur usque ad mensem precedentem</incipit>
							<explicit>per inflectionem qui nam et alium super inflexionem senam.</explicit>
							<note>(28 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="155r">f. 155r</locus>
							<incipit>Annus solaris habet <sic>III</sic> tempora, menses XII, ebdomadas LII</incipit>
							<explicit>ostenta DXXXVII et CLX.</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="155r" to="155v">f. 155r-v</locus>
							<incipit>Tempus habet menses III, dies XC, horas VII et dimidiam</incipit>
							<explicit>ostentum unum et dimidium.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="155v">f. 155v</locus>
							<incipit>Ostentum habet atomos CCCLXXVI, momentum habet atomos</incipit>
							<explicit>partes III, minuta II.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="155v">f. 155v</locus>
							<incipit>Hora vero habet atomos XXIIDLX</incipit>
							<explicit>partes proprias CCCLX.</explicit>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="155v" to="156r">f. 155v-156r</locus>
							<incipit>Primus modus est de luna qui <sic>quinqui</sic> fariae accipitur</incipit>
							<explicit>et DXXXII annus impletur.</explicit>
							<note>(17 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156r">f. 156r</locus><rubric>Argumentum ad inveniendam quartamdecimam lunam Paschae.</rubric>
							<incipit>Est etiam ratio qual<supplied rend="italic">i</supplied>ter terminus</incipit>
							<explicit>habebis terminum.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156r">f. 156r</locus>
							<rubric>Alia ratio de eadem re</rubric>
<incipit>Sed et hoc sciendum est ut quot dies</incipit>
							<explicit>quadragesimae habebis.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156r">f. 156r</locus>
							<rubric>Item de eadem re</rubric>
<incipit>Quantos dies ante kalendas aprilis</incipit>
							<explicit>habebis initium quadragesimae.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156r">f. 156r</locus>
							<rubric>Item de ipsa ratione</rubric>
<incipit>Quota luna kalendas januarii eodem anno</incipit>
							<explicit>errore sublato repperies.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156r" to="156v">f. 156r-v</locus>
							<rubric>Incipit calculatio quomodo repperiri quota feria singulis annis XIIII luna paschalis occurrat</rubric>
<incipit>Primo anno circuli decennovennalis XXX est luna</incipit>
							<explicit>luna occurrit.</explicit>
							<note>(31 lignes)</note>
							<listBibl>
								<head>Edition:</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 78-79 (texte assez semblable).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="156v" to="157r">f. 156v-157r</locus>
							<incipit>Ad inveniendam feriam sume easdem XXVIIII</incipit>
							<explicit>sume invenies.</explicit>
							<note>(9 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157r">f. 157r</locus>
							<rubric>De paschali ratione</rubric>
<incipit>Quod dies debemus Pascha celebrare</incipit>
							<explicit>observandus est.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157r">f. 157r</locus>
							<rubric>Item de hac re</rubric>
<incipit>Omnis paschalis luna cuiuscumque aetatis</incipit>
							<explicit>et cetera similiter.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157r" to="157v">f. 157r-v</locus>
							<rubric>De luna paschali</rubric>
<incipit>Aetas lunae paschalis a XV usque ad XXa prima</incipit>
							<explicit>potest habere sollemnis.</explicit>
							<note>(25 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157v">f. 157v</locus>
							<rubric>Argumentum quotus sit ciclus decennovenalis</rubric>
<incipit>Si ipsum cognoscere cupis, tene annos</incipit>
							<explicit>ex X et VIIII et annalis</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157v">f. 157v</locus>
							<rubric>Argumentum de qualibet feria</rubric>
<incipit>Si cognoscere cupis hoc vel illo die</incipit>
							<explicit>queris ostendet.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157v">f. 157v</locus>
							<rubric>Est et aliud argumentum ad inven<supplied rend="italic">i</supplied>ens feriam.</rubric>
							<incipit>Si vis scire quota sit feria</incipit>
							<explicit> sabbatum est.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="157v" to="158r">f. 157v-158r</locus>
							<incipit>Si scire vis per singulos annos quota feria sit</incipit>
							<explicit>in cyclo solari.</explicit>
							<note>(12 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158r">f. 158r</locus>
							<rubric>Item ratio lunaris in <supplied rend="italic">an</supplied>no bissextili.</rubric>
							<incipit>Memento quod anno bissextili</incipit>
							<explicit>ad lunae cursum.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158r">f. 158r</locus>
							<rubric>In quod annis per saltum lunae unus annus subtrahatur</rubric>
<incipit>Item de saltu lunae XVIIII anni</incipit>
							<explicit>per diem efficiunt.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158r">f. 158r</locus>
							<rubric>De solaribus bissextilium diebus</rubric>
<incipit>In quattuor annis unus dies, in octo II</incipit>
							<explicit>dies esse probantur.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158r">f. 158r</locus>
							<rubric>De ratione saltus lunae</rubric>
<incipit>Saltus lunae crescit singulis annis</incipit>
							<explicit>transiliatur dies.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158r" to="158v">f. 158r-v</locus>
							<incipit>De eadem re. Si quis calculator subtilius de saltu <supplied rend="italic">lu</supplied>ne investigare</incipit>
							<explicit> propter saltum lunae transiliendus est.</explicit>
							<note>(29 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="158v" to="159v">f. 158v-159v</locus>
							<rubric>Epistola papae Leonis ad Matutinum <note><supplied>sic pour <hi rend="italic">Martianum</hi></supplied></note> imperatorem per Darianum.</rubric>
							<incipit>Tam multis per omnes Christi ecclesias</incipit>
							<explicit>Opilione, V.E.C., consulis. Explicit epistola papae Leonis ad Maritanum imperatorem.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 257-260.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="159v" to="160r">f. 159v-160r</locus>
							<incipit>De Pascha autem tamen maximo sacramento</incipit>
							<explicit>inluminante comedamus.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><note>A partir de la 3<hi rend="sup">e</hi> ligne : <quote rend="dots-after">Mense primo decimo die <sic>menses</sic> agnus</quote>, texte édité dans :</note>
								<hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1362, ligne 1, à col. 1363.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="160r" to="160v">f. 160r-160v</locus>
							<incipit>Romana computatio ita digitorum flexibus servatur</incipit>
							<explicit>aures retro respicientes.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1349-1350 (édition avec variantes). </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « De flexibus digitorum », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C (1980), p. 669-672.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="160v" to="161v">f. 160v-161v</locus>
							<rubric>Incipit prologus Teophili Alexandrini episcopi ad Theodosio imperatorem<gap/></rubric>
							<incipit>Secundum quidem et beatum pascham</incipit>
							<explicit>dominici paschalis diei. Finit de exemplaris cosmographi prologus Teophili.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Studien zur christlich-mittelalterlichen Chronologie. Der 84jährige Osterzyklus und seine Quellen</hi>, Leipzig, 1880, p. 221 et suivantes (édition un peu différente).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="161v">f. 161v</locus>
							<incipit>Quomodo repperiri possis quadragesimum paschae</incipit>
							<explicit>ascensio domini VII d. maii pentecosten.</explicit>
							<note>(12 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 217, n° 32)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="161v" to="163r">f. 161v-163r</locus>
							<rubric>Incipit prologus sancti Cyrilli</rubric>
<incipit>Sanctum paschae misterium eiusque</incipit>
							<explicit>et quae et aeque et prima.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1275 à col. 1278/4e ligne.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="163r" to="164v">f. 163r-164v</locus>
							<note>Extrait abrégé de <rs type="title"><persName role="author" key="pnd_118640763">Macrobe</persName>, <hi rend="italic">Saturnalia</hi></rs>, livre I, § 12,2-12,39.</note>
							<rubric>Incipit ordo apud Aegiptios primus in(unc)ventus ut refert Macrobius <sic>Theothisius</sic>.</rubric>
							<incipit>Archades annum suum <sic>tres</sic> mensibus explicabant</incipit>
							<explicit>conveniret.</explicit><lb/>
							<bibl>(voir Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, dans <hi rend="italic">English Historical Review</hi>, t. 52 (1937), p. 217, n° 34)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="165r">f. 165r</locus>
							<note>Texte composé principalement de citations d’<persName role="author" key="pnd_118555995">Isidore de Séville</persName>.</note>
							<rubric>De aetate quomodo varie in scriptura nominatur</rubric>
<incipit>Aetas aliquando pro VII annis dicitur</incipit>
							<explicit>Nihil vero mundo pulchrius oculis carnis aspicimus.</explicit>
							<note>(27 lignes)</note><lb/>
<bibl>(voir <hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 82 (1850), col. 223 et suiv. ; et col. 471 pour les dernières lignes)</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="165r" to="165v">f. 165r-165v</locus>
							<incipit>De generibus numerorum. Cardinales sunt numeri ut I, II, III, IV, V. Ordinales vero ut primus, secundus</incipit>
							<explicit>alter, alterius, alteri.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="165v" to="166v">f. 165v-166v</locus>
							<note>Mêmes textes qu’aux <locus from="155r" to="156r">f. 155r-156r</locus>.</note>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">De anno et partibus eius. Annus solaris habet IIII tempora, menses XII</incipit>
								<note>(3 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Tempus habet menses III, dies XC, horas VII et dimidiam</incipit>
								<note>(6 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Quot atomos habeat annus vel partes eius. Ostentum habet atomos <sic>CCCCLXXVI</sic></incipit>
								<note>(4 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Hora vero habet atomos XXIIDLX</incipit>
								<note>(8 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Quod modus soleat annus <supplied rend="italic">n</supplied>ominari. Primus modus est de luna</incipit>
								<note>(18 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Argumentum ad inveniendam quartamdecimam lunam paschae. Est etiam ratio</incipit>
								<note>(5 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Alia ratio de eadem re. Sed et hoc sciendum est ut quot dies</incipit>
								<note>(4 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Item de eadem re. Quanto dies ante kalendas aprilis habueris pascha</incipit>
								<note>(4 lignes)</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<incipit rend="dots-after">Item de ipsa ratione. Quota luna in kalendas januarii eodem anno fuerit</incipit>
								<note>(5 lignes)</note>
							</msItem>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="166v">f. 166v</locus>
							<rubric>Item de hac re</rubric>
<incipit>Omnis paschalis luna cuiuscumque</incipit>
							<explicit>paschae et cetera similiter.</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="166v">f. 166v</locus>
							<rubric>Argumentum quotus sit ciclus decennovenalis</rubric>
<incipit>Si ipsum cognoscere cupis, tene annos</incipit>
							<explicit>ex X et VIIII et annalis.</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="166v" to="168r">f. 166v-168r</locus>
							<incipit rend="dots-after">Qualiter bissextus adcrescat. Primo igitur anno praeparationis bissexti</incipit>
							<quote>De anno secundo<gap reason="sampling"/>De anno tertio<gap reason="sampling"/>De anno quarto</quote>
							<explicit>diciturque bis VI kal. martis habet.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 90 (1850), col. 357-361 (Glossae et scholia). </bibl>
								<bibl>Ch. W. <hi rend="small-caps">Jones</hi>, « De cursu solis per menses et signa : qualiter bissextilem diem quarto suo compleat anno », dans <hi rend="italic">Bedae Venerabilis Opera. Corpus Christianorum, Series Latina</hi>, t. 123 C (1980), p. 647-653.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168r">f. 168r</locus>
							<incipit>Unde quadra<supplied rend="italic">n</supplied>s vel epacte nascantur. Solaris mensis XXX diebus et X semis horis conficitur</incipit>
							<explicit>zodiaci ambitum lustrat.</explicit>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168r">f. 168r</locus>
							<incipit>Interrogandum est de concurrentibus septimane diei</incipit>
							<explicit>et sic per XX et VIII lineas curras.</explicit>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168r">f. 168r</locus>
							<incipit>Si vis scire unde procedunt regulares ad lunam</incipit>
							<explicit>alia vice XXVIIII recidas.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168r" to="168v">f. 168r-v</locus>
							<incipit>Si vis scire unde procedunt regulares qui secundum solem numerantur</incipit>
							<explicit> remanent III maii III et sic de ceteris.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168v">f. 168v</locus>
							<rubric>Unde in calculatione lunae XIIII me<supplied rend="italic">nse</supplied> martio XXXVI regulares et aprilio XXXVI deputentur.</rubric>
							<incipit>Martius habet dies XXXI, cui si quinque</incipit>
							<explicit>vel apriliorum occurrat.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168v">f. 168v</locus>
							<rubric>Argumentum de regularibus cicli decennovenalis</rubric>
<incipit>Si vis invenire unde principalitatis originem</incipit>
							<explicit>termino paschali tibi occurrat.</explicit>
							<note>(8 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168v">f. 168v</locus>
							<incipit>Si vis scire primi mensis initium quota lunam</incipit>
							<explicit>errore(s) sublato repperies.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="168v" to="169r">f. 168v-169r</locus>
							<rubric>De luna in qua hora vel in quo puncto sua aetas commutatur.</rubric>
							<incipit>Si vis nosse qua hora vel quo puncto lunae aetas commutatur</incipit>
							<explicit>quando luna aetas commutatur.</explicit>
							<note>(14 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169r">f. 169r</locus>
							<rubric>De luna in unaquaque die aliud argumentum</rubric>
<incipit>Si vis scire quota luna est in omni die presente</incipit>
							<explicit>in quinto puncto sic et post cetera.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169r">f. 169r</locus>
							<rubric>De luna monstranda in dominici paschalis</rubric>
<incipit>Si vis agnoscere quota luna festivitate paschae occurrat</incipit>
							<explicit>XVII luna est dies resurrectionis domini.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169r">f. 169r</locus>
							<rubric>Item aliud argumentum de luna in pasche quando aprilis mensis sit</rubric>
<incipit>Si vis intellegere quota luna est in pascha</incipit>
							<explicit>XVIII luna est in die resurrectionis domini.</explicit>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169r">f. 169r</locus>
							<incipit>De concurrentibus inveniendis are<supplied rend="italic">g</supplied>umentum. Si vis scire quod concurrentes sunt in omni anno</incipit>
							<explicit>haec ratio nunquam fallit.</explicit>
							<note>(2 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum ad annos ab initio mundi inveniendos</rubric>
<incipit>Si scire cupis annos ab initio mundi multiplica</incipit>
							<explicit>sine errore reperies.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum ad inveniendum annum cycli decennovenalis per eosdem annos</rubric>
<incipit>Si nosse desideras quotus sit annus in cyclo decennovenali, collige</incipit>
							<explicit>XVIIII annos cicli decennovenalis erit.</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum ad indictionem inveniendam</rubric>
<incipit>Si vis scire quota sit indictio, tene annos </incipit>
							<explicit>si nihil remanserit XV erit.</explicit>
							<note>(2 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum ad epactam inveniendam</rubric>
<incipit>Si nosse vis quota sit epacta, collige annos </incipit>
							<explicit>si nihil remanserit nulla erit.</explicit>
							<note>(3 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum ad concurrentes inveniendos</rubric>
<incipit>Si concurrentes invenire cupis, sume annos</incipit>
							<explicit>si nihil remanserit VII erit.</explicit>
							<note>(2 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v">f. 169v</locus>
							<rubric>Argumentum qualiter cyclus lunae inveniri debeat</rubric>
<incipit>Si cyclum lunae invenire desideras, tene annos</incipit>
							<explicit>si nihil remanserit XVIIII erit.</explicit>
							<note>(2 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="169v" to="170r">f. 169v-170r</locus>
							<incipit>De ascensu solis et descensu per totum annum quomo<supplied rend="italic">do</supplied> crescit lux in unaquaque die vel quomo<supplied rend="italic">do</supplied> decrescit. Quod dies sunt in ascensione solis</incipit>
							<explicit> maiora relinquentes.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1328-1329.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="170r" to="170v">f. 170r-v</locus>
							<rubric>Item de eadem re</rubric>
<incipit>Ascensus solis dicitur augmentum lucis</incipit>
							<explicit>in detrimento lucis observanda.</explicit>
							<note>(10 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="170v" to="171r">f. 170v-171r</locus>
							<incipit>Si vis nosse quotus annus est ab incarnatione domini nostri Ihesu Christi, computa quindecies LIIII, fiunt DCCCX. His semper adice regul. XII, fiunt DCCCXXII. Addet indictionem anni cuius volueris ut puta anni presentis que est VIII simul, fiunt DCCCXXX. Isti sunt anni</incipit>
							<explicit>vel tres remaneant bissextus non est.</explicit>
							<listBibl>
								<head>Edition :</head>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Krusch</hi>, <hi rend="italic">Abhandlungen der Preussischen Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-historiche Klasse</hi>, Berlin, Jahrgang 1937, n° 8, p. 75-77 (édition assez semblable).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="171r" to="171v">f. 171r-v</locus>
							<rubric>Quot horis vel punctis luceat unaqueque die</rubric>
<incipit>Multiplica lunam qualiscumque fuerit</incipit>
							<explicit>quod nihil lucet.</explicit>
							<note>(28 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="171v">f. 171v</locus>
							<rubric>De terminis.</rubric>
							<incipit>Qui sunt termini presentis anni ? Responsio nonae aprilis norunt quinos</incipit>
							<explicit>in secunda feria in nonas aprilis.</explicit>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="171v">f. 171v</locus>
							<rubric>Item de terminis</rubric>
<incipit>Si vis scire quotta feria erit terminus paschalis, summe residuos V dies</incipit>
							<explicit>sic erit terminus paschalis istius anni.</explicit>
							<note>(4 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="171v">f. 171v</locus>
							<rubric>Lectiones ad terminos inveniendos</rubric>
<incipit>Si invenire desideras quemcumque terminum seu septuagesime sue quadragesime seu pasche</incipit>
							<explicit>loca intellege.</explicit>
							<note>(5 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="172r">f. 172r</locus>
							<note>(blanc)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="172v" to="173v">f. 172v-173v</locus>
							<decoNote>Tableau composé de onze colonnes écrites (cinq au <locus from="172v">f. 172v</locus>, trois au <locus from="173r">f. 173r</locus> et trois au <locus from="173v">f. 173v</locus>). Ces colonnes écrites sont encadrées de colonnes dessinées, surmontées de chapiteaux et d’arcs outrepassés. Chaque colonne écrite contient deux séries de chiffres disposés de bas en haut : la série de droite présente des chiffres de 1 à 1000 ; celle de gauche donne le chiffre correspondant en épactes, concurrents, etc. (voir dans <bibl><hi rend="italic">Patrologie latine</hi>, t. 129 (1853), col. 1281</bibl> : on y trouve une colonne <hi rend="italic">Ad feriam</hi> qui correspond de manière simplifiée à la 4e colonne du <locus from="172v">f. 172v</locus>, et une colonne <hi rend="italic">Ad lunam</hi> qui correspond de manière simplifiée et avec des chiffres parfois différents à la 1<hi rend="sup">ère</hi> colonne du <locus from="173v">f. 173v</locus>)</decoNote>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174r">f. 174r</locus>
							<rubric>Ad annum bissextilem requirendum</rubric>
<incipit>Si vis scire quotus sit annus</incipit>
							<explicit>nullus remanserit bissextus erit.</explicit>
							<note>(10 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174r">f. 174r</locus>
							<incipit rend="dots-after">Ad <sic>concurrendos</sic> requirendos quod sint. Si vis nosse adjectione<supplied rend="italic">m</supplied> solis</incipit>
							<note>(12 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174r" to="174v">f. 174r-v</locus>
							<incipit rend="dots-after">Ad inveniendum diem kalendarum januariarum. Si vis nosse quis dies annum ducat</incipit>
							<note>(14 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174v">f. 174v</locus>
							<rubric rend="dots-after">Si scire vis quotus sit annus cicli decennovenalis</rubric>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174v">f. 174v</locus>
							<rubric rend="dots-after">Cum autem invenire volueris quod sint epacte</rubric>
							<note>(6 lignes)</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="174v">f. 174v</locus>
							<rubric rend="dots-after">Si vis nosse ciclus lune quantum</rubric>
							<note>(7 lignes)</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>parchemin</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount" n="I + 174 + II-IV">(I) garde antérieure (en papier) + 174 folios (en parchemin) + (II-IV) gardes postérieures (en papier)</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="31.5 x 21 cm">315 x 210 mm</measure>
								</extent>
								<foliation>deux foliotations modernes ont été notées au crayon sur le côté recto des folios : 
									<list><item>une foliotation continue de 1 à 174 notée en haut à droite</item>
									<item>une foliotation de cinq en cinq, puis de dix en dix, notée en bas à droite</item></list>
								</foliation>
								<collation>25 cahiers : 1 <term>binion</term> (4 folios ; <locus from="1r" to="4v">f. 1r-4v</locus>) + 1 <term>binion</term> incomplet  <hi rend="sup">(-f. 3, 4)</hi> (<locus from="5r" to="6v">f. 5r-6v</locus>) + 1 <term>quaternion</term> (8 folios ; <locus from="7r" to="14v">f. 7r-14v</locus>) + 1 bifeuillet (2 folios ; <locus from="15r" to="16v">f. 15r-16v</locus>) + 3 <term>quaternions</term> (<locus from="17r" to="24v">f. 17r-24v</locus> ; <locus from="25r" to="32v">25r-32v</locus> ; <locus from="33r" to="40v">33r-40v</locus>) + 1 <term>quinion</term> (10 folios ; <locus from="41r" to="50v">f. 41r-50v</locus>) + 8 <term>quaternions</term> (<locus from="51r" to="58v">f. 51r-58v</locus> ; <locus from="59r" to="66v">59r-66v</locus> ; <locus from="67r" to="74v">67r-74v</locus> ; <locus from="75r" to="82v">75r-82v</locus> ; <locus from="83r" to="90v">83r-90v</locus> ; <locus from="91r" to="98v">91r-98v</locus> ; <locus from="99r" to="106v">99r-106v</locus> ; <locus from="107r" to="114v">107r-114v</locus>) + 1 <term>ternion</term> (6 folios ; <locus from="115r" to="120v">f. 115r-120v</locus>) + 6 <term>quaternions</term> (<locus from="121r" to="128v">f. 121r-128v</locus> ; <locus from="129r" to="136v">129r-136v</locus> ; <locus from="137r" to="144v">137r-144v</locus> ; <locus from="145r" to="152v">145r-152v</locus> ; <locus from="153r" to="160v">153r-160v</locus> ; <locus from="161r" to="168v">161r-168v</locus>) + 1 <term>binion</term> incomplet <hi rend="sup">(-f. 3, 4)</hi> (<locus from="169r" to="170v">f. 169r-170v</locus>) + 1 <term>binion</term> (<locus from="171r" to="174v">f. 171r-174v</locus>)</collation>
								<condition><p><locus from="46r">f. 46</locus> amputé des trois quarts ; <locus from="163r">f. 163</locus> et <locus from="164r">164</locus> amputés d’un quart ; le <locus from="166r">f. 166</locus> a été déchiré et une partie de la marge a été perdue ; <locus from="68r" to="115r">f. 68-115</locus> rongés sur le bas des tranches de la gouttière</p>
									 <p>plusieurs autres folios ont un format irrégulier lié à l’origine de la coupe du parchemin (par exemple aux <locus from="28r" to="30r">f. 28-30</locus>, <locus from="43r">43</locus>, <locus from="93r">93</locus>, <locus from="159r">159</locus>)</p>
								</condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="1" writtenLines="30">réglure à la pointe sèche ; piqûres ; longues lignes ; 30 lignes par page</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc>
							<handNote script="carol">
								<p>minuscule caroline ; les titres rubriqués sont parfois en onciale</p>
							</handNote>
							<handNote>du <locus from="170v">f. 170v</locus> (à partir de la 11e ligne) au <locus from="171v">f. 171v</locus> : textes ajoutés ultérieurement</handNote>
						</handDesc>
						<musicNotation></musicNotation>
						<decoDesc><decoNote>titres rubriqués</decoNote> 
							<decoNote type="illustration">au <locus from="6v">f. 6v</locus>, dessin à la plume d’un homme assis tenant un rouleau, sur lequel est écrit : <quote>Digerit ven<supplied rend="italic">erabilis</supplied> Beda numeros sic tempora monstrans</quote> (<persName role="author" key="pnd_118508237">Bède le vénérable</persName> résout les nombres, classant ainsi les temps)</decoNote> 
							<decoNote>aux <locus from="172v" to="173v">f. 172v-173v</locus>, la concordance des nombres avec les concurrents et les épactes est écrite entre des colonnes à chapiteaux surmontées d’arcs de cercles</decoNote> 
							
							
						</decoDesc>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1600" notAfter="1799"><p>
								<locus from="Vorderseite">reliure</locus> du XVIIe ou XVIIIe siècle en <material>plein veau</material> sur <material>plats cartonnés</material> ; les deux <locus from="Vorderseite">plats</locus> sont estampés d’un fleuron central en losange inséré dans un double encadrement formé par des séries de rubans, lui-même placé dans un encadrement formé d’un ruban et de filets</p> 
								<p>4 nerfs saillants</p> 
								<p><locus from="Buchrücken">dos</locus> estampé de 4 fleurons insérés dans les entrenerfs ; inscription au dos frappée à l’or : 
								<quote><hi rend="uppercase">de / computis / temporum</hi></quote> – </p>
								
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p><placeName>Abbaye de Massay</placeName> (<country>France</country>, Cher, près de <placeName>Bourges</placeName>), abbaye bénédictine fondée en <date>738</date>
								<lb/>
								<hi rend="bold">Sur l’<placeName>abbaye de Massay</placeName> :</hi>
								<listBibl>
									<bibl>Dom L.H. <hi rend="small-caps">Cottineau</hi>, <hi rend="italic">Répertoire topo-bibliographique des abbayes et prieurés</hi>, vol. 2, Mâcon, 1937, col. 1785.</bibl>
									<bibl>François <hi rend="small-caps">Deshoulieres</hi> et Paul <hi rend="small-caps">Gauchery</hi>, « L’abbaye de Massay (Cher) », dans <hi rend="italic">Bulletin monumental, 81</hi>, publication de la Société française d’Archéologie, Paris, 1922, p. 340-360.</bibl>
									<bibl>Guy <hi rend="small-caps">Devailly</hi>, « Massay », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, München und Zürich, t. VI (1993), col. 370.</bibl>
								</listBibl>
						</p></origin>
						<provenance>
							<p>Selon B. Gagnebin (1976), ce manuscrit a dû rester à l’<placeName>abbaye de Massay</placeName> (près de Bourges) jusqu’en <date>1567</date>, date où la bibliothèque fut pillée par les réformés qui en expédièrent les livres à leurs amis. Ce manuscrit parvint alors à <persName role="former_possessor" key="pnd_141084413">Germain Colladon</persName> (<date>1508-1594</date>), un juriste français, professeur de droit romain à <placeName>Bourges</placeName>, avocat au Parlement du <placeName>Berry</placeName>, arrivé à <placeName>Genève</placeName> en <date>1550</date> comme réfugié protestant.
							<listBibl><head>Sur Germain Colladon :</head>
							 <bibl>Erich-Hans <hi rend="small-caps">Kaden</hi>, <hi rend="italic">Le jurisconsulte Germain Colladon, ami de Jean Calvin et de 
							Théodore de Bèze</hi>, Genève, Ed. Georg, 1974.</bibl>
							 <bibl>Alfred <hi rend="small-caps">Dufour</hi>, « Colladon, Germain », dans <hi rend="italic">Dictionnaire historique de la Suisse</hi>, vol. 3 (2004), p. 373.</bibl>
							</listBibl></p>
							
						</provenance>
						<acquisition>
							<p>Selon B. Gagnebin (1976), c’est probablement l’une des belles-filles de <persName role="former_possessor" key="pnd_141084413">Germain Colladon</persName>, Madame <persName role="former_possessor">Esaïe Colladon</persName> (veuve d’Esaïe Colladon décédé en 1611), qui vendit ce manuscrit à la <orgName>Bibliothèque de Genève</orgName> <date>entre juillet 1615 et août 1616</date>. Il figure dans le "Catalogue des livres imprimés et manuscrits" rédigé en 1620 (cf. Arch. BPU, Dk 2, f. 5r : <hi rend="italic">Bedae Calendarium…</hi>, et f. 23v : <hi rend="italic">Hieronymus de sollemnitatibus Paschae…</hi> (titre correspondant au texte des <locus from="121r" to="123r">f. 121r-123r</locus> de ce Ms. lat. 50).<lb/>
								Bien que le nom de <persName role="former_possessor" key="pnd_141084413">Germain Colladon</persName> n’apparaisse pas comme propriétaire de ce manuscrit (contrairement aux <ref type="mss" cRef="bge-lat0053" rend="no-link">Mss lat. 53</ref>, <ref type="mss" cRef="bge-lat0070">70</ref> et <ref type="mss" cRef="bge-lat0101">101</ref> qui portent son nom), ce manuscrit lui a bien appartenu. E.-H. Kaden a eu connaissance d’un autre manuscrit de l’<placeName>abbaye de Massay</placeName>, maintenant conservé à <placeName>Leyde</placeName>, qui appartenait également à <persName role="former_possessor" key="pnd_141084413">Germain Colladon</persName> (cf. <bibl>A. Dufour, p. 14, note 2</bibl>).
							</p>
						</acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl type="not_for_e-codices">Notice de Isabelle Jeger, Bibliothèque de Genève, pour e-codices, <date>2014</date>.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							 <bibl>Jean <hi rend="small-caps">Senebier</hi>, <hi rend="italic">Catalogue raisonné des manuscrits conservés dans la Bibliothèque de la Ville et République de Genève</hi>, Genève, 1779, p. 126-141.</bibl>
							 <bibl>Alain <hi rend="small-caps">Dufour</hi>, <hi rend="italic">Notices dactylographiées sur les Manuscrits latins 41 à 121</hi>, 1954-1959 (document conservé à la BGE, Département des manuscrits, salle de lecture, cote Fg 1 ou Catalogue latin Tome I), voir la notice du Ms. lat. 50.</bibl>
							<bibl>Bernard <hi rend="small-caps">Gagnebin</hi>, « Le cabinet des manuscrits de la Bibliothèque de Genève », dans <hi rend="italic">Genava</hi>, Genève, nouvelle série, tome II (1954), p. 105, p. 108 (lignes 1-2).</bibl>
							 <bibl>Bernard <hi rend="small-caps">Gagnebin</hi>, Bertrand <hi rend="small-caps">Bouvier</hi>, Esther <hi rend="small-caps">Starobinski</hi>, Anouar <hi rend="small-caps">Louca</hi>, L’Enluminure de Charlemagne à François 1er. Manuscrits de la Bibliothèque publique et universitaire de Genève, Genève, Musée Rath, 1976, p. 25-26, n° 2.</bibl>
							 <bibl>Bernhard <hi rend="small-caps">Bischoff</hi>, <hi rend="italic">Katalog der festländischen Handschriften des 9. Jahrhunderts (mit Ausnahme der wisigotischen)</hi>, Wiesbaden, tome I (1998) : Aachen-Lambach, p. 284, n° 1351.</bibl>
							 <bibl><hi rend="italic">Scriptorium. Revue internationale des études relatives aux manuscrits. International Review of Manuscript Studies</hi>, n° 11 (1957), p. 298, § 130 ; n° 20 (1966), p. 242 ; n° 22 (1968), B 109 ; n° 24 (1970), B 128 ; n° 42 (1988), B 971 ; n° 46 (1992), B 585 ; n° 47 (1993), p. 138*, n° 562 ; n° 62 (2008), B 304.</bibl>
							 <bibl><hi rend="italic">Medioevo Latino. Bollettino bibliografico della cultura europea dal secolo VI al XIII</hi> (titre de la revue de 1980 à 1994), puis <hi rend="italic">Bollettino bibliografico della cultura europea da Boezio a Erasmo (secoli VI-XV)</hi> (titre de la revue à partir de 1995), n° 13 (1992), p. 681, § 3923 ; n° 14 (1993), p. 660, § 3670 ; n° 16 (1995), p. 426, § 4127 ; n° 19 (1998), p. 81, § 937 ; n° 24 (2003), p. 548-549, § 4411 ; n° 26 (2005), p. 697-698, § 5217.</bibl>
							
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
