<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" version="5.1" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd" xml:lang="deu" xml:id="eCod_bge-lat0080_Jeger" xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/bge/lat0080/Jeger">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Recueil de dix traités d’astronomie, physique, mécanique, etc. (en latin et en français)</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Solovey</persName>
						<date when="2015-06-30">30.06.2015</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by">
					<licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
						<p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDesc xml:id="bge-lat0080_Jeger" xml:lang="fra">
					<msIdentifier>
						<settlement>Genève</settlement>
						<repository>Bibliothèque de Genève</repository>
						<idno>Ms. lat. 80</idno>
						<altIdentifier type="former">
							<idno>ancienne cote de vente de la collection Petau : « 52 » [Note : H. Aubert a indiqué « 53 » mais la cote exacte est « 52 »]</idno>
						</altIdentifier>
						<altIdentifier type="former">
							<idno>ancienne cote de la Bibliothèque de Genève : « Inv. 149 »</idno>
						</altIdentifier>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Recueil de dix traités d’astronomie, physique, mécanique, etc. (en latin et en français)</title>
						<origPlace>inconnue</origPlace>
						<origDate notBefore="1470" notAfter="1530">fin du XV<hi rend="sup">e</hi> s. ou début du XVI<hi rend="sup">e</hi> siècle</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<textLang mainLang="lat" otherLangs="fra">en latin et en français</textLang>
						<msItem n="1">
							<title>
								<hi rend="italic">Practica nova astrolabii</hi>
							</title>
							<note><supplied>de <persName role="author" key="pnd_121482324">Christian de <placeName>Prague</placeName></persName></supplied> (f. <locus from="1r" to="15v">1r-15v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_121482324">Cristannus de Prachaticz</persName></hi> ou <persName role="author" key="pnd_121482324">Christian de Prague</persName>, auteur en <date>1407</date> d’un double traité sur l’astrolabe, composé d’une partie descriptive et d’une partie relative à son maniement ; ce texte fut publié au <date>XV<hi rend="sup">e</hi> s.</date> sous le nom de <hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_118870157">Robertus Anglicus</persName></hi> ou <persName role="author" key="pnd_118870157">Robert of Chester</persName> († après <date>1151</date>)</note>
							<lb/>
							<incipit>Quia plurimi ob nimiam quamque attractionem et magnam scriptorum sententiam canones ipsius astrolabii</incipit>
							<explicit>et si contingit cadere regula in parte puncti, tunc operare ut superius est ostensum. Et in hoc finitur sententia huius tocius. Deo gratias.</explicit>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl><hi rend="italic">Křištan z Prachatic : Stavba a užiti astrolábu</hi>, éd. Alena Hadravová &amp; Petr Hadrava, Filosofia Nakladelstvi Filosofického ústavu AV ČR, Praha, 2001.</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 1228 : <hi rend="italic">Quia plurimi ob nimiam...</hi>, et col. 331 : <hi rend="italic">Cum plurimi ob nimiam quamque...</hi></bibl>
								<bibl>G. <hi rend="small-caps">Jüttner</hi>, « Robert von Chester », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, t. VII (1995), col. 902.</bibl>
								<bibl>Richard <hi rend="small-caps">Sharpe</hi>, <hi rend="italic">A Handlist of the Latin Writers of Great Britain and Ireland before 1540</hi>, Ed. Brepols, 1997, p. 529-530.</bibl>
								<bibl>Charles <hi rend="small-caps">Burnett</hi>, "King Ptolemy and Alchandreus the Philosopher: The Earlest Texts on the Astrolabe and Arabic Astrology at Fleury, Micy and Chartres", <hi rend="italic">Annales of Science</hi>, 55, 1998, p. 329–68 (Addendum, ibid., 57, 2000, p. 187). Reprinted with corrections in <hi rend="italic">Arabic into Latin in the Middle Ages: The Translators and their Intellectual and Social Context</hi>, Variorum Collected Studies Series, Farnham 2009, Article I.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="2">
							<title>
								<hi rend="italic">Episola Petri Peregrini de Maricourt ad Sigerum de Foucaucourt militem, de magnete</hi>
							</title>
							<note>(f. <locus from="16r" to="22r">16r-22r</locus>)</note>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_119391023">Petrus Peregrinus</persName></hi> ou <persName role="author" key="pnd_119391023">Pierre de Maricourt</persName>, auteur de lettres sur les aimants rédigées en <date>1269</date> en <placeName>Italie du Sud</placeName>, alors qu’il prenait part au siège de <placeName>Lucera</placeName> avec l’armée du duc d’<placeName>Anjou</placeName>, et qu’il a adressées au picard <persName role="purchaser">Siger de Foucaucourt</persName></note>
							<lb/>
							<incipit>Iste tractatus de magnete duas partes continet, quarum prima decem capitulis completur et tribus secunda. Primum capitulum</incipit>
							<explicit>ut apte capiant calculum in parte sui casus ut presens demonstrat descriptio.</explicit>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Texte édité par Timoteo <hi rend="small-caps">Bertelli</hi> dans le <hi rend="italic">Bullettino di bibliografia e di storia delle scienze matematiche e fisiche,</hi> de B. Boncompagni, t. I (1868), p. 70-89.</bibl>
								<bibl>B. <hi rend="small-caps">Boncompagni</hi>, « Intorno alle edizione dell’Epistola de Magnete di Pietro Peregrino de Maricourt », dans <hi rend="italic">Bullettino di bibliografia e di storia delle scienze matematiche e fisiche</hi>, t. IV (1871), p. 332-339.</bibl>
								<bibl>Erhard <hi rend="small-caps">Schlund</hi>, « Petrus Peregrinus von Maricourt. Sein Leben und seine Schriften », dans <hi rend="italic">Archivum Franciscanum Historicum</hi>, t. IV (1911), p. 436-455, et p. 633-643 ; et t. V (1912), p. 22-40 (liste de 36 mss et de 6 éditions).</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 794 : <hi rend="italic">Iste tractatus de magnete...</hi>, et col. 91 : <hi rend="italic">Amicorum intime...</hi></bibl>
								<bibl>P. <hi rend="small-caps">Radelet-de-Grave</hi>, D. <hi rend="small-caps">Speiser</hi>, « Le &lt;De magnete&gt; de P., dans <hi rend="italic">Revue d’histoire des sciences et de leurs applications</hi>, t. 28 (1975), p. 193-234 (édition et traduction française).</bibl>
								<bibl>Jean <hi rend="small-caps">Gimpel</hi>, <hi rend="italic">La révolution industrielle du Moyen Age</hi>, Ed. du Seuil, collection Points Histoire n° H 19, 1975, p. 182-185.</bibl>
								<bibl>A. <hi rend="small-caps">Radl</hi>, « Petrus Peregrinus », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, t. VI (1993), col. 1980.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="3">
							<title>
								<hi rend="italic">Incipit tractatus turketi editus a magistro <persName role="author" key="pnd_102468354">Franchone de <placeName>Polonia</placeName></persName>.</hi>
							</title>
							<note>(f. <locus from="22r" to="24r">22r-24r</locus>)
							<lb/>
							<hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_102468354">Franco de Polonia</persName></hi> ou <persName role="author" key="pnd_102468354"><hi rend="italic">Franco</hi> de Pologne</persName> (XIII<hi rend="sup">e</hi> s.)</note>
							<lb/>
							<incipit>De omnibus partibus instrumenti quod turketus dicitur primo, postea de utilitatibus est dicendum</incipit>
							<explicit>et alia quam plurima sagax lector facile per se inveniet ex predictis. Deo gratias. Habetur in exemplari. Factum anno domini <date>1284</date>, 2<hi rend="sup">a</hi> die julii, in die dominica <gap reason="sampling"/> <supplied>suivent 3 lignes de texte</supplied> <gap reason="sampling"/> ante meridiem. Explicit.</explicit>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Robert T. <hi rend="small-caps">Gunther</hi>, <hi rend="italic">Early Science in Oxford</hi>, vol. 2 (1923), p. 370-375 (édition).</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, « Franco de Polonia and the turquet », dans <hi rend="italic">Isis</hi>, n° 36 (1945/1946), p. 6-7.</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 384 : <hi rend="italic">De omnibus partibus...</hi>, et col. 383 : <hi rend="italic">De nominibus partium...</hi></bibl>
								<bibl>E. <hi rend="small-caps">Poulle</hi>, « Franco von Polen », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, t. IV (1989), col. 688.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="4">
							<title>
								<hi rend="italic">Incipit tractatus chilindri.</hi>
							</title>
							<note>(f. <locus from="24v" to="27v">24v-27v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<unclear>Traité anonyme</unclear>
							</note>
							<lb/>
							<incipit>Investigantibus chilindri dispositionem qui dicitur horologium viatorum, sumendum est</incipit>
							<explicit>et sic per umbram scies altitudinem cuiuslibet rei erecte. Et sic terminatur tractatus. Deo gratias.</explicit>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Décor :</hi>
								<list>
									<item>f. <locus from="26r">26r</locus> : table de la hauteur du soleil au méridien de <placeName>Paris</placeName></item>
									<item>f. <locus from="26v" to="27r">26v-27r</locus> : tableaux des <quote>Puncta umbre verse</quote></item>
								</list>
							</note>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, <hi rend="italic">A History of Magic and Experimental Science</hi>, Columbia University Press, vol. 3 (1934) : Fourteenth and fifteenth centuries, p. 211, note 34.</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 776 : <hi rend="italic">Investigantibus (nature) chilindri...</hi> ; col. 1536 : <hi rend="italic">Sumendum est lignum...</hi> ; col. 509 : <hi rend="italic">Est enim quoddam horologium...</hi> ; col. 31 : <hi rend="italic">Ad chilindri compositionem…</hi> ; et col. 1825 (Index) : <hi rend="italic">Horologium viatorum.</hi></bibl>
								<bibl><hi rend="italic">Bibliographie Annuelle du Moyen Age Tardif</hi>, vol. 1 (1991), n° 539, p. 64.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="5">
							<title>
								<hi rend="italic">Incipit liber de subtilibus ingeniis</hi>
							</title>
							<note><supplied>de <hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_118641646">Filonius</persName></hi></supplied> (f. <locus from="28r" to="32r">28r-32r</locus>)</note>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_118641646">Filonius</persName></hi> ou <hi rend="italic"><persName role="author" key="pnd_118641646">Philo</persName></hi> de <placeName>Byzance</placeName> (vers <date>200 avant. J.-C.</date>)</note>
							<lb/>
							<incipit>Quoniam tuum, amice mi Antoniane, jamdudum novi desiderium ad sciendum ingenia subtilia et archana</incipit>
							<explicit>descendet liquor infusus per subterius vero emanans per canale vasis .s.g. quod hic descriptum est. Explicit Filonius.</explicit><lb/>
							<note>Suivent deux vers latins : <quote>Hoc folium vertas tu, qui cognoscere formas / Supra dictorum, lector, cupis ingeniorum</quote>.</note>
							<lb/>
							<note>f. <locus from="32v" to="33r">32v-33r</locus> : (blanc)</note>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 1305 : <hi rend="italic">Quoniam tuum amice...</hi>
								</bibl>
								<bibl>Graham J. <hi rend="small-caps">Shipley</hi>, « Philo (Philon) of Byzantion », dans <hi rend="italic">The Cambridge Dictionary of Classical Civilization</hi>, Cambridge University Press, 2006, p. 675.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="6">
							<title>
								<hi rend="italic">Liber lapidum preciosorum</hi>
							</title>
							<note><supplied>de <persName role="author" key="pnd_118781715">Marbode</persName></supplied> (en vers latins) (f. <locus from="33v" to="43v">33v-43v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<persName role="author" key="pnd_118781715">Marbode</persName> (né vers <date>1035</date>, † <date>1123</date>), écolâtre, puis archidiacre de la cathédrale d’<placeName>Angers</placeName> entre <date>1069</date> et <date>1096</date>, élu évêque de <placeName>Rennes</placeName> en <date>1096</date></note>
							<msItem>
								<note><hi rend="bold">Incipit de la 1ère introduction</hi> (f. <locus from="33v">33v</locus>) :</note>
								<incipit rend="dots-after">Desideravi tibi scribi a me misteria omnium lapidum que generi humano</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<note><hi rend="bold">Incipit de la 2e introduction</hi> (f. <locus from="33v">33v</locus>) :</note>
								<incipit rend="dots-after">Evax rex Arabie, Tybero imperatori salutem. Magnifica tua dona accepi</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<note><hi rend="bold">Début du poème</hi> (f. <locus from="33v">33v</locus>) :</note>
								<incipit rend="dots-after">Evax rex arabum fertur scripsisse Neroni</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<note><hi rend="bold">Fin du poème</hi> (f. <locus from="43v">43v</locus>) :</note>
								<explicit rend="dots-before">Que decies senis distincta patent capitellis. Explicit liber lapidum preciosorum. Deo gratias.</explicit>
							</msItem>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 404 : <hi rend="italic">Desideravi tibi scribi...</hi>, et col. 403 : <hi rend="italic">Desideranti tibi scribi...</hi>
								</bibl>
								<bibl>John M. <hi rend="small-caps">Riddle</hi>, <hi rend="italic">Marbode of Rennes’ (1035-1123) &lt;De lapidibus&gt; Considered as a Medical Treatise</hi>, Sudhoffs Archiv. Beihefte 20, Wiesbaden, 1977 (édition du texte par John M. Riddle et traduction anglaise de C.W. <hi rend="small-caps">King</hi>).</bibl>
								<bibl>Jean-Yves <hi rend="small-caps">Tilliette</hi>, « Marbode », dans <hi rend="italic">Dictionnaire des Lettres Françaises. Le Moyen Age</hi>, Paris, Ed. Fayard, 1992, p. 982-983.</bibl>
								<bibl>R. <hi rend="small-caps">Düchting</hi>, « Marbod von Rennes », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, t. VI (1993), col. 217-218.</bibl>
								<bibl>Maria Esthera <hi rend="small-caps">Herrera</hi>, <hi rend="italic">Marbodus Redonensis, Liber lapidum. Marbodo de Rennes, Lapidario</hi>, édition, traduction et commentaire en espagnol, Paris, Ed. Les Belles Lettres, 2005.</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="7">
							<title>
								<hi rend="italic">Modus faciendi clavicordia.</hi>
							</title>
							<note>(f. <locus from="44r" to="45v">44r-45v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<unclear>Traité anonyme</unclear>
							</note>
							<lb/>
							<incipit>Volens facere clavicordium in hunc modum procedat. Dato corpore</incipit>
							<explicit>punctus qui significant semitonia, et nota quod stop est lignum super quod transeunt corde C· D· E F· G· <hi rend="normal">(suivent les autres lettres qui désignent la suite des notes)</hi>
							</explicit>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>J. <hi rend="small-caps">Handschin</hi>, « Aus der alten Musiktheorie », dans <hi rend="italic">Acta Musicologica</hi>, Mitteilungen der Internationalen Gesellschaft für Musikwissenschaft, Bulletin de la Société Internationale de Musicologie, vol. XVI-XVII (1944-1945), p. 1-10 (étude et édition).</bibl>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 1707 : <hi rend="italic">Volens facere...</hi>
								</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="8">
							<title>
								<hi rend="italic">A cognoistre les heures de nuit par le couvecle du directoire.</hi>
							</title>
							<note>(texte en français) (f. <locus from="45v">45v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<unclear>Traité anonyme</unclear>
							</note>
							<lb/>
							<incipit>A cognoistre les heures de nuit par le couvecle du directoire. Tenes votre directoire hault et ouvert la lettre par devers vous</incipit>
							<explicit>mais s’il est trois poins après minuit, il est 1e heure ; se 6, 2 heures ; se 9, 3 ; etc.</explicit>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Gino <hi rend="small-caps">Arrighi</hi>, « Alcuni inediti del ms. lat. 80 (Petau 53) della biblioteca di Ginevra », dans <hi rend="italic">Physis</hi>, Florence, t. XXI (1979), p. 341-349 (édition p. 348).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="9">
							<title>
								<hi rend="italic">Practica extractionis radicum pro geometris.</hi>
							</title>
							<note>(f. <locus from="46r">46r</locus>)</note>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<unclear>Traité anonyme</unclear>
							</note>
							<lb/>
							<incipit>Si proponantur tibi due regule constituentes angulum rectum quarum una habeat quatuor pedes</incipit>
							<explicit>habebit 6 pedes et prope medietatem unius pedis</explicit>
							<lb/>
							<note>
								<hi rend="bold">Décor :</hi>
								<list>
									<item>en bas de page : trois triangles</item>
								</list>
							</note>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Lynn <hi rend="small-caps">Thorndike</hi>, Pearl <hi rend="small-caps">Kibre</hi>, <hi rend="italic">A Catalogue of Incipits of Mediaeval Scientific Writings in Latin</hi>, London, 1963, col. 1457 : <hi rend="italic">Si proponantur tibi...</hi></bibl>
								<bibl>Gino <hi rend="small-caps">Arrighi</hi>, « Alcuni inediti del ms. lat. 80 (Petau 53) della biblioteca di Ginevra », dans <hi rend="italic">Physis</hi>, Florence, t. XXI (1979), p. 341-349 (édition p. 348-349).</bibl>
							</listBibl>
						</msItem>
						<msItem n="10">
							<title>
								<hi rend="italic">Cy commence la praticque de l’astralabe translate par la main de maistre Jehan Fusoris.</hi>
							</title>
							<note>(texte en français) (f. <locus from="46v" to="59v">46v-59v</locus>)</note>
							<lb/>
							<note><hi rend="bold">Auteur :</hi><lb/>
								<persName role="author" key="pnd_129859842">Jean <hi rend="italic">Fusoris</hi></persName> (né vers <date>1365</date>, † <date>1436</date>), maître ès-arts et maître en médecine à <placeName>Paris</placeName>, chanoine de <placeName>Reims</placeName> en <date>1404</date>, chanoine de <placeName>Paris</placeName> en <date>1411</date>, constructeur d’instruments scientifiques ; il traduisit ce traité entre <date>1408</date> et <date>1412</date>, et le dédia à <persName>Pierre d’<placeName>Evreux</placeName></persName> dit de <placeName>Navarre</placeName>, décédé en <date>1412</date>.</note>
							<msItem>
								<note rend="bold">Incipit de la préface :</note>
								<incipit rend="dots-after">Honnourable chose est, et mault a prisier aux princes et seigneurs aprez leurs diverses occupations temporelles du gouvernement <gap/>. Et pour ce à mon intention venir, que très noble et excellent prince et mon très redoubté seigneur messire Pierre de Navarra filz de roy et conte de Mortaing après ses occupations temporelles volentiers s’esbat et prent plaisir es sciences et par especial des corps celestiaulx, je Jehan Fusoris son
									humble clerc et serviteur ay mis en françoys plainement et grossement pour la mieulx entendre la practique de l’astralabe</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<note rend="bold">Incipit du texte :</note>
								<incipit rend="dots-after">Le premier chappitre fait mention en général des choses de l’astralabe et comment elles ont nom. En l’astralabe sont diverses choses. Premièrement l’anelet que on appelle armille à quoy on pent l’astralabe</incipit>
							</msItem>
								<msItem>
									<note rend="bold">Explicit :</note>
									<explicit rend="dots-before">vous savés que 2 sont contenus en 12 .6. fois, et pour ce aussy le dyametre a.b. est contenu 6 fois en la profundité .b.c. et ainsi vous avés la profundité .b.c.</explicit>
								</msItem>
							<note>
								<hi rend="bold">Décor :</hi>
								<list>
									<item>f. <locus from="51r">51r</locus> : tableau astrologique divisé en 12 maisons</item>
									<item>f. <locus from="55r">55r</locus> : un cercle</item>
									<item>f. <locus from="57r">57r</locus> : dessin d’un mur et de deux lances concernant la projection de l’ombre : <quote>Le mur fait umbre droite / La lance fichye au mur fait umbre verse / La lance fichée en terre fait umbre droite.</quote></item>
									<item>f. <locus from="57v">57v</locus> : tableau incomplet des <quote>Puncta umbre verse</quote> (voir tableau complet au f. <locus from="62v">62v</locus>)</item>
								</list>
							</note>
							
							<msItem>
								<note>f. <locus from="60r" to="60v">60r-v</locus> : (blanc)</note>
							</msItem>
							<listBibl>
								<head rend="bold">Bibliographie :</head>
								<bibl>Emmanuel <hi rend="small-caps">Poulle</hi>, <hi rend="italic">Un constructeur d’instruments astronomiques au XV<hi rend="sup">e</hi> siècle : Jean Fusoris</hi>, Bibliothèque de l’Ecole des Hautes Etudes, IV<hi rend="sup">e</hi> section, Sciences historiques et philologiques, 318<hi rend="sup">e</hi> fascicule, Paris, Librairie Champion, 1963.</bibl>
								<bibl>Gino <hi rend="small-caps">Arrighi</hi>, « Alcuni inediti del ms. lat. 80 (Petau 53) della biblioteca di Ginevra », dans <hi rend="italic">Physis</hi>, Florence, t. XXI (1979), p. 341-349 (édition partielle p. 342-346).</bibl>
								<bibl>Emmanuel <hi rend="small-caps">Poulle</hi>, « Jean Fusoris », dans <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>, t. V (1991), col. 339.</bibl>
								<bibl>Françoise <hi rend="small-caps">Fery-Hue</hi>, « Jean Fusoris », dans <hi rend="italic">Dictionnaire des Lettres Françaises. Le Moyen Age</hi>, Ed. Fayard, 1992, p. 776-777.</bibl>
								<bibl>Charles <hi rend="small-caps">Burnett</hi>, "King Ptolemy and Alchandreus the Philosopher: The Earlest Texts on the Astrolabe and Arabic Astrology at Fleury, Micy and Chartres", <hi rend="italic">Annales of Science</hi>, 55, 1998, p. 329–68 (Addendum, ibid., 57, 2000, p. 187). Reprinted with corrections in <hi rend="italic">Arabic into Latin in the Middle Ages: The Translators and their Intellectual and Social Context</hi>, Variorum Collected Studies Series,
									Farnham 2009, Article I.</bibl>
							</listBibl>
							</msItem>
							
						<msItem n="11">
							<note>Texte ajouté (f. <locus from="61r" to="62v">61r-62v</locus>)</note>
							<msItem>
								<note>f. <locus from="61r">61r</locus> : Texte de 20 lignes accompagné de dessins d’alambics</note>
								<lb/>
								<incipit>Ego vidi experienciam et erant vas et busine plumbee</incipit>
								<explicit>quod aer per ipsam matrem exire non posset.</explicit>
							</msItem>
							<note>
								<hi rend="bold">Décor :</hi>
								<list>
									<item>f. <locus from="61v">61v</locus> : grille d’un tableau laissé en blanc</item>
									<item>f. <locus from="62r">62r</locus> : autres dessins d’alambics</item>
									<item>f. <locus from="62v">62v</locus> : tableau complet des <quote>Puncta umbre verse</quote> complétant le tableau du f. <locus from="57v">57v</locus>.</item>
								</list>
							</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="chart">
								<support>
									<list>
										<item>papier</item>
										<item>plusieurs filigranes (non identifiés)</item>
									</list>
								</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount" n="III + 62 + III">(I-II) gardes antérieures + 62 folios + (III) garde postérieure</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="28.5 x 20.5 cm">285 x 205 mm</measure>
								</extent>
								<foliation>foliotation ancienne en chiffres arabes et foliotation moderne au crayon ; les deux foliotations concordent</foliation>
								<collation>
									<p>6 <term>quinions</term> (6 x 10 folios ; f. <locus from="1r" to="10v">1r-10v</locus>, <locus from="11r" to="20v">11r-20v</locus>, <locus from="21r" to="30v">21r-30v</locus>, <locus from="31r" to="40v">31r-40v</locus>, <locus from="41r" to="50v">41r-50v</locus>, <locus from="51r" to="60v">51r-60v</locus>) + 1 bifeuillet (2 folios ; f. <locus from="61r" to="62v">61r-62v</locus>)</p>
									<p><catchwords>réclames</catchwords> verticales</p>
									<p>signatures ou traces de signatures en bas des cinq premiers folios (voir par exemple les f. <locus from="21r">21r</locus>, <locus from="22r">22r</locus>, <locus from="23r">23r</locus>, <locus from="24r">24r</locus>, <locus from="25r">25r</locus>) </p>
								</collation>
								<condition>
									<p>bon état général</p>
									<p>premières pages marquées par une trace d’humidité</p>
									<p>un trou de ver aux f. <locus from="19r" to="62v">19-62</locus></p>
								</condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="1" writtenLines="34 37">
									<list>
										<item>cadre d’écriture : <measure type="written">190 x 120 mm</measure></item>
										<item>réglure à la mine de plomb et à l’encre</item>
										<item>longues lignes ; entre 34 et 37 lignes par page</item>
									</list>
								</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="1">
							<handNote>
								<p>f. <locus from="1r" to="59v">1r-59v</locus> : <unclear>une seule main</unclear>, écriture cursive, recueil homogène</p>
							</handNote>
							<handNote>
								<p>f. <locus from="61r">61r</locus> : une autre main, écriture du <date>XV<hi rend="sup">e</hi> siècle</date></p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote> titres rubriqués – initiales rouges – signes de paragraphe rouges </decoNote>
							<decoNote type="illustration"> dessins et tableaux : voir à Sommaire, aux f. <locus from="26r">26r</locus>, <locus from="26v" to="27r">26v-27r</locus>, <locus from="46r">46r</locus>, <locus from="51r">51r</locus>, <locus from="55r">55r</locus>, <locus from="57r">57r</locus>, <locus from="57v">57v</locus>, <locus from="61r">61r</locus>, <locus from="62r">62r</locus>, <locus from="62v">62v</locus>
							</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>
							<list>
								<item>sur le <locus from="Vordere_Innenseite">contreplat supérieur</locus> : ex-libris de la famille Petau</item>
								<item>au f. <locus from="1r">1r</locus> : <quote><persName role="former_possessor">Alexander Pauli</persName> filius Petavius senator / <placeName>Parisiensis</placeName> anno <date>1650</date></quote></item>
							</list>
						</additions>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1600" notAfter="1699">
								<p><locus from="Vorderseite">reliure</locus> du XVII<hi rend="sup">e</hi> s. en parchemin blanc sur plats cartonnés</p>
								<p><locus from="Buchrücken">dos</locus> lisse ; 5 nerfs non saillants ; inscription au dos, notée verticalement, dont l’encre est assez effacée : <quote>Practica nova Astrolabii etc.</quote> ; tranchefiles</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<provenance>
							<p>Ce manuscrit faisait partie de la collection Petau, du nom de deux conseillers au Parlement de <placeName>Paris</placeName>, <persName role="former_possessor" key="pnd_107447142">Paul Petau</persName> (<date>1568-1614</date>) et son fils <persName role="former_possessor" key="pnd_1029969884">Alexandre Petau</persName> († <date>1672</date>). Une part de cette collection fut achetée en <date>1720</date> par le genevois <persName role="former_possessor" key="pnd_117667455">Ami Lullin</persName> (<date>1695-1756</date>), lors d’un séjour qu’il effectua à <placeName>Paris</placeName>.</p>
						</provenance>
						<acquisition> Devenu pasteur, puis professeur d’histoire ecclésiastique à l’<orgName>Académie de Genève</orgName>, <persName role="former_possessor" key="pnd_117667455">Ami Lullin</persName> fut nommé membre de la direction de la <orgName>Bibliothèque de Genève</orgName>, en <date>1742</date>. C’est à cette bibliothèque qu’il choisit de léguer sa collection de manuscrits. Depuis sa mort survenue en <date>1756</date>, ce Ms. lat. 80 appartient à la <orgName>Bibliothèque de Genève</orgName>.<lb/>
							<listBibl>
								<head>Bibliographie sur Ami Lullin :</head>
								<bibl>Barbara <hi rend="small-caps">Roth</hi>, « Lullin (de Châteauvieux), Ami », dans <hi rend="italic">Dictionnaire historique de la Suisse</hi>, vol. 8, Hauterive, 2009, p. 73.</bibl>
							</listBibl>
						</acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl type="not_for_e-codices">Notice de <persName>Isabelle Jeger</persName>, Bibliothèque de Genève, pour e-codices <date>2015</date>.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<head>Bibliographie générale :</head>
							<bibl>Jean <hi rend="small-caps">Senebier</hi>, <hi rend="italic">Catalogue raisonné des manuscrits conservés dans la Bibliothèque de la Ville et République de Genève</hi>, Genève, 1779, p. 207-211.</bibl>
							<bibl>Hippolyte <hi rend="small-caps">Aubert</hi>, <hi rend="italic">Notices sur les manuscrits Petau conservés à la Bibliothèque de Genève (Fonds Ami Lullin)</hi>, Paris, 1911 (tiré à part de la <hi rend="italic">Bibliothèque de l’Ecole des chartes</hi>, t. LXX, LXXI, LXXII (1909-1911), p. 44-47.</bibl>
							<bibl><hi rend="italic">CMD</hi>, ou <hi rend="italic">Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550</hi>, par Beat Matthias <hi rend="small-caps">von Scarpatetti</hi>, Dietikon-Zürich, t. II/1 (1983), p. 210, n° 652.</bibl>
							<bibl><hi rend="italic">Scriptorium. Revue internationale des études relatives aux manuscrits. International Review of Manuscript Studies</hi>, n° 53/1 (1999), p. 110*, B 286 ; n° 63/1 (2009), p. 28*, B 65.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p/>
		</body>
	</text>
</TEI>
