<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
   xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
   xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
   xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
   xml:lang="deu"
   xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/fmb/cb-0154"
   xml:id="eCod_fmb-cb-0154">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>
               <hi rend="small-caps">Statius</hi>, <hi rend="italic">Thebais</hi>
            </title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Torsten Schaßan</persName>
                  <date when="2009-09-17">17.09.2009</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <bibl>PDF vorhanden</bibl>
            <msDesc xml:lang="fra" xml:id="fmb-cb-0154">
               <msIdentifier>
                  <settlement>Cologny</settlement>
                  <repository>Fondation Martin Bodmer</repository>
                  <idno>Cod. Bodmer 154</idno>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title>
                     <hi rend="small-caps">Statius</hi>, <hi rend="italic">Thebais</hi>
                  </title>
                  <origDate notBefore="1000" notAfter="1099">XIᵉ s. sauf les f. 1-10 et 123 refaits au XVᵉ s.</origDate>
                  <secFol>
                     <locus from="2r">f. 2</locus>: // quos genui quocumque thoro<gap reason="sampling"/>
                  </secFol>
               </head>
               <msContents>
                  <msItem>
                     <locus from="1" to="123v">f. 1-123v</locus>
                     <author key="pnd_118798502">Statius</author>
                     <title>Thebais</title>
                     <note>(cum argumentis antiquis II-V, VII-XII)</note>
                     <note>Les <term>gloses marginales</term> sont tirées en partie du commentaire de <persName role="author" key="pnd_100515401">Lactantius placidus.</persName>
                     </note>
                     <rubric>Statii <sic>Papirii</sic> Surculi Tholosensis thebaydos liber primus Incipit.</rubric>
                     <incipit>F<hi rend="small-caps">r</hi>aternas acies alternaque regna prophanis</incipit>
                     <msItem>
                        <locus from="10r">f. 10</locus>
                        <note>liv. II (Argum. antiq.)</note>
                        <incipit rend="dots-after">
                           <hi rend="small-caps">At</hi> Maia genitus superas remeabat ad auras</incipit>
                        <note>(12 v. - éd. <bibl>A. <hi rend="small-caps">Klotz</hi>, <hi rend="italic">ouvr. cit.</hi>, 1908, p. 476</bibl>).</note>
                        <msItem> 
                           <note>(texte):</note>
                           <incipit rend="dots-after">Interea gelidis Maia satus aliger umbris</incipit>
                           <quote rend="dots-before">
                              <locus from="10v">f. 10v</locus>Laius et nothos cuntatur inire penates<note> // (II, v. 66)</note>.</quote>
                           <quote rend="dots-after">
                              <locus from="11r">f. 11</locus>
                              <note>(<date>XIᵉ s.</date>): // </note>Vt uero excelsis suamet iuga nixa columnis</quote>
                           <note>(II, v. 67).</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <note>(gloses) <locus from="12v">f. 12v</locus> en marge</note>
                           <incipit>Docet poeta infelices felicibus iunctos</incipit>
                           <listBibl>
                              <bibl>(cf. <hi rend="small-caps">Lactantivs Placidvs</hi>, <hi rend="italic">Commentarius in Statii Thebaida</hi>, II, v. 191 - éd. R. <hi rend="small-caps">Jahnke</hi>, Teubner, 1898, p. 92).</bibl>
                           </listBibl>
                        </msItem>
                        <note>suivi de:</note>
                        <quote>laboris et miserię suę posse obliuisci<note> (inédit).</note></quote>
                        <msItem>
                           <locus from="13r">f. 13, en marge</locus>
                           <quote>Euhippus rex Argiuorum mirę felicitatis fuit cuius clipeum quia apud Argos nobiliter rem gessisset suspenderunt ut templo <unclear>per</unclear> ludis <unclear>hunc</unclear> dicit faces nuptiales extinxisse cum caderet</quote> 
                           <bibl>(<hi rend="small-caps">Lactantivs Placidvs</hi>, II, v. 258, avec interpolation - <hi rend="italic">éd. cit.</hi> p. 98).</bibl>
                        </msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="19r">f. 19</locus>
                        <note>liv. III (Argum. antiq.)</note>
                        <incipit rend="dots-after">Perfidus interea missorum</incipit>
                        <msItem>
                           <locus from="19v">f. 19v</locus>
                           <note>texte</note>
                           <incipit rend="dots-after">
                              <hi rend="small-caps">At</hi> non Aonię</incipit>
                        </msItem>
                     </msItem>
                     <msItem>
                        <locus from="28r">f. 28</locus>
                        <note>liv. IV.</note>
                        <msItem>
                           <note>(gloses) <locus from="29r">f. 29</locus> en marge:</note>
                           <incipit>Historia talis est: Tyre ciuitas huius populi duo quondam <unclear>inter</unclear> se bello dissentientes Lacedemones et Argiui</incipit>
                           <explicit>plagarum habebatur <unclear>certamen</unclear></explicit>
                           <note>(cf. IV v. 35 - non identifié).</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="32r">f. 32 en marge</locus>
                           <quote>Propter Daphnen Ladonis filiam quam Apollo dilexit. <sic>Bene</sic> autem dixit quia ante concubitum in laurum conuersa est</quote>
                           <bibl>(<hi rend="small-caps">Lactantivs Placidvs</hi>, IV, v. 290 - <hi rend="italic">éd. cit.</hi> p. 213)</bibl>
                           <lb/><quote>Thiestes Atreo fratri filios epulandos apposuit ob adulteratam Europam uxorem suam</quote>
                           <bibl>(<hi rend="small-caps">Lactantivs Placidvs</hi>, IV v. 307 - <hi rend="italic">éd. cit.</hi> p. 216)</bibl>
                        </msItem>
                     </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="39r">f. 39.</locus>
                           <note>liv. V;</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="48r">f. 48.</locus>
                           <note>liv. VI;</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="60r">f. 60.</locus>
                           <note>liv. VII (le v. 9 de l'argum. antiq. est rejeté après le v. 12);</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="70v">f. 70v.</locus>
                           <note>[liv. VIII];</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="80v">f. 80v.</locus>
                           <note>[liv. IX];</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="92r">f. 92.</locus>
                           <note>[liv. X];</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="103v">f. 103v.</locus>
                           <note>[liv. XI];</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                           <locus from="113r">f. 113.</locus>
                           <note>[liv. XII].</note>
                        </msItem>
                        <quote rend="no-dots-after">
                           <locus from="122v">f. 122v</locus><gap reason="sampling"/>Ille tenet reuocatque suos atque ęqua notauit<note> // (XII v. 758).</note></quote>
                     <quote rend="dots-after">
                           <locus from="123r">f. 123</locus>
                           <note>(<date>XVᵉ s.</date>)</note>: // Hinc atque hinc odia extrema</quote>                           
                        <note>(XII v. 759).</note>
                        <explicit rend="dots-before">Occidet et meriti post me referentur honores.</explicit>
                        <finalRubric>Statii <unclear>Papinii</unclear> Sursuli Thebays poete liber explicit feliciter. Deo gratias. aMHN.</finalRubric>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <support>Parch.</support>
                        <extent>
                           <measure type="leavesCount" n="124">124 ff.</measure>
                        	<measure type="pageDimensions" n="28.1 x 17.2 cm">281 x 172 mm.</measure>
                        </extent>
                        <collation>Cahiers: <locus from="1r" to="20r">f. 1-20</locus>2 <term>quinions</term>, <catchwords>réclame</catchwords> au <locus from="10v">f. 10v.</locus>
                           <locus from="21r" to="28r">f. 21-28</locus><term>quaternion</term>; <locus from="29r" to="38r">f. 29-38</locus><term>quinion</term>; <locus from="39r" to="70r">f. 39-70</locus>4 <term>quaternion</term>s: <locus from="71r" to="90r">f. 71-90</locus>2 <term>quinions</term>; <locus from="91r" to="122r">f. 91-122</locus>4 <term>quaternion</term>s; <locus from="123r" to="124r">f. 123-124</locus>un bifolio ou 2 ff. isolés. Réglure à la pointe sèche, même aux ff. refaits au <date>XVᵉ s.</date>: ›‹›‹ …
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="40">Justification: <measure type="written">220-225 x 90-100 mm</measure>, 40 lignes à la page.</layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote script="humbook">
                        <p>Ecritures assez régulières, légèrement penchées sauf aux <locus from="39r" to="49r">f. 39-49</locus>, plusieurs mains, <locus from="1r" to="10v">f. 1-10v</locus> et <locus from="123r" to="123v">123-123v</locus> écriture humanistique cursive italienne imitant l'écriture ancienne, encre tantôt brune, tantôt presque noire.</p>
                     </handNote>
                  </handDesc>
                  <musicNotation>Les v. 608-616 du liv. V, <locus from="46v">f. 46v.</locus> 736-745 du liv. VIII, <locus from="80r">f. 80</locus> et 49-52 du liv. IX, <locus from="81r">f. 81</locus> sont surmontés de <term>neumes</term>.</musicNotation>
                  <decoDesc>
                     <decoNote type="heading">Titre rubriqué seulement au <locus from="1r">f. 1.</locus></decoNote>
                     <decoNote type="initial">Initiales à entrelacs et palmettes à la plume, parfois rehaussées de rouge, aux <locusGrp><locus from="39r">f. 39</locus>
                        <locus from="48v">48v</locus></locusGrp> (ornée d'un animal fantastique), <locusGrp><locus from="60r">60</locus><locus from="70v">70v</locus><locus from="92r">92</locus></locusGrp> et <locus from="103v">103v</locus>; <locus from="19r">f. 19</locus> initiale rubriquée légèrement ornée; <locus from="1r" to="10r">f. 1-10</locus> initiales du <date>XVᵉ s.</date> dessinées à la plume avec entrelacs rappelant les <quote rend="french">bianchi girari</quote>, initiales semblables ajoutées aux <locusGrp><locus from="28v">f. 28v</locus><locus from="80v">80v</locus></locusGrp> et <locus from="113v">113v</locus>. Initiales des vers parfois rehaussées de rouge, <locus from="18v" to="22r">f. 18v-22.</locus>
                     </decoNote>
                  </decoDesc>
                  <additions>
                     <p>Quelques <term>gloses marginales</term> et <term>interlinéaires</term> contemporaines, surtout aux <locus from="30v" to="35r">f. 30v-35</locus>;</p>
                     <p><term>sigle</term> <quote rend="french">Co</quote> ou <quote rend="french">Cop</quote> (<hi rend="italic">comparatio</hi> ?) d'une main contemporaine, peut-être celle du copiste, assez fréquent en marge.</p>
                     <p><term>Essai de plume</term> du <date>XIIᵉ s.</date> dans la marge du <locus from="22v">f. 22v.</locus> en travers: <quote>Dixit dominus domino meo sede a <sic>dexstris</sic> meis</quote> (<hi rend="italic">Psalm.</hi> CIX, 1).</p>
                  </additions>
                  <bindingDesc>
                     <binding>
                        <p><locus from="Vorderseite">Récente</locus> (<date>XIXᵉ s.</date> ?), cuir marron estampé à froid de filets et rinceaux formant encadrement avec fleurons aux coins.</p>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin n="Origine">
                     <p>Peut-être <region>allemande</region>, d'après l'écriture penchée (<hi rend="italic">r</hi> descendant sous la ligne), les neumes seraient de type allemand; les ff. refaits au <date>XVᵉ s.</date> sont d'une écriture italienne.</p>
                  </origin>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p>Le <persName role="former_possessor" key="pnd_119511274">cardinal Domenico Capranica</persName> (1400-1458),<note place="foot" n="1">Cf. <bibl>J. <hi rend="small-caps">Toussaint</hi>, <hi rend="italic">Capranica (Domenico)</hi>, dans <hi rend="italic">Dictionnaire d'hist. et de géographie ecclés.</hi>, XI, 1949, col. 932-941; </bibl><bibl>A. A. <hi rend="small-caps">Strnad</hi>, <hi rend="italic">Capranica (Crapanica), Domenico</hi>, dans <hi rend="italic">Dizionario biografico degli italiani</hi>, 19, Rome, 1976, p. 147-153.</bibl></note> évêque de Fermo, son nom gratté et maculé dans les <term>ex-libris</term> est difficilement lisible, <locus from="1r">f. 1</locus> en haut: <quote>
                        <hi rend="small-caps">D<supplied>omi</supplied>ni de crapan<supplied><unclear>ica</unclear></supplied></hi></quote>, et <locus from="123v">f. 123v</locus>
                        <quote><hi rend="small-caps">Liber rev<supplied>er</supplied>en<supplied>dissi</supplied>mi d<supplied>omi</supplied>ni de <supplied><unclear>crapanica</unclear></supplied> cardinalis prestantissimi</hi></quote>. C'est peut-être lui qui fit compléter le manuscrit. Il légua sa riche bibliothèque au <orgName>collège Capranica</orgName> qu'il avait fondé à <placeName>Rome</placeName><note place="foot" n="2">Cf. <bibl>R. <hi rend="small-caps">Mols</hi>, <hi rend="italic">Capranica (Collège)</hi>, dans <hi rend="italic">Dictionnaire d'hist. et de géogr. ecclés.</hi>, XI, 1949, col. 941-943.</bibl></note>. On reconnaît le manuscrit dans les deux catalogues rédigés à ce collège et copiés dans le <ref type="altMs">ms. Vatican Vat. lat. 8184, f. 43,</ref> n° 361 du premier catalogue (1480): <quote rend="french">Item aliud volumen in pergameno cum tabulis semicopertis corio albo et duabus seris, cuius secunda carta incipit <quote rend="french">quos genui <sic>quousque</sic> thoro</quote> in quo continetur istud opus scilicet Statii Papirii Thebaydos</quote>, et f. 69v n° 390 du 2ᵉ catalogue (1486), notice presque identique. Il est mentionné également dans le catalogue des manuscrits du même collège, rédigé en 1657, publié par <bibl>H. <hi rend="small-caps">Tietze</hi>, <hi rend="italic">Die illuminierten Handschriften der Rossiana in Wien-Lainz</hi>, dans <hi rend="italic">Beschreibendes Verzeichnis der illum. Handschriften in Österreich</hi>, V, Leipzig, 1911, p. XI col. 1 dernière ligne</bibl>: <quote rend="french">Statius Thebaidos manuscript. in-fol. pergameno</quote>.</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p>Au <locus from="123v">f. 123v</locus> autre <term>ex-libris</term> gratté illisible: <quote>Mei H<gap/>ntis <note>(ou: <quote rend="french">encis</quote>)</note> F. 81</quote>, d'une écriture italienne du <date>XVᵉ s.</date> (peut-être antérieur à celui du <persName role="former_possessor" key="pnd_119511274">cardinal Capranica</persName>).</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p>Au <locus from="123v">même f.</locus> nom de: <quote><persName role="former_possessor">Nicolaus Fulginas Doc. artium</persName></quote>, au-dessus, d'une autre main: <quote>Ciarpellone vulgariter nuncupatus</quote>
                        <note place="foot" n="3">Il s'agit sans doute de <persName role="former_possessor" key="pnd_102836469">Niccolo Tignosi</persName>, de <placeName>Foligno</placeName> (1402-1474), dont le <hi rend="italic">Commentarius in Aristotelis Ethicam ad Nicomachum</hi>, suscita de vives critiques, et, de sa part, une violente réponse à ses détracteurs, cf. <bibl>A. <hi rend="small-caps">Rotondo</hi>, <hi rend="italic">Niccolo Tignosi da Foligno (Polemiche aristoteliche di un maestro del Ficino)</hi>, dans <hi rend="italic">Rinascimento</hi>, IX, 1958, p. 217-255</bibl>, qui ne cite nulle part un tel surnom.</note>.</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p>Au <locus from="124r">f. 124</locus> plusieurs notes du <date>XVIIᵉ s.</date> donnent peut-être des noms de bibliothécaires et régents du <orgName>collège Capranica</orgName>: <quote>Julius Cęsar Valentinus bibliothecarius</quote> add. d'une autre main: <quote>obiit anno 1652. / Michael Angelus Zaccaria Romanus bibliothecarius fecit</quote> (la suite est maculée), puis: <quote>anno <supplied><unclear>domini</unclear></supplied> <gap reason="sampling"/>6 <gap reason="sampling"/>3 (<unclear>1653</unclear>) / Gubernantibus III<supplied>ustrissi</supplied>mis D.D. Francisco de Fabiis, Virgilio Cincio, Andrea Muto et Ludovico Casalio</quote>.</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p>La bibliothèque du collège fut dispersée, le manuscrit n'a pas fait partie de ceux qui entrèrent à la Bibliothèque Vaticane sous Paul V en 1621, et en 1921 avec le fonds Rossi.</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p><persName role="former_possessor" key="pnd_118779877">Guglielmo Libri</persName>, de <placeName>Florence</placeName> (1803-1869).</p>
                  </provenance>
                  <provenance n="Possesseurs">
                     <p><persName role="former_possessor" key="pnd_11879194X">Sir Thomas Phillipps</persName>, n° 16409 de sa collection (acheté à la vente Libri, <persName role="seller">Sotheby</persName>, <date>28 juillet 1863</date>, n° 515).</p>
                  </provenance>
                  <acquisition>
                     <p>Acquis par <persName role="former_possessor" key="pnd_116216387">Martin Bodmer</persName> en <date>1965</date> (Vente <persName role="seller">Sotheby</persName> du <date>30 novembre 1965</date> n° 2, peut-être par l'intermédiaire de <persName role="seller" key="pnd_116426365">Heinrich Eisemann</persName>, cf. <bibl><hi rend="italic">infra</hi> c.r. de W. Schetter</bibl>).</p>
                  </acquisition>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl><persName>Pellegrin Elisabeth</persName>, Manuscrits latins de la Bodmeriana, Cologny-Genève <date>1982</date>, pp. 361-364.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <head>Bibliographie:</head>
                     <bibl>G. <hi rend="small-caps">Libri</hi>, <hi rend="italic">Monuments inédits ou peu connus faisant partie du cabinet de Guillaume Libri</hi>, 2ᵉ éd., Londres, 1864, pl. XXXIX (?).</bibl>
                     <bibl>H. <hi rend="small-caps">Schenkl</hi>, <hi rend="italic">Bibliotheca Patrum latinorum britannica</hi>, I, 2, Vienne, 1892, p. 138 (sous la cote Phill. 16409).</bibl>
                     <bibl>H. W. <hi rend="small-caps">Garrod</hi>, <hi rend="italic">Some emendations in Statius' Thebaid</hi>, dans <hi rend="italic">The Classical Review</hi>, 18, 1904, p. 301 (signale ce manuscrit Phillipps jamais collationné).</bibl>
                     <bibl>H. W. <hi rend="small-caps">Garrod</hi>, <hi rend="italic">Stati Thebais et Achilleis</hi>, Oxford, 1906.</bibl>
                     <bibl>A. <hi rend="small-caps">Klotz</hi>, <hi rend="italic">P. Papini Stati Thebais</hi>…, Leipzig, Teubner, 1908, p. VII-VIII (ms. Cheltoniensis).</bibl>
                     <bibl>R. G. J. <hi rend="small-caps">Getty</hi>, <hi rend="italic">The Saint Germain manuscript of the</hi> „<hi rend="italic">Thebaid</hi>” <hi rend="italic">(Paris B.N. 13046)</hi>, dans <hi rend="italic">Classical Quarterly</hi>, 27, 1933, p. 135-136.</bibl>
                     <bibl>J. <hi rend="small-caps">Boussard</hi>, <hi rend="italic">Le classement des manuscrits de la</hi>
                        <hi rend="french">Thébaïde</hi>
                        <hi rend="italic">de Stace</hi>, dans <hi rend="italic">Revue des études latines</hi>, 30, 1952, p. 223.</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="italic">Bibliotheca Phillippica. New Series. Medieval manuscripts, Part I. Catalogue of thirty-nine manuscripts</hi>, Sotheby, 30 November 1965, p. 11-12, n° 2, pl. 2 = f. 92.</bibl>
                     <bibl>A. <hi rend="small-caps">Klotz</hi> et Th. C. <hi rend="small-caps">Klinnert</hi>, <hi rend="italic">P. Papini Stati Thebais</hi>, ed. correctior, Leipzig, Teubner, 1973, p. VII, et compte-rendu de W. <hi rend="small-caps">Schetter</hi>, dans <hi rend="italic">Gnomon</hi>, 49, 1977, p. 804-805 (qui signale l'entrée du manuscrit dans la bibliothèque Bodmer avec sa cote actuelle).</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
   <!--<revisionDesc>
      <change who="Maria:Revision" when="03.05.2013"></change>
      </revisionDesc>-->
   </teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>