<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
     xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
     xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
     xml:lang="deu"
     xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/sbe/0240"
     version="5.1"
     xml:id="eCod_sbe-0240">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>
               <persName role="author" key="pnd_100941702">Frowinus &lt;de Monte Angelorum&gt;</persName>. Explanatio Dominicae Orationis.</title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Maria Widmer</persName>
                  <date when="2011-10-17">17.10.2011</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc xml:id="sbe-0240" xml:lang="deu">
               <msIdentifier>
                  <settlement>Einsiedeln</settlement>
                  <repository>Stiftsbibliothek</repository>
                  <idno>Codex 240(641)</idno>
                  <altIdentifier type="former">
                     <idno>Num. 1. B. Virg. Einsidlensis</idno>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title>
                     <persName role="author" key="pnd_100941702">Frowinus &lt;de Monte Angelorum&gt;</persName>. Explanatio Dominicae Orationis.</title>
                  <origPlace>Engelberg, Frowinschule</origPlace>
                  <origDate notBefore="1150" notAfter="1199">12. Jh. (2. Hälfte).</origDate>
               </head>
               <msContents>
                  <summary>
                     <note>Inhalt der Handschrift:
								<table>
                           <row>
                              <cell>1. (<locus from="1" to="414">S. 1-414</locus>)</cell>
                              <cell>
                                 <persName role="author" key="pnd_100941702">Frowinus &lt;de Monte Angelorum&gt;</persName>. Explanatio Dominicae Orationis.</cell>
                           </row>
                           <row>
                              <cell>2. (<locus from="414" to="432">S. 414-432</locus>)</cell>
                              <cell>[Auctarium].</cell>
                           </row>
                           <row>
                              <cell>3. (<locus from="433" to="468">S. 433-468</locus>)</cell>
                              <cell>[Tractatus de veritate].</cell>
                           </row>
                        </table>
                     </note>
								Vorbemerkung: Von diesem Codex existieren zwei Abschriften aus dem <date>17. Jh.</date>: 1. Von <persName>P. Marianus Wolfgang Rot von <placeName>Engelberg</placeName></persName>, <date>1647-1648</date> in <ref type="mss" cRef="bke-0357" rend="no-link">Cod. Engelb. 357</ref>; 2. von <persName>P. Friedrich Helmin von <placeName>Einsiedeln</placeName></persName>
                     <date>1661</date> in <ref type="mss" cRef="sbe-0567" rend="no-link">Cod. 567/I(256)</ref>; vgl. <hi rend="small-caps">Lang</hi>, Katalog, 65-66.
						</summary>
                  <textLang mainLang="lat"/>
                  <msItem n="1">
                     <locus from="1" to="414">Seite 1-414</locus>
                     <author key="pnd_100941702">Frowinus &lt;de Monte Angelorum&gt;</author>
                     <title>Explanatio Orationis Dominicae</title>
                     <msItem>
                        <locus from="1">1</locus>
                        <note>(Widmung)</note>
                        <quote>Uiue precor Betholth, tibi sit dominus rego fil holth / A te quod liber sim, docet iste liber / Hunc librum uoui, nunc promissum tibi solui / Jus est, si sapias, gratus ut accipias.</quote>
                        <note>(Prologus)</note>
                        <rubric>Incipit prologus Frowini abbatis in Monte Angelorum in explanationem Dominicae Orationis que est Pater noster.</rubric>
                        <note>// (<locus from="2">2</locus>) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <incipit rend="dots-after">Quamuis sim labilis memorię, tenaciter tamen
									memini tuam dulcissimam dilectionem, o uenerabilis presbiter bertholde</incipit>
                        <note>// (<locus from="11">11</locus>) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <quote rend="dots-after">purgati frui debemus. His premissis ad ipsam explanandam accedamus. Pater noster. Breuis captatio beniuolentię et adtentionis premittitur dum dicitur Pater noster qui es in cœlis</quote>
                        <note>// (<locus from="412">412</locus>) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <quote>non ab re esse arbitror, si propter memoriam eiusdem breuem epilogum fecerimus.</quote>
                        <note>(Epilogus).</note>
                        <quote rend="dots-after">Exoramus itaque quatinus pater noster scilicet pater et filius et spiritus sanctus</quote>
                        <note>// (<locus from="414">414</locus>) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <quote>ut michimet ignoscatur precibus assiduis satage.</quote>
                        <lb/>
                        <note>Zum Inhalt: Die Handschrift selbst weist keine Gliederung auf. Hier folgt die Gliederung nach der Ausgabe von S. <hi rend="small-caps">Beck</hi>: (<locus from="1">1</locus>) Widmung und Prologus; (<locus from="11">11</locus>) 1. Pater noster; (<locus from="40">40</locus>) 11. Adveniat regnum tuum; (<locus from="81">81</locus>) III. Fiat voluntas tua sicut in caelo et in terra; (<locus from="112">112</locus>) IV. Panem nostrum cottidianum da nobis hodie; (<locus from="234">234</locus>) V. Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; (<locus from="304">304</locus>) Vil. Et ne nos inducas in tentationem; (<locus from="342">342</locus>) VII. Sed libera nos a malo; (<locus from="412">412</locus>) VIII. Amen, Epilogus.</note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem n="2">
                     <locus from="414" to="432">Seite 414-432</locus>
                     <title>
                        <supplied>Auctarium</supplied>
                     </title>
                     <msItem>
                        <locus from="414">414</locus>
                        <note><supplied>Auctarium</supplied>.</note>
                        <incipit rend="dots-after">Quod autem de multis aliis septem hic tractare supersedimus propter opusculi compendium pretermisimus alis</incipit>
                        <note>// (<locus from="432">432</locus>) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <explicit>Ceterum quia iam tempus et res postulant huius explanationis terminationem, succincte ad inceptam orationem redeamus et finiamus.</explicit>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem n="3">
                     <locus from="433" to="468">Seite 433-468</locus>
                     <title>
                        <supplied>Tractatus de veritate</supplied>
                     </title>
                     <msItem>
                        <locus from="433">433</locus>
                        <note><supplied>Tractatus de veritate</supplied></note>
                        <incipit rend="dots-after">Hactenus ergo laboratum est ut ueritas eatenus ostenderetur quatenus quid et cur sit orandum sciretur</incipit>
                        <note>// (468) <gap reason="sampling"></gap></note>
                        <explicit>sermonis pariter atque uoluminis placet hic facere finem. </explicit>
                        <finalRubric>Explicit liber Explanationis Frowini abbatis in monte angelorum de dominica oratione que est Pater noster. feliciter.</finalRubric>
                        <note>(Verse)</note>
                        <quote>Hoc precor, hoc hortor, sic deuota prece lector, / Felix Frowinus, quod sit, agat dominus. / Ut uerum lumen cęlexte daret sibi numen, / Huius scripta libri, nam studuit fieri.</quote>
                        <filiation>Ed.: Frowini Abbatis Montis Angelorum Explanatio Dominicae Orationis. Additus Tractatus de veritate. Cura et
									studio Sigisberti <hi rend="small-caps">Beck</hi> O.S.B. Iuvamen praestante R. <hi rend="small-caps">De Kegel</hi>. Turnhout, 1998 (<abbr>CChr. CM</abbr> 134).</filiation>
                     </msItem>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <support>Pergamenthandschrift. Festes, starkes, gut gelättetes Pergament, <term>Haarseite</term> gelblich, porig, <term>Fleischseite</term> weiss.</support>
                        <extent>
                           <measure type="pagesCount" n="A-D + 468 + Y-Z">A-D + 468 + Y-Z Seiten.</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="22.0 x 16.2 cm">220 x 162 mm.</measure>
                        </extent>
                        <foliation>Neuzeitliche (<date>19. Jh.</date>) Paginierung mit Bleistift in arabischen Zahlen 1-468, erg. mit A-D und Y-Z.</foliation>
                        <collation>29 unregelmässige, meist bezeichnete Lagen (vorwiegend <term>Quaternionen</term>): (<locus from="V1">I</locus>) (Vorsatz, lose eingelegt), 4 IV, V-I, 3 IV, IV+I, 3 IV, IV+I, 2 IV, V+I, IV, IV+I, 4 IV, V, 2 IV, III, IV, III, I (<locus from="V1" to="1">I-1</locus>) (Perg., letztes Bl. auf RD). Kustoden in römischen Zahlen unten in der Mitte der letzten Seite: I (<locus from="1">S.1</locus>)-XXV (<locus from="452">S. 452</locus>). Einzelne Teile und Pergamentgl. eingebunden: zw. S. <locus from="232" to="233">232/ 233</locus>, <locus from="301" to="302">301/ 302</locus>, auch <locus from="219" to="234">219- 234</locus> und <locus from="373" to="392">373- 392</locus>. Keine <catchwords>Reklamanten</catchwords>.</collation>
                        <condition>Gepflegt, aber es zeigt sich ein gewisser Mangel an gutem Pergament, zahlreiche Löcher und mit 2-farbigem Seidenfasen genähte Risse.</condition>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout columns="1" writtenLines="27 28">Schriftraum: 165 x 115 mm. Einrichtung durch Rahmen mit <term>Griffel</term>, ab // cd, Linierung mit Tinte, meist ausgelöscht, <term>Zirkellöcher</term> am Rand. Einspaltig zu 27-28 Zeilen</layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc hands="2">
                     <handNote script="spaetcar">von 2 Haupthänden mit dunkelbrauner Tinte in <term>romanischer, kalligraphischer Minuskel</term> geschrieben (auch die Randbemerkungen in roter und schwarzer Tinte). Daneben auch andere nicht kalligraphische Schreiberhände festzustellen.</handNote>
                     <handNote>Incipit und Kolophon nicht von der Texthand. Incipit (<locus from="1">1</locus>) in roten Majuskeln, typische Engelberger Art. Kapitel und grössere Textabschnitte durch einfache, unverzierte, rote Majuskeln hervorgehoben. Jeder Satz beginnt mit einer Tintenmajuskel mit roten Tupfen oder Strichlein.</handNote>
                  </handDesc>
                  <decoDesc>
                     <decoNote type="initial">1 Zierinitiale: (<locus from="2">2</locus>) Q(uamuis) in typischer Engelberger Art: Hohlkörper, rot konturiert, Grund gelb, blau und grün, Knollenranken.</decoNote>
                     <decoNote>Rubriziert, z.T. rubrizierte Hinweise auf den Text am Rand, häufige <term>Nota-Zeichen</term>.</decoNote>
                  </decoDesc>
                  <bindingDesc>
                     <binding notBefore="1100" notAfter="1299">
                        <p>Engelberger <locus from="Vorderseite">Einband</locus>. - <date>12./13. Jh.</date> <measure type="binding">220 x 165 mm.</measure> 2 Holzdeckel. Gelbliches, glattes Leder. 3 erhabene
									<locus from="Buchrücken">Doppelbünde</locus>. Oben und unten Kapitalband. Rücken oben und unten mit Pergamentstreifen verstärkt. 2 <locus from="Schliessenseite">Leder-Metall-Schliessen</locus> von der Kante des <locus from="Vorderseite">VD</locus> zur Kante des <locus from="Rückseite">RD</locus>. Oben Lederriemchen (aus einem Stück mit dem Deckelleder, später abgerissen und wieder angehäht, durch Messingplättchen und Kupfernagel befestigt; das Stück am Ende des Riemchens ist ein schönes romanisches, ziseliertes Messingscharnier des <date>12./13. Jhs.</date> Die untere Schliesse verloren, Metallreste. <locus from="Vordere_Innenseite">VD</locus>- und <locus from="Hintere_Innenseite">RD-Spiegelblätter</locus> Papier. - Spuren eines <locus from="Vorderseite">VD-Titels</locus>, unleserlich.<lb/>
                           <locus from="V1">Vorne</locus> 1 Bogen Perg. lose eingelegt (vermutlich VD-Spiegelblatt + 1 Bl. Pergament), hinten 1 Bogen Perg. (letztes Bl. auf <locus from="Hintere_Innenseite">RD</locus>), einzelne Seiten eingeschoben (z.B. <locus from="373" to="392">S. 373-392</locus>) und einzelne Pergamentzettel eingeklebt.</p>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <provenance>
                     <p>
                        <placeName>Engelberg</placeName> / <placeName>Einsiedeln</placeName> (<date>frühes 17. Jh.</date>)</p>
                  </provenance>
                  <acquisition>
                     <p>Besitzereintrag: Einsiedler Bibliotheksvermerk (<date>17./18. Jh.</date>): (<locus from="1">1</locus>) <quote>Num. 1. B. Virg. Einsidlensis.</quote>
                     </p>
                     <p>Wann, weshalb und durch wen die Originalschrift nach <placeName>Einsiedeln</placeName> kam, ist nicht zu bestimmen; sie muss aber ungefähr <date>Anfang des 17. Jh.</date> nach Einsiedeln gekommen sein.</p>
                  </acquisition>
               </history>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl type="not_for_e-codices">Beschreibung für e-codices von P. Dr. Odo Lang OSB, Stiftsbibliothek Einsiedeln, <date>2011</date>.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Beck</hi> S., Frowin von Engelberg (1178) Explanatio Dominicae Orationis (SMGB 100, 1989, 451-481); </bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Birchler</hi>, Kunstdenkmäler, 190;</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Bruckner</hi>, Scriptoria V 52; VIII, 23, 108; IX, 22;</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Frowinus &lt;de Monte Angelorum&gt;</hi>. Frowini Abbatis Montis Angelorum Explanatio Dominicae Orationis. Add. Tractatus de Veritate, cura et studio S. <hi rend="small-caps">Beck</hi> O.S.B. (<abbr>CChr.CM</abbr> 134, Turnhout, 1998;</bibl>
                     <bibl>Katalog der datierten Handschriften II, 62 (Nr. 156);</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Lang</hi>, Mabillon, 17;</bibl>
                     <bibl>
                        <hi rend="small-caps">Meier</hi>, Catalogus, 197s.;</bibl>
                     <bibl>VerfLex<hi rend="sup">2</hi> 2, 1980. 987.</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <!--
		<revisionDesc>
			<change who="Marina" when="24.06.2013"></change>
		</revisionDesc>
		--></teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>