<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
     xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
     xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
     xml:lang="deu"
     xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/vad/0294/vonEuw"
     version="5.1"
     xml:id="eCod_vad-0294_vonEuw">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Evangeliar</title>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
            <respStmt>
               <resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Torsten Schaßan</persName>
                  <date when="2010-05-24">24.05.2010</date>
               </resp>
               <name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
            </respStmt>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
            <availability status="restricted" n="cc-by">
               <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
                  <p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
               </licence>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <bibl>PDF vorhanden</bibl>
            <msDesc xml:lang="deu" xml:id="vad-0294_vonEuw">
               <msIdentifier>
                  <settlement>St. Gallen</settlement>
                  <repository>Kantonsbibliothek, Vadianische Sammlung</repository>
                  <idno>VadSlg Ms. 294</idno>
                  <altIdentifier type="catalog">
                     <idno>102</idno>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title>Evangeliar</title>
                  <origPlace>St. Gallen</origPlace>
                  <origDate notBefore="0875" notAfter="0899">letztes Viertel d. 9. Jh.</origDate>
               </head>
               <msContents>
                  <msItem>
                     <locus from="1r">fol. 1r</locus>
                     <note>leer</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="1v" to="5v">1v-5v</locus>
                     <note>Prol.</note>
                     <title>Novum opus</title>
                     <decoNote>mit Initiale B(eato papae Damaso)</decoNote>
                     <msItem>
                        <locusGrp>
                           <locus from="1v">fol. 1v</locus>
                           <locus from="6r" to="6v">6r-6v</locus>
                        </locusGrp>
                        <note>leer</note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="7r" to="7v">7r-7v</locus>
                     <note>Prol. Sciendum etiam,</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="8r" to="8v">8r-8v</locus>
                     <note>Arg. Matheus qui et Levi,</note>
                     <msItem>
                        <locus from="9r" to="9v">9r-9v</locus>
                        <note>leer;</note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="10r" to="10v">10r-10v</locus>
                     <note>Prol. Plures fuisse;</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="11r" to="16v">11r-16v</locus>
                     <decoNote>zwölfseitige Kanonfolge mit kleinen, hufeisenförmigen Bogen in Minium, Gold und Silber, spärlicher Akroterschmuck,</decoNote>
                     <msItem>
                        <locus from="17r">17r</locus>
                        <note>leer;</note>
                     </msItem>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="17v" to="95r">17v-95r</locus>
                     <title>Mt-Ev.</title>
                     <decoNote>
                        <locus from="17v">17v</locus> Titelseite <quote>I(n Christi nomine incipit Evangelium secundum Matheum)</quote>, ganzseitige Initiale in Gold und silber, mit Purpur und Grün verstärkt, im Folchart-Stil,</decoNote>
                     <decoNote>
                        <locus from="18r">18r</locus> Initialzierseite L(iber generationis), geschwungen, aus dem unteren Ende aufsteigendes Blattwerk mit Ranke;</decoNote>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="95v" to="97r">95v-97r</locus>
                     <rubric>Praefatio Bedae presbiteri in Marcum evangelistam.</rubric>
                     <incipit>Quae causa fuerit Marco</incipit>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="97r">97r</locus>
                     <note>Prol. Marcus interpres</note>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="97r" to="98v">97r-98v</locus>
                     <title>Arg. Marcus evangelista</title>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="98v" to="154v">98v-154v</locus>
                     <title>Mc-Ev.</title>
                     <rubric>
                        <locus from="98v">98v</locus> Incipit Evangelium secundum Marcum</rubric>
                     <decoNote>drei Zeilen Capitalis in Gold und Silber</decoNote>
                     <decoNote>
                        <locus from="99r">99r</locus> Initialzierseite I(nitium), ganzseitige Initiale mit unsymmetrischer Mittelschleife und vegetabiler Füllung;</decoNote>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="155r">155r</locus>
                     <title>Arg. Lucas medicus natione Syrus</title>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="155v" to="250v">155v-250v</locus>
                     <title>Lc-Ev.</title>
                     <rubric>
                        <locus from="155v">155v</locus> Incipit Evangelium secundum Lucam.</rubric>
                     <decoNote>Q(uoniam quidem), als Majuskel mit nachfolgenden Zeilen in Capitalis und Rustica mit Gold und Silber,</decoNote>
                     <decoNote>
                        <locus from="156r">156r</locus> Initialzierseite <quote>F(uit in diebus)</quote>, ganzseitig,</decoNote>
                     <finalRubric>
                        <locus from="250v">250v</locus> Explicit Evangelium KATA LUCAN</finalRubric>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="251r">251r</locus>
                     <title>Arg. Iohannes apostolus et evangelista</title>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="251v" to="318r">251v-318r</locus>
                     <title>Io-Ev.</title>
                     <rubric>
                        <locus from="251v">251v</locus> Incipit Evangelium secundum lohannem</rubric>
                     <decoNote>
                        <locus from="252r">252r</locus> Initialzierseite I(n principio), ganzseitige Initiale mit vegetabiler Füllung, ohne Mittelknoten, Blattenden</decoNote>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="318v" to="322r">318v-322r</locus>
                     <rubric>
                        <note>Titel: </note>Augustini <note>(Capitalis in Minium):</note>
                     </rubric>
                     <incipit>Igitur omnia quae circa tempus resurrectionis facta sunt</incipit>
                     <explicit>sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in caelum</explicit>
                     <listBibl>
                        <bibl>Augustinus, De consensu evangelistarum libri IV, Lib.III, cap.69 und 83 Excerpt</bibl>
                        <bibl><hi rend="small-caps">Stegmüller</hi> 1467</bibl>
                     </listBibl>
                  </msItem>
                  <msItem>
                     <locus from="322v">322v</locus>
                     <note>allegorische Verse auf die Evangelisten und deren Symbole; Gedicht auf das Paradies. Allegorien und Gedicht (wohl <date>10. Jh.</date>):</note>
                     <quote>
                        Hominem - Matheus clamat / Homo de terris<lb/>
                        Regem - Marcus rugit / Leo de silvis
                           Sacerdotem - Lucas mugit / vitulus ex aditis<lb/>
                           Deum - lohannes dangit / Aquila de celis<lb/>
                           Terra polus pontus faciant sibi singula cantus<lb/>
                           Plausibus intranti letentur et imperitanti<lb/>
                           Pontus inundetur stet terra polusque rotetur<lb/>
                           Tres sibi collisi similent laudes paradysi<lb/>
                           Invenientque locum septem discrimina vocum<lb/>
                           si duo sunt terris duo ponto bis duo celis<lb/>
                           Nam Domini pacto septem spatiantur in octo.<lb/>
                     </quote>
                     <msItem>
                        <locus from="323r" to="323v">323r-323v</locus>
                        <note>leer, oberes Viertel herausgeschnitten</note>
                     </msItem>
                     <filiation>Das ursprüngliche, dem Schriftspiegel angemessene fast quadratische Format erinnert an die spätantiken Vergil-Handschriften (<ref type="altMs">Vat. lat. 3225</ref>, <ref type="altMs">Vat. lat. 3867</ref>) und verrät die Vorliebe des Herstellers für klassische Formen. Andererseits teilt der Schreiber Gewohnheiten wie die Überlängung des i bei in-Kombinationen (<locus from="98v">98v</locus> 3. Z. <quote>Incarne</quote>, 4. Z. <quote>In nos</quote> [In getilgt durch Unterpunktung], 7./8. Z. <quote>Incrementum</quote>) mit Schreiber B im <ref type="mss">Folchart-Psalter</ref> Nr. 97 und dem Hauptschreiber von <ref type="altMs">Morgan 91 (Nr. 100)</ref>, denen das Evangeliar auch in der Initialomamentik anzuschließen ist. Wie der Beda-Prolog zu Mc und das Betonen des eigentlichen Beginnes des Lc-Ev. mit der Initiale F(uit) <locus from="156r">fol. 156r</locus> erweisen, steht die Hs. auch damit in der St. Galler Tradition. Die Augustinus-Homilie am Schluss des Johannesevangeliums findet sich schon auf p. 396-398 als Prolog zum Johannesevangelium im <ref type="mss" cRef="csg-0050">Sang. 50</ref> (Nr. 80). Nach den auf den <locus from="Vordere_Innenseite">Innendeckeln</locus> erhaltenen Seidenbrokatresten zu schliessen, war der Einband - ähnlich wie der <ref type="mss" cRef="csg-0054">Gundis-Codex</ref> (Nr. 107) - ursprünglich ganz mit Stoff überzogen.</filiation>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc material="perg">
                        <extent>
                           <measure type="leavesCount" n="180">324 Bll.</measure>
                           <measure type="pageDimensions" n="22 x 19.5 cm">22 x 19,5 cm</measure>
                        </extent>
                        <collation>
                           <p>Zumeist <term>Quaternionen</term> und <term>Quinionen</term>: III<hi rend="sup">6</hi> + II<hi rend="sup">10</hi> + III<hi rend="sup">16</hi> + 11 IV<hi rend="sup">104</hi> + 14 V<hi rend="sup">244</hi> + III<hi rend="sup">250</hi> + 6 V<hi rend="sup">310</hi> + VI<hi rend="sup">322</hi>.</p>
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout columns="2" writtenLines="16">Schriftspiegel mit je zwei Versalspalten <measure type="written">13,5 x 14,S cm</measure>, einspaltig zu 16 Zeilen.</layout>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc n="1">
                     <handNote script="carol">
                        <p>Karolingische Minuskel in schwarzer Tinte wohl von einem Schreiber.</p>
                     </handNote>
                  </handDesc>
                  <decoDesc>
                     <decoNote>Anfangsbuchstaben der Kapitel in Minium-Majuskeln, golden und silbern schattiert.</decoNote>
                     <decoNote>Titel- und Initialzierseiten in Gold, Silber und Minium, <locus from="18v">fol. 18v</locus> mit etwas Purpur und Grün, fortlaufende zeilen in Capitalis und Uncialis, abwechselnd mit Gold und Silber oder mit Minium, schattiert mit Gold und Silber.</decoNote>
                  </decoDesc>
                  <bindingDesc>
                     <binding notBefore="1900" notAfter="1999">
                        <p>Alte abgeschrägte <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus>, weißer Lederüberzug, auf dem <locus from="Vorderseite">Vorderdeckel</locus> der Besitzvermerk: <quote>Iste liber est sci. Galli</quote> (kleine Schrift, <date>15. Jh.</date>). Das Leder weit über die Kanten in die Innendeckel geklebt, dort die Freiräume beklebt mit Seidenbrokatresten, die einst die Außendeckel überzogen (vgl. <ref type="mss" cRef="csg-0054">Sang. 54</ref> - Nr. 108): gelber Seidenbrokat mit grün-roten Rautenreihen, diagonal ein Band mit gelben, rot umrandeten Kreismustern, purpurfelder, im <locus from="Hintere_Innenseite">Rückdeckel</locus> oben großes Kreissegment mit zwei roten Kreisflächen in Grün (wohl Orient, <date>8.-9. Jh.</date>).</p>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
                  <accMat>Im Vorderdeckel als <locus from="V2">Spiegelblatt</locus> eine Urkunde aus dem St. Galler Klosterarchiv von <persName>Papst Innozenz IV.</persName> (<date>1243 - 1254</date>) für Bischof <persName role="abbot">Volkard von <placeName>Chur</placeName></persName>, ausgestellt am <origDate>11.10.1248</origDate> in <placeName>Lyon</placeName>.</accMat>
               </physDesc>
               <additional>
                  <adminInfo>
                     <recordHist>
                        <source>
                           <bibl><persName>Euw Anton von</persName>, Die St. Galler Buchkunst vom 8. bis zum Ende des 11. Jahrhunderts. (= Monasterium Sancti Galli, Bd. 3) Band I: Textband. St. Gallen <date>2008</date>, S. 415-417.</bibl>
                        </source>
                     </recordHist>
                  </adminInfo>
                  <listBibl>
                     <bibl>
                        Gustav <hi rend="small-caps">Scherrer</hi>, Verzeichnis der Manuscripte und Incunabeln der Vadianischen Bibliothek in St. Gallen, St. Gallen 1864, Nr. 294.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Merton</hi></abbr>, s. 49, Taf. XL.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Landsberger</hi>, Folchart-Psalter</abbr>, S. 15 f, Abb. 9 b, 10 b.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Bruckner</hi> III</abbr>, S. 52 f.</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">Knoepfli</hi>, Kunstgeschichte</abbr> I, S. 31.</bibl>
                     <bibl>
                        Arno <hi rend="small-caps">Mentzel-Reuters</hi>, Ein Evangeliar aus der St. Galler Schreibschule unter Salomon III. (ÖB Aachen, Cod. Wings I), in: Aachener Kunstblätter 59, 1991-1993, S. 71-83, bes. S. 71, 73, 75f., Abb. 7.</bibl>
                     <bibl>
                        Otto P. <hi rend="small-caps">Clavadetscher</hi>, Eine neue Quelle zur Geschichte des Streits um den Churer Bischofsstuhl im 13. Jahrhundert in: Montfort 49, 1997, s. 230-234, bes. 231f. (mit Abb. der Urkunde Innozenz IV. S. 233).</bibl>
                     <bibl>
                        <abbr><hi rend="small-caps">von Euw</hi>, in: Kloster St. Gallen</abbr>, S. 188.</bibl>
                     <bibl>
                        Sara <hi rend="small-caps">Janner</hi>, Romain <hi rend="small-caps">Jurot</hi>, Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus, Bd. IX/I Schweiz, Werkverzeichnis, Wien 2001, S. 38.</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <!--revisionDesc>
			<change who="Marina" date="14.01.2013"></change>
			</revisionDesc--></teiHeader>
   <text>
      <body>
         <p/>
      </body>
   </text>
</TEI>